ΔΕΣΦΑ: Δυναμώνουμε τη θέση της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη ως σημαντικό διάδρομο φυσικού αερίου για την Ευρώπη

Το 2022 χαρακτηρίστηκε από τον πόλεμο στην Ουκρανία και την επακόλουθη παγκόσμια ενεργειακή κρίση, καθιστώντας αναμφισβήτητα την ασφάλεια εφοδιασμού, καθώς και την απανθρακοποίηση, ως τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη. Ο ΔΕΣΦΑ, εν μέσω αυτής της ταραχώδους περιόδου, συνέβαλλε στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας του ενεργειακού συστήματος της Ελλάδας και στην περαιτέρω εδραίωση του ρόλου της χώρας για ολόκληρη την περιοχή, ενώ συνεχίζει να εργάζεται για τη μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας.

Μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία, ο ΔΕΣΦΑ έδρασε με πρωτοφανή ταχύτητα σε πολλαπλά επίπεδα, τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Συνεργαστήκαμε στενά με τη ΡΑΕ και το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας για την εφαρμογή μιας σειράς αποτελεσματικών και τεχνικά ορθών λύσεων για τη διασφάλιση αδιάλειπτης ροής φυσικού αερίου και την αύξηση της ασφάλειας εφοδιασμού, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Ενεργήσαμε με ταχύτητα για την αναβάθμιση των δυνατοτήτων του Τερματικού Σταθμού LNG της Ρεβυθούσας. Για το σκοπό αυτό, αυξήσαμε τη δυναμικότητα επαναεριοποίησης του Τερματικού Σταθμού κατά 12%, ώστε να μπορέσουμε να εξυπηρετήσουμε την αγορά με μεγαλύτερες ποσότητες φυσικού αερίου. Επιπλέον, αναβαθμίσαμε τις δυνατότητες αποθήκευσης της Ρεβυθούσας με την προσθήκη μιας προσωρινής Πλωτής Μονάδας Αποθήκευσης (FSU) που αύξησε την αποθηκευτική ικανότητα του Σταθμού κατά 65% σε περίπου 370.000 κ.μ.. Ο ΔΕΣΦΑ υλοποίησε την απόφαση της Ελληνικής Πολιτείας για τη ναύλωση του FSU και ολοκλήρωσε τη διαδικασία ανοιχτού διαγωνισμού σε χρόνο ρεκόρ, με την Ελλάδα να είναι μία από τις πρώτες χώρες στην Ευρώπη που υιοθέτησε ένα τέτοιο μέτρο με αξιόπιστο και διαφανή τρόπο. Η ναύλωση  του FSU, σε συνδυασμό με την αποθήκευση φυσικού αερίου στο εξωτερικό, θωράκισαν τη χώρα έναντι πιθανής κρίσης εφοδιασμού τον περασμένο χειμώνα, καθώς η Ελλάδα είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που δεν διαθέτει μόνιμη υπόγεια αποθήκη φυσικού αερίου.

Στον απόηχο του πολέμου στην Ουκρανία, η Ελλάδα μείωσε περισσότερο από το μισό τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου, ενώ, μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2023, η χώρα κατάφερε να μειώσει περαιτέρω το μερίδιο του ρωσικού φυσικού αερίου κατά 56,71% (3,39 TWh), σε σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο του 2022, ποσότητα που αντιστοιχεί μόλις στο 18,78% των συνολικών εισαγωγών.

Με την εφαρμογή των παραπάνω μέτρων, ο Τερματικός Σταθμός LNG της Ρεβυθούσας διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο για την Ευρώπη, προσφέροντας εναλλακτικές που διαφύλαξαν την ασφάλεια εφοδιασμού και προσέφεραν εναλλακτικές διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού, εν μέσω μίας εκ των μεγαλύτερων ενεργειακών προκλήσεων  που αντιμετώπισε η Ευρωπαϊκή Ένωση στην ιστορία της. Η Ελλάδα συνέβαλε σημαντικά στην κάλυψη των αναγκών φυσικού αερίου γειτονικών κρατών, συμπεριλαμβανομένης της Βουλγαρίας που αποκόπηκε από τις ρωσικές προμήθειες, ενώ συνολικά  κατάφερε να αναδειχθεί σε ενεργειακή πύλη, αλλά και σε έναν σταθερό και αξιόπιστο ενεργειακό εταίρος στην ευρύτερη περιοχή.

Η Ελλάδα έχει πλέον την ευκαιρία να μετατραπεί σε σημαντικό διάδρομο φυσικού αερίου για την Ευρώπη, μέσω μια σειράς προγραμματισμένων επενδύσεων που αναπτύσσονται. Στην κατεύθυνση αυτή, το νέο Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΔΕΣΦΑ, που περιλαμβάνει έργα συνολικού προϋπολογισμού 1,27 δισ. ευρώ, στοχεύει στην ενίσχυση της παροχής αδιάλειπτης δυναμικότητας σε όλους τους Χρήστες ΕΣΦΑ, επιτρέποντας ταυτόχρονα την αύξηση των εξαγωγών φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς την ευρύτερη περιοχή. Μεταξύ των έργων που θα τετραπλασιάσουν τη δυναμικότητα εξαγωγής φυσικού αερίου της χώρας σε γειτονικά κράτη έως το 2025, περιλαμβάνεται η Διασύνδεση Φυσικού Αερίου Ελλάδας-Βόρειας Μακεδονίας, οι Σταθμοί Συμπίεσης Αμπελιάς, Νέας Μεσημβρίας και Κομοτηνής, καθώς και ο Διπλασιασμός των κλάδων υψηλής πίεσης «Καρπερή – Κομοτηνή», «Πάτημα-Λιβαδειά» και «Λιβαδειά-Καρπερή», καθώς και η επένδυση του ΔΕΣΦΑ στο FSRU Αλεξανδρούπολης.

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι η διαμόρφωση ενός ανθεκτικού και ασφαλούς ενεργειακού συστήματος δεν μπορεί να βασίζεται σε βραχυπρόθεσμες συνθήκες, ενώ η ανάγκη για πρόσθετες υποδομές εισαγωγής χρειάζεται να αξιολογηθεί όχι μόνο υπό το πρίσμα της ελληνικής εγχώριας ζήτησης, αλλά της ευρύτερης περιοχής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, η οποία ιστορικά ήταν η πιο εξαρτημένη από το ρωσικό φυσικό αέριο και μέχρι πολύ πρόσφατα δεν είχε πρόσβαση σε εισαγωγές LNG. Το γεγονός ότι οι υφιστάμενοι και υπό κατασκευή Τερματικοί Σταθμοί LNG στην Ελλάδα δεν επαρκούν για την κάλυψη της περιφερειακής ζήτησης γίνεται φανερό από την πρόσφατη συμφωνία μεταξύ Βουλγαρίας και Τουρκίας για τη χρήση τερματικών εισαγωγής της Botas.

Επιπλέον, είναι εξίσου σημαντικό να διασφαλίσουμε τη μελλοντική αξιοποίηση των υποδομών μας και την ικανότητά τους να υποστηρίζουν τη μετάβαση στην πράσινη ενέργεια. Για το σκοπό αυτό, όλες οι νέες υποδομές του ΔΕΣΦΑ έχουν σχεδιαστεί για να είναι συμβατές για τη μεταφορά υδρογόνου και άλλων ανανεώσιμων αερίων, επιτρέποντας τόσο την περαιτέρω απανθρακοποίηση του ενεργειακού συστήματος της Ελλάδας όσο και την ανάδειξη της χώρας σε διάδρομο για την εισαγωγή καθαρής ενέργειας για την Ευρώπη.

Για να καταστεί δυνατή η πραγματοποίηση μεγάλης κλίμακας μακροπρόθεσμων επενδύσεων σε υποδομές, είναι εξαιρετικά σημαντική η διαμόρφωση μιας σταθερής και αξιόπιστης ενεργειακής πολιτικής, η οποία επιλύει το ζήτημα του μακροπρόθεσμου ρόλου των αερίων, των υποδομών φυσικού αερίου και της δέσμευσης άνθρακα (carbon capture) όσον αφορά την ασφάλεια εφοδιασμού και την υποστήριξη της ενσωμάτωσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η συνεργασία μεταξύ των κυβερνήσεων, των ρυθμιστικών αρχών και των ιδιωτικών παρόχων ενέργειας, καθώς και η αξιοποίηση τεχνολογιών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου είναι απόλυτη αναγκαιότητα, προκειμένου να διασφαλιστεί μια βιώσιμη και ασφαλής ενεργειακή μετάβαση.

Ο ΔΕΣΦΑ θα εξακολουθήσει να συνδράμει στη διαμόρφωση ενός πιο ασφαλούς και βιώσιμου ενεργειακού μέλλοντος, μέσω της ανάπτυξης σημαντικών ενεργειακών υποδομών και καινοτόμων λύσεων που συμβάλλουν ουσιαστικά στην ενεργειακή ασφάλεια και τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού για την Ελλάδα και την Ευρώπη, ενώ ταυτόχρονα επιταχύνουν την ενεργειακή μετάβαση με την απανθρακοποίηση της λειτουργίας του δικτύου της και την εισαγωγή ανανεώσιμων αερίων.

* Η κ. Maria Rita Galli είναι Διευθύνουσα Σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ

Το άρθρο περιλαμβάνεται στον τόμο GREEK ENERGY 2023 που εξέδωσε για δωδέκατη συνεχή χρονιά το energypress.