Εφ' όλης της ύλης συνέντευξη Σκουρλέτη στο European Energy Review

Μια εφ' όλης της ύλης συνέντευξη για το ελληνικό ενεργειακό γίγνεσθαι παραχώρησε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Πάνος Σκουρλέτης, στο Greek Energy Forum, η οποία δημοσιεύτηκε σήμερα (διαβάστε εδώ) στο European Energy Review (EER).

Αναλυτικότερα, όπως ανήγγειλε ο ίδιος, μέσα στους επόμενους μήνες, θα διαχωριστούν οι δραστηριότητες της διανομής και προμήθειας φυσικού αερίου, ενώ όπως είπε αναμένεται το «άνοιγμα» της αγοράς να επιδράσει θετικά στην επέκταση του δικτύου διανομής.

Στο θέμα των ΝΟΜΕ, ο υπουργός τόνισε ότι η θεσμοθέτησή του είναι κοντά, με τις δημοπρασίες να ξεκινούν άμεσα, εντός του έτους.

Σε άλλο σημείο της συνέντευξής του ο κ. Σκουρλέτης ανέλυσε την πολυδιάστατη η ενεργειακή πολιτική που ακολουθεί η ελληνική κυβέρνηση, που όπως διεμήνυσε, στόχο έχει τη μετατροπή της χώρας σε ενεργειακό κόμβο.

Παράλληλα, δήλωσε ότι η χώρα έχει καταφέρει να μειώσει τη χρήση λιγνίτη, αντικαθιστώντας παλιές μονάδες με νέες φυσικού αερίου, ενώ επεσήμανε ότι παρατηρείται μια ικανοποιητική ανάπτυξη των ΑΠΕ, έχοντας μάλιστα υπερδιπλασιάσει τους στόχους διείσδυσης στα φωτοβολταϊκά.

Αναφορικά με την ενίσχυση της βιωσιμότητας των συστημάτων ενέργειας των ελληνικών νησιών, ο υπουργός είπε ότι αυτό θα επιτευχθεί με την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών ΑΠΕ και υβριδικών μονάδων.

Τέλος, διεμήνυσε ότι η χώρα δεν βλέπει αρνητικά την προοπτική η Μεσόγειος να καταστεί «περιοχή ελέγχου ρύπων», αρκεί να εξασφαλιστούν προηγουμένως κάποιες προϋποθέσεις, ενώ απεύθυνε κάλεσμα σε διεθνείς επενδυτές λέγοντας ότι η Ελλάδα κινείται βάσει της ευρωπαϊκής στρατηγικής στα ενεργειακά, οπότε δεν αναμένονται εκπλήξεις.

Ολόκληρη η συνέντευξη Σκουρλέτη στο European Energy Review έχει ως εξής:

Ποια είναι τα βήματα που παίρνει η Κυβέρνηση για να επιτύχει την απελευθέρωση των αγορών φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης αυτού του προγράμματος;

Οι πρώτες νομοθετικές ρυθμίσεις για την αγορά φυσικού αερίου έχουν ψηφιστεί. Τους επόμενους μήνες θα διαχωριστούν οι δραστηριότητες της διανομής και προμήθειας φυσικού αερίου, οι οποίες σήμερα παρέχονται αποκλειστικά και ενιαία από τις εταιρείες παροχής αερίου (ΕΠΑ) Αττικής, Θεσσαλίας και Θεσσαλονίκης. Αναμένουμε το άνοιγμα της αγοράς να επιδράσει θετικά στην επέκταση του δικτύου διανομής φυσικού αερίου. Στην ηλεκτρική ενέργεια οι απαιτήσεις είναι μεγαλύτερες. Υπάρχει ο στόχος του 2020, που θέτει τα όρια για τα ανώτερα μερίδια αγοράς ανά επιχείρηση και προς αυτή την κατεύθυνση έχουμε τα πρώτα αποτελέσματα, με την αύξηση των μεριδίων ανεξάρτητων εταιριών στον τομέα της προμήθειας. Η διαδικασία έχει ξεκινήσει ουσιαστικά τους τελευταίους μήνες με τη συγκυρία της πτώσης των τιμών στο πετρέλαιο και στο φυσικό αέριο να συμβάλει πάρα πολύ. Οι παρεμβάσεις μας προς αυτή την κατεύθυνση ενισχύονται με τον μηχανισμό δημοπράτησης ηλεκτρικής ενέργειας από την λιγνιτική και υδροηλεκτρική παραγωγή της ΔΕΗ προς τρίτους προμηθευτές, γνωστό και ως «τα ΝΟΜΕ». Η θεσμοθέτηση είναι κοντά και οι δημοπρασίες θα μπορούσαν να ξεκινήσουν άμεσα, εντός του έτους.

Ποιές είναι οι βασικές πολιτικές πρωτοβουλίες της Κυβέρνησης - σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο - για την ενίσχυση της θέσης της Ελλάδας ως μελλοντικού κόμβου φυσικού αερίου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη;

Η ελληνική κυβέρνηση άσκησε εξαρχής μια πολυδιάστατη πολιτική στον τομέα της ενέργειας, που σε συνδυασμό με την ενεργητική εξωτερική πολιτική της, έχει ήδη αποφέρει τα πρώτα θετικά αποτελέσματα. Προς την κατεύθυνση της μετατροπής της χώρας σε ενεργειακό κόμβο, καθοριστικός αναμένεται ο ρόλος του διαδριατικού αγωγού φυσικού αερίου TAP, ενός έργου παγκόσμιου βεληνεκούς, το οποίο φέρνει με τον αμεσότερο τρόπο το φυσικό αέριο της Κασπίας στην Ευρώπη. Οι εργασίες επί του ελληνικού εδάφους ξεκινούν επίσημα στις 17 Μαΐου, ύστερα από την επίλυση σημαντικών ανοιχτών θεμάτων. Μερικά πρόσθετα στοιχεία που μπορούν να προωθήσουν τον στόχο του ενεργειακοί κόμβου στην Νοτιοανατολική Ευρώπη είναι: η προοπτική κατασκευής του ελληνοβουλγαρικού αγωγού φυσικού αερίου IGB, καθώς και η προέκτασή του για τη δημιουργία του Κάθετου Διαδρόμου προς την Ρουμανία. Η αναβάθμιση που πραγματοποιείται στον μεγάλο τερματικό σταθμό LNG της Ρεβυθούσας. Το σχέδιο για λειτουργία πλωτού τερματικού σταθμού LNG στην Αλεξανδρούπολη στη Βόρεια Ελλάδα. Ακόμη, η διερεύνηση της δυνατότητας εναλλακτικής όδευσης για το ρωσικό φυσικό αέριο μέσω Ελλάδας προς την Ιταλία. Σημαντικές είναι, βεβαίως, οι προοπτικές για την ενεργειακή σύνδεση της Ελλάδας με την Κύπρο, το Ισραήλ και άλλες χώρες στην ευρύτερη περιοχή, με τις οποίες συζητάμε. Στη βάση αυτής της ατζέντας, με την απαραίτητη εξειδίκευση ή και εμπλουτισμό, ανάλογα με την περίπτωση, κινούμαστε στις πολλές διεθνείς επαφές που έχουμε πραγματοποιήσει τους τελευταίους μήνες με εκπροσώπους όλων των εμπλεκόμενων, άμεσα ή έμμεσα, κρατών.

Βιωσιμότητα του εθνικού ενεργειακού μίγματος. Πώς θα μπορούσε η Ελλάδα αφενός να απομακρυνθεί από το λιγνίτη που σήμερα κυριαρχεί στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, αφετέρου να επιτύχει τη μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, τόσο στην χονδρική όσο και στην λιανική αγορά;

Η σταδιακή μείωση της χρήσης του λιγνίτη, δεν σημαίνει και την ολοκληρωτική του απόρριψη από το ενεργειακό μείγμα της χώρας. Ωστόσο, δεν υπάρχει επιστροφή, η κλιματική αλλαγή δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού. Η διαδικασία έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό, ήδη έχει επιτευχθεί μείωση της χρήσης λιγνίτη και αντικαθίστανται παλιές μονάδες με νέες φυσικού αερίου. Ταυτόχρονα, η Ελλάδα έχει μια ικανοποιητική ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, έχοντας μάλιστα υπερδιπλασιάσει τους στόχους διείσδυσης στα φωτοβολταϊκά. Η μείωση των τιμών πιστεύουμε ότι πρέπει να είναι ζητούμενο όλης της Ευρώπης και ως ένα βαθμό αυτό επιδιώκεται με την βελτίωση του ανταγωνισμού στην αγορά, στην οποία αποσκοπούν και οι νεότερες ρυθμίσεις που προωθούνται. Στην Ελλάδα, η συγκυρία των χαμηλών τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου θέτει τις βάσεις μείωσης και των τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας, υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Πιστεύω ότι όσο εξελίσσεται η τεχνολογία των ΑΠΕ και μειώνονται τα κόστη, σε συνδυασμό με την ορθολογική αξιοποίηση των υδάτων τόσο θα μεγαλώνουν  τα περιθώρια μείωσης των τιμολογίων, ανεξάρτητα από τις τιμές των καυσίμων. Η δική μας ενεργειακή πολιτική έχει και αυτή την επιδίωξη.

Πιστεύετε πως η συνδυασμένη αξιοποίηση του φυσικού αερίου και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα μπορούσε να αποτελέσει μια βιώσιμη εναλλακτική λύση για το εθνικό ενεργειακό μίγμα; Ποιες προϋποθέσεις θα έπρεπε να πληροί μία τέτοιου είδους ενεργειακή μετάβαση, προκειμένου να εξασφαλίσει τη στήριξη της Κυβέρνησης;

Ο συνδυασμός αυτός -συνεπικουρούμενος από την ορθολογική και με περιβαλλοντικούς όρους λιγνιτική παραγωγή για λόγους ασφάλειας εφοδιασμού και συνολικού κόστους ενέργειας- μπορεί να κάνει τη διαφορά, αρκεί να κινούμαστε σε μια αγορά που δεν θα επιδιώκει βίαιες εξισορροπήσεις, «ανταλλάσσοντας» τη μία δυσλειτουργία με μια άλλη. Αυτό συνέβη με την αρχική στήριξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, μέσω εγγυημένων πολύ υψηλών τιμών και για πολλά χρόνια. Η πολιτική αυτή εξασφάλισε πάρα πολύ ευνοϊκούς όρους απόσβεσης των επενδύσεων, αλλά επέφερε στρεβλώσεις σε όλο το υπόλοιπο τμήμα της ενεργειακής αγοράς. Μας ενδιαφέρει λοιπόν μια αγορά ισότιμης πρόσβασης, με αξιόπιστες εταιρίες και πλαίσιο κανόνων σεβαστό από όλους, χωρίς πρόσθετες ενισχύσεις. Στο βαθμό που εξασφαλίζεται η ευστάθεια του Συστήματος Ηλεκτρικής Ενέργειας, η συνδυαστική λειτουργία μονάδων φυσικού αερίου και ΑΠΕ μπορεί να μεγιστοποιηθεί.

Πώς σκοπεύετε να ενισχύσετε τη βιωσιμότητα των συστημάτων ενέργειας στα ελληνικά νησιά;

Μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα αυτός ο τομέας. Θέλουμε ενεργειακή επάρκεια για τα νησιά μας, μείωση του κόστους ηλεκτροδότησης, ειδικά για τα μη διασυνδεδεμένα με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα και αυτονόμηση. Είναι μια ιδανική περίπτωση για την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών, ΑΠΕ και υβριδικών μονάδων, όπου οι ίδιες οι τοπικές κοινωνίες μέσω των εκπροσώπων τους, θα μπορούν να καλύπτουν τις ενεργειακές ανάγκες τους με μικρό κόστος και έξυπνες λύσεις. Χρειάζονται βεβαίως και νομοθετικές αλλαγές, ωστόσο είμαι αισιόδοξος ότι μπορούν να γίνουν σπουδαία πράγματα και ήδη ασχολούμαστε μ’ αυτό το θέμα. Υπάρχει ήδη ενδιαφέρον, έχουν κατατεθεί προτάσεις και είναι πράγματι πολύ σημαντικό να υπάρχει η δυνατότητα της επιλογής για τους κατοίκους στα νησιά. Σύντομα ολοκληρώνεται η κατασκευή υβριδικής μονάδας στην Ικαρία και υπάρχουν ανάλογες προτάσεις για άλλα νησιά.

Τομέας της ναυτιλίας. Ποια είναι η στρατηγική σας σχετικά με τη μετάβαση του κλάδου σε εναλλακτικά καύσιμα (ειδικά το ΥΦΑ) και ποιά είναι η γνώμη σας αναφορικά με το πιθανό ενδεχόμενο της εξέλιξης της Μεσογείου σε μια νέα «Περιοχή Ελέγχου Ρύπων» (“Emissions Control Area”); Ποιό ρόλο κατά τη γνώμη σας θα πρέπει να παίξει η Ελλάδα, σε συνεργασία με τους διεθνείς εταίρους της, για να εξασφαλίσει τη βιωσιμότητα και ανταγωνιστικότητα του ναυτιλιακού κλάδου τόσο στην ευρύτερη περιοχή όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο;

Η χρήση του LNG ως ναυτιλιακού καυσίμου μπορεί να δώσει στη ναυτιλία, ειδικά στην ακτοπλοΐα εντός της Μεσογείου μια νέα ώθηση. Ώθηση στη καινοτομία και στις νέες τεχνολογίες, ώθηση στην εξοικονόμηση ενέργειας, ώθηση για καθαρότερο περιβάλλον.

Η Ελλάδα μέσω των εταιρειών ΔΕΠΑ και ΔΕΣΦΑ συμμετέχει σε Ευρωπαϊκά προγράμματα (Poseidon Med I, II), μαζί με άλλες δύο χώρες (Κύπρο και Ιταλία) με σκοπό την αναβάθμιση των λιμενικών εγκαταστάσεων σε συγκεκριμένα λιμάνια της περιοχής ώστε να είναι εφικτός ο εφοδιασμός με ναυτιλιακό καύσιμο LNG. Παράλληλα ο κόσμος της ναυτιλίας στην Ελλάδα βλέπει με θετικό τρόπο την δυνατότητα χρήσης του νέου καύσιμου, εφ’ όσον υπάρξουν οι προϋποθέσεις, δηλαδή οι κατάλληλες λιμενικές εγκαταστάσεις και χρηματοδοτήσεις για μετατροπές στα πλοία ή για κατασκευές νέων με καύσιμο LNG.

Η Ελλάδα δεν βλέπει αρνητικά την προοπτική η Μεσόγειος, μετά τη Βαλτική, να καταστεί σε εύλογο χρόνο «περιοχή ελέγχου ρύπων», αρκεί να εξασφαλιστούν προηγουμένως οι προϋποθέσεις που ανάφερα, όπως η προετοιμασία λιμενικών εγκαταστάσεων και κίνητρα, χρηματοδοτικά, φορολογικά και άλλα, ώστε να είναι εφικτές οι μετατροπές και οι σταδιακές αποσύρσεις των γερασμένων πλοίων κυρίως της ακτοπλοΐας ή μικρών εμπορικών εντός της Μεσογείου με νέα, που θα χρησιμοποιούν καύσιμο LNG.

Κλείνοντας, ποιό θα ήταν το μήνυμα που θα θέλατε να απευθύνετε προς τους διεθνείς επενδυτές που εξετάζουν τη συμμετοχή τους σε ενεργειακά έργα στην Ελλάδα;

Η σταθερότητα είναι μία από τις πιο σημαντικές προϋποθέσεις για την επιχειρηματική δραστηριότητα. Γι’ αυτή την σταθερότητα εργαζόμαστε στην Ελλάδα. Στο γενικότερο ρυθμιστικό πλαίσιο δεν υπάρχουν εκπλήξεις, κινούμαστε με βάση την ευρωπαϊκή στρατηγική, στις κατευθύνσεις για το Target Model και την Ενεργειακή Ένωση. Η αναβάθμιση του ενεργειακού ρόλου της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή, σε συνδυασμό με τις διασυνδέσεις που θα ενοποιήσουν την ευρωπαϊκή αγορά, αλλά και με τα σχέδια για επιστροφή στην ανάπτυξη, με τόνωση της εσωτερικής ενεργειακής κατανάλωσης, πιστεύουμε ότι δημιουργούν ένα πολλά υποσχόμενο επενδυτικό περιβάλλον.