Ενστάσεις και φόβους για νέο "φιάσκο" φέρνει η δημιουργία του Φορέα Υδρογονανθράκων

Σκεπτικισμός έως απογοήτευση επικρατεί στις τάξεις της αγοράς σε σχέση με τις εξελίξεις για τη σύσταση του φορέα υδρογονανθράκων. Οι αρχικές προσδοκίες ότι επιτέλους θα υπάρξει κινητικότητα γύρω από τα λιμνάζοντα νερά της έρευνας πετρελαίου, φαίνεται να δίνουν σιγά, σιγά τη θέση τους στην απαισιοδοξία, που γίνεται ακόμη εντονότερη καθώς οι εξελίξεις στο γεωπολιτικό και οικονομικό περιβάλλον επιτάσσουν ταχύτατες κινήσεις και εκμετάλλευση του θετικού momentum της αγοράς.

Momentum

Αυτή τη στιγμή συντελούνται σημαντικές αλλαγές στα δεδομένα της διεθνούς αγοράς πετρελαίου και έρχονται στο προσκήνιο σημαντικές ευκαιρίες, όπως τονίζουν πηγές του κλάδου. Οι μεγάλες εταιρείες έρευνας και παραγωγής (upstream) έχουν αναβαθμίσει στις αξιολογήσεις τους παράγοντες όπως το γεωπολιτικό ρίσκο και η πολιτική σταθερότητα, μετά το πάγωμα των γεωτρήσεων αλλά και την αβεβαιότητα που επικρατεί από τις εξελίξεις στην Αίγυπτο. Αυτό συνεπάγεται ότι χώρες με αβέβαιο ή αμφισβητούμενο πολιτικό καθεστώς «χάνουν πόντους» και στον αντίποδα περιοχές με πολιτική σταθερότητα, συγκροτημένα και δημοκρατικά κράτη αποκτούν μεγαλύτερο πλεονέκτημα στην προσέλκυση επενδυτικού ενδιαφέροντος. Φυσικά όχι επ’ αόριστον, αλλά για όσο χρονικό διάστημα διατηρείται η αναταραχή στη Βόρεια Αφρική.

Και ενώ η Ελλάδα θα μπορούσε ως ανεξερεύνητη περιοχή, να αποτελέσει πόλο έλξης επενδύσεων, τα όσα εκτυλίσσονται γύρω από τη σύσταση του φορέα που θα κάνει τις πρώτες παραχωρήσεις, δείχνουν ότι η χώρα μας κινδυνεύει να χάσει για ακόμη μια φορά το τρένο. Και αυτό γιατί πολύ απλά οι κακές συνήθειες των πολυμελών επιτροπών, των αέναων διαβουλεύσεων και της κακώς νοούμενης νοοτροπίας του δημοσίου, κάνουν ήδη την εμφάνισή τους, δυσκολεύοντας εξαρχής την αποτελεσματικότητα της προσπάθειας για εκμετάλλευση του πιθανού πετρελαϊκού δυναμικού της χώρας.

Ενστάσεις για το κεφάλαιο

Η πρώτη ένσταση λοιπόν της αγοράς, που εκφράστηκε και στη διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης, αφορά στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας. Στην ουσία, πρόκειται για το ποσό που «δηλώνει» ότι προτίθεται να επενδύσει το δημόσιο στην υπόθεση της έρευνας πετρελαίου, με αποτέλεσμα οι 200 χιλιάδες ευρώ, να δίνουν σήμα προς τους ενδιαφερόμενους ότι ο πήχης των προσδοκιών είναι χαμηλός. «Ένας επενδυτής δε θα σκεφτόταν ποτέ έτσι, θα αναζητούσε πηγές εσόδων, θα εκμεταλλευόταν τις δυνατότητες που υπάρχουν και θα ακολουθούσε αυτό που λένε οι αμερικανοί ‘it has to pay off’» τονίζουν πηγές. Για παράδειγμα σε άλλες ώριμες αγορές πετρελαίου, τα ερευνητικά και τα σεισμικά δεδομένα είναι διαθέσιμα σε κάθε ενδιαφερόμενο, ο οποίος πληρώνει σημαντικά ποσά, που έρχονται ως έσοδα για τους κρατικούς φορείς.

Δυσλειτουργικές επιτροπές

Η δεύτερη ένσταση αφορά στην πολυμελή επιτροπή που καταρτίστηκε με στόχο να διαβουλευτεί επί της δημόσιας... διαβούλευσης και να παρουσιάσει το τελικό κείμενο του νομοσχεδίου. Μια επιτροπή που αποτελείται από 11 (!) μέλη, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται δύο σύμβουλοι του υπουργείου που συνεπικουρούνται από τρεις υπαλλήλους του ΥΠΕΚΑ, τρεις δικηγόρους (δύο από το υπουργείο εξωτερικών), καθηγητές, εμπειρογνώμονες με ειδίκευση στον… ηλεκτρισμό και μία ταγματάρχη του ΥΕΘΑ! Η επιτροπή αυτή, παρατηρούν πηγές της αγοράς, θα υφίσταται και τα μέλη της θα αποζημιώνονται για όσο διάστημα διαβουλεύεται. "Και θα είναι για πολύ, εάν κρίνουμε από το ετερόκλητο της σύνθεσής της", προσθέτουν με νόημα.

Άρχισαν τα … «σκόντα»

Οι εκτιμήσεις αυτές ενισχύονται και από τις δηλώσεις του αρμόδιου υφυπουργού περιβάλλοντος, ο οποίος όταν παρουσίασε το προσχέδιο του νόμου είχε δηλώσει ότι σε 18 μήνες θα ξεκινήσουν τα πρώτα γεωτρύπανα, ενώ χθες έκανε την πρώτη… αναθεώρηση, λέγοντας ότι οι πρώτες παραχωρήσεις θα ξεκινήσουν σε 24 μήνες. Όμως η υπόθεση των πετρελαίων, δεν μπορεί να εξελιχθεί όπως το περίφημο πρόγραμμα εξοικονομώ κατ’ οίκον, που εξαγγέλθηκε 15 φορές, σε μια περίοδο δύο ετών και αφού πέρασε από τα χέρια τριών υπουργών…

«Εάν δεν κινηθούμε μέσα στους επόμενους έξι μήνες, τουλάχιστον για την περίπτωση της λεκάνης του Ηροδότου νοτίως της Κρήτης, κινδυνεύουμε να μείνουμε εκτός των εξελίξεων και η εκμετάλλευση να γίνει από άλλες χώρες» τονίζει άλλη πηγή της αγοράς. Η ίδια πηγή, που επικαλείται ακριβώς τις δηλώσεις του υφυπουργού, τονίζει ότι η προετοιμασία του φορέα θα καθυστερήσει πάρα πολύ τις πρώτες παραχωρήσεις, και ως εκ τούτου στην περίπτωση της Λεκάνης του Ηροδότου θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν άλλα εργαλεία όπως τα non exclusive surveys.

Δε θέλουν έσοδα;

Φαίνεται ότι κάποιοι θεωρούν ότι η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από τα έσοδα που θα φέρουν αρχικά οι έρευνες και στη συνέχεια η εκμετάλλευση πιθανών κοιτασμάτων, καταλήγει με νόημα πηγή του κλάδου, που βλέπει να επιβεβαιώνονται οι φωνές που εξαρχής είχαν μιλήσει για την πιθανότητα δημιουργίας μιας ακόμη ζημιογόνου ΔΕΚΟ με μοναδική χρησιμότητα την πιθανή εξυπηρέτηση μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων. Με απλά λόγια, η αγορά από τα όσα συμβαίνουν τις τελευταίες ημέρες αρχίζει να φοβάται... φιάσκο.