Δείκτης HEPI: Πως οι επιδοτήσεις έριξαν… είκοσι θέσεις την Ελλάδα τον Ιανουάριο στην ευρωπαϊκή λίστα της ενεργειακής ακρίβειας

Χαμηλότερα κατά σχεδόν είκοσι θέσεις στην ευρωπαϊκή κατάταξη της ακρίβειας οδήγησε την Ελλάδα τον Ιανουάριο η κρατική επιδότηση στο ρεύμα, χωρίς την οποία η χώρα θα πλήρωνε την κιλοβατώρα σε τιμές Ιρλανδίας και Φινλανδίας.

Δίχως να παραγνωρίζει κανείς τη τρελή κούρσα των αυξήσεων που απεικονίζονται στους λογαριασμούς του Ιανουαρίου και αυτές που έρχονται το Φεβρουάριο, εντούτοις δίχως τα μέτρα στήριξης, τα τιμολόγια θα ήταν 40% και πλέον υψηλότερα.

Αναλογικά, τα κεφάλαια που δαπανά η Ελλάδα απευθείας στους λογαριασμούς ρεύματος, και τα οποία ανέρχονται συνολικά σε 2 δισ ευρώ, υπολογίζεται πως είναι από τα υψηλότερα πανευρωπαϊκά και αυτό εξηγεί μάλλον και τη θέση της χώρας στην ευρωπαϊκή λίστα.

ilektrismos_hepi.png

Τα 18,5 σεντς που ήταν η μέση τιμή κιλοβατώρας στην Ελλάδα τον Ιανουάριο, μετά τη κρατική επιδότηση, θα είχαν φτάσει τα 25 και 26 λεπτά. Χωρίς να παρακάμπτει κανείς το γεγονός των εξωφρενικών αυξήσεων, εντούτοις τα μέτρα στήριξης φαίνεται ότι συνέβαλαν στο να υποχωρήσει η χώρα στην 22η θέση πανευρωπαϊκά από την πρώτη τριάδα που την κατέτασσε προ μηνός έρευνα του ACER, επικαλούμενος στοιχεία του δείκτη τιμών ενέργειας οικιακής χρήσης (HEPI). Ένα μήνα μετά, η ίδια ακριβώς έρευνα που διεξάγουν κάθε μήνα οι ρυθμιστικές αρχές ενέργειας της Αυστρίας (Energie Control) και της Ουγγαρίας (MEKH) σε 33 ευρωπαϊκές πόλεις, καταγράφει μια άλλη εικόνα.

Αν και η ελληνική αγορά έχει σοβαρά δομικά προβλήματα, παρ’ ότι η τιμή χονδρεμπορικής είναι αρκετά υψηλότερη από άλλες χώρες, εντούτοις τα στοιχεία δείχνουν ότι οι τιμές λιανικής στο ρεύμα είναι κάτω του μέσου ευρωπαϊκού όρου. Αυτή στην Ε.Ε. ήταν τον Ιανουάριο στα 26,07 σεντς η κιλοβατώρα και στις 33 πόλεις της έρευνας, ενώ στην ΕΕ των 27 διαμορφώθηκε στα 24,67 σεντς. Δεδομένων των παραπάνω, η τιμή λιανικής για τον Ιανουάριο στην Ελλάδα ήταν 25% χαμηλότερη της μέσης ευρωπαικής. Αιτία, τα 395 εκατ ευρώ της κρατικής στήριξης που δόθηκαν τον προηγούμενο μήνα, ενώ ανάλογη εικόνα αναμένεται να διαμορφωθεί και για τον Φεβρουάριο, παρ’ ότι το πακέτο είναι κατά τι χαμηλότερο (350 εκατ.), καθώς το όφελος από την επιδότηση μετριάζει το πρόβλημα.

Χαρακτηριστικό είναι ότι για ένα τιμολόγιο με ανταγωνιστική χρέωση 11 σεντς/ κιλοβατώρα και ρήτρα οριακής τιμής συστήματος επιπλέον 20 σεντς, προκύπτει συνολική τιμή 31 σεντς / κιλοβατώρα. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι για μια μηνιαία κατανάλωση 300 κιλοβατωρών για την οποία ο καταναλωτής θα πληρώσει 93 ευρώ, η επιδότηση καλύπτει τα 39 ευρω, δηλαδή το 42%. Αυτό σημαίνει ότι αντί για 93 ευρώ ο καταναλωτής θα πληρώσει 54 ευρώ.

Τα ποσά της έρευνας του δείκτη ΗΕPI είναι τελικές τιμές καταναλωτή, μετά από επιδοτήσεις, εκπτώσεις, μειώσεις φόρων και κάθε άλλου είδους κρατική στήριξη έχει αποφασίσει να δώσει κάθε χώρα. Τα νούμερα είναι τρομακτικά, ακόμη και για κράτη στην καρδιά της Ευρώπης, όπως η Γερμανία, με πολλές διασυνδέσεις με γειτονικά δίκτυα, πολύ πιο πλούσιο ενεργειακό μείγμα, άλλες τεχνολογίες - από πυρηνικά μέχρι θαλάσσια αιολικά - και πιο ώριμα χρηματιστήρια ενέργειας, απόδειξη ότι η ενεργειακή κρίση είναι συστημική και όχι περιστασιακή.

Στο Βερολίνο, για παράδειγμα, το ρεύμα έφτασε το Γενάρη στα 50 σεντς / kWh, μετρώντας αύξηση 38% μέσα σε ένα μήνα. Η γερμανική πρωτεύουσα κάνει πρωταθλητισμό. Από κοντά το Λονδίνο (47,11 σεντς), η Κοπεγχάγη (46,69), οι Βρυξέλλες (45,87), το Βουκουρέστι (38,38), η Ρώμη (34,19), η Βιέννη (33,07), η Πράγα (32,46), η Μαδρίτη (32,03) και η Στοκχόλμη (30,76). Κάτω από το μέσο ευρωπαϊκό όρο (24,67 σεντς), το Παρίσι (22,34 σεντς), η Βέρνη (21,66), το Ταλίν (18,85), η Αθήνα (18,5), το Όσλο (17,41), η Σόφια (12,34) και άλλες βαλκανικές πρωτεύουσες.

Ασύλληπτες οι αυξήσεις στο φυσικό αέριο

Ανάλογη ή και χειρότερη, η εικόνα και στο φυσικό αέριο, όπου η Ελλάδα είναι και εδώ χαμηλά στην ευρωπαϊκή κατάταξη. Αν και τον Ιανουάριο η μέση τιμή λιανικής κατεγραψε αύξηση 25%, η Ελλάδα καταφέρνει ακόμη να έχει από τις χαμηλότερες τελικές τιμές στα νοικοκυριά (9,48 σεντς), πίσω από τη Ρώμη (14,72) και τη Μαδρίτη (13,41), αλλά και βαλκανικές πρωτεύουσες, όπως η Σόφια (11,85) ή τη γειτνιάζουσα με το βασικό εξ ανατολών της προμηθευτή, Πράγα (11 σεντς).

fysiko_aerio_hepi.png

Πανευρωπαϊκός πρωταθλητής το Άμστερνταμ, με μακράν την ακριβότερη τιμή στην Ευρώπη (24,24 σεντς/ kWh), και αύξηση 29%, παρ' ότι η Ολλανδία αποτελεί σημείο αναφοράς όλων των συναλλαγών φυσικού αερίου στην Ευρώπη, καθώς φιλοξενεί τον κόμβο TTF, όπου και διαπραγματεύονται οι μεγαλύτεροι όγκοι στην ευρωζώνη.

Δεν είναι καλύτερα τα πράγματα αλλού. Αύξηση τιμής 70% κατέγραψε η Ρίγα, 63% το Ταλίν, 50% η Μαδρίτη, 45% το Βουκουρέστι, 40% η Βιέννη, 38% οι Βρυξέλλες 36% η Βαρσοβία, 29% το Άμστερνταμ, 26% το Λονδίνο, 22% η Λιουμπλιάνα, 20% η Πράγα και η Σόφια, 19% η Μπρατισλάβα, 14% η Ρώμη και 12% η Κοπεγχάγη.