Διαπραγμάτευση με την DG Comp για το ελληνικό «σχέδιο εξαιρέσεων» από τους διαγωνισμούς ΑΠΕ

Με ανταλλαγή παρατηρήσεων και εξηγήσεων διεξάγεται τις τελευταίες ημέρες μια άτυπη συζήτηση του ΥΠΕΝ με την Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού (DG Comp) επί του «σχεδίου εξαιρέσεων» που έχει στείλει η ελληνική πλευρά, αναφορικά με τους διαγωνισμούς ΑΠΕ.

Το Υπουργείο έχει στείλει προς διαβούλευση, χωρίς να υπάρχει τυπικά κοινοποίηση, το σχέδιο που βασίζεται κατά κύριο λόγο στην αντίστοιχη πρόταση της ΡΑΕ, έχοντας ενισχύσει περαιτέρω την επιχειρηματολογία η οποία είναι απαραίτητη, καθώς η Κομισιόν δεν ευνοεί τις εξαιρέσεις.

Αντίθετα οι κοινοτικές οδηγίες επιβάλλουν διαγωνισμούς για όλες τις τεχνολογίες και τις κατηγορίες των ΑΠΕ και μάλιστα διαγωνισμούς «τεχνολογικά ουδέτερους» δηλαδή όχι διαγωνισμούς ανά τεχνολογία αλλά για όλες τις τεχνολογίες μαζί (φωτοβολταϊκά, αιολικά, βιομάζα κ.λπ.).

Οι κατευθύνσεις της Κομισιόν προβλέπουν βέβαια και τη δυνατότητα διαγωνισμών ανά τεχνολογία, αλλά κάτι τέτοιο απαιτεί ισχυρή τεκμηρίωση. ΡΑΕ και Υπουργείο υποστηρίζουν ότι το ελληνικό σχέδιο έχει πράγματι ισχυρή τεκμηρίωση.

Μετά την υποβολή του Σχεδίου, θα πρέπει να υπάρξουν μια σειρά εγκρίσεων από την Κομισιόν. Η πρώτη έγκριση αφορά την επιλογή να γίνουν ξεχωριστές διαγωνιστικές διαδικασίες ανά τεχνολογία και αυτές οι διαγωνιστικές διαδικασίες να αφορούν μόνον τα αιολικά και τα φωτοβολταϊκά εξαιρώντας όλες τις άλλες τεχνολογίες (μικρά υδροηλεκτρικά, βιομάζα κ.λπ.), καθώς και τα αιολικά κάτω από 3 MW.

Στη συνέχεια και εφόσον υπάρξουν αυτές οι εγκρίσεις, θα προχωρήσει το ΥΠΕΝ σε Υπουργική Απόφαση (μετά από γνώμη της ΡΑΕ) για τον τρόπο λεπτομερούς εφαρμογής των ανταγωνιστικών διαδικασιών (πόσοι γύροι θα γίνουν, με ποιους όρους κ.λπ.).

Πληροφορίες αναφέρουν ότι για τα αιολικά, τα οποία αποτελούν και το μεγάλο στοίχημα, υπάρχουν προτάσεις να γίνουν ξεχωριστοί διαγωνισμοί για την Βορειοδυτική Ελλάδα και την Κεντρική και Ανατολική Ελλάδα. Οι ανεμολογικές συνθήκες στις δύο ζώνες είναι διαφορετικές, ενώ οι ξεχωριστοί διαγωνισμοί εκτιμάται ότι διευκολύνουν τη γεωγραφική διασπορά των αιολικών, τη σταθερότητα του δικτύου, την καλύτερη προβλεψιμότητα της παραγωγής, αλλά και την εκμετάλλευση ανενεργών ηλεκτρικών δικτύων.

Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με την πρόταση της ΡΑΕ οι διαγωνισμοί θα αφορούν κυρίως τα φωτοβολταϊκά (όπου έχει γίνει ήδη επιτυχώς ο πρώτος πιλοτικός διαγωνισμός) και τα αιολικά.

Και τούτο διότι, αυτό που δείχνουν τα στοιχεία είναι ότι ένας ικανός αριθμός ώριμων αδειοδοτικά έργων που θα μπορούσαν να συμμετάσχουν σε ανταγωνιστικές διαδικασίες συγκεντρώνεται μόνο στα αιολικά και τα φωτοβολταϊκά.

Ο μικρός αριθμός έργων στις υπόλοιπες τεχνολογίες, καθιστά, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΡΑΕ, προβληματική και πιθανότατα αναποτελεσματική όσον αφορά την επίτευξη βέλτιστων τιμών αποζημίωσης τη διεξαγωγή ανταγωνιστικής διαδικασίας για αυτές.

Αυτός είναι και ο λόγος που η ΡΑΕ προσανατολίζεται στην εξαίρεσή τους, σε πρώτη φάση, από την υποχρέωση συμμετοχής σε ανταγωνιστικές διαδικασίες. Η εξαίρεση αυτή θα μπορούσε να αρθεί εφόσον η ισχύς νέων έργων των τεχνολογιών αυτών υπερβεί το όριο των 300MW.

Στα αιολικά η ΡΑΕ έχει προτείνει συμμετοχή σε ανταγωνιστικές διαγωνιστικές διαδικασίες μόνο για έργα ισχύος μεγαλύτερης των 3MW. Στην περίπτωση των ενεργειακών συνεταιρισμών, το όριο προτείνεται στα 6 MW.

Στη βάση αυτής της πρότασης, έργα ισχύος μικρότερης των 3MW ή, στην περίπτωση των ενεργειακών συνεταιρισμών, μικρότερης των 6 MW, τίθενται εκτός ανταγωνιστικών διαγωνιστικών διαδικασίων.

Επίσης, η ΡΑΕ ορίζει κανόνα ελάχιστης απόστασης μεταξύ διαφορετικών αιτήσεων στο πλαίσιο χορήγησης της άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο της κατάτμησης.

Επιπλέον οι διαγωνισμοί, σύμφωνα με την πρόθεση της ελληνικής πλευράς που όμως δεν αποτελούν αντικείμενο της παρούσας διαπραγμάτευσης με την Κομισιόν, θα αφορούν δύο κατηγορίες. Η πρώτη θα αφορά τα ώριμα έργα όπως αυτά ορίζονται από τους οριστικούς όρους σύνδεσης. Στην δεύτερη περίπτωση, των μη ώριμων έργων, θα υπάρχει άλλη αντιμετώπιση. Θα υποβάλλονται κανονικά αιτήσεις, θα αξιολογούνται και εφόσον τηρούν τους όρους θα καλούνται σε δημοπρασία. Η τιμή θα καταρτίζει τον κατάλογο επιλεγόντων. Θα υπάρχει στενή παρακολούθηση της υλοποίησης. Θα αφορά σε πρώτη φάση χώρους όπου υπάρχει διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος, αλλά κανένα ώριμο έργο, όπως στο καλώδιο Πολυποτάμου και Κυκλάδων.

Τέλος, για τα μεγάλα αιολικά και για τα θαλάσσια αιολικά θα ακολουθούνται διακριτές διαδικασίες.

Πρέπει να σημειωθεί ότι το ΥΠΕΝ διατυπώνει το φιλόδοξο στόχο να κάνει διαγωνισμό για τα αιολικά μέσα στο τελευταίο τρίμηνο του έτους. Αντίθετα, παράγοντες της αγοράς δεν βλέπουν να είναι κάτι τέτοιο εφικτό πριν τις αρχές του 2018.