Αυστηρότερους κανόνες για τις παράνομες μεταφορές αποβλήτων στην ΕΕ ζητούν οι περιφερειακές αρχές

Τοπικοί και περιφερειακοί πολιτικοί άρχοντες από όλη την Ευρώπη έχουν ζητήσει ομόφωνα από την ΕΕ να θεσπίσει πολύ αυστηρότερους κανόνες για τη μεταφορά αποβλήτων. Η Επιτροπή των Περιφερειών - η συνέλευση των εκπροσώπων των τοπικών και των περιφερειακών αρχών της ΕΕ - υιοθέτησε γνωμοδότηση που στηρίζει τα σχέδια τροποποίησης του ισχύοντος κανονισμού της ΕΕ για τις μεταφορές αποβλήτων. Με εισηγήτρια την δημοτική σύμβουλο κα Paula Baker (UK/ALDE), η ΕτΠ θεωρεί ότι με την τροποποίηση του ισχύοντος κανονισμού της ΕΕ πρέπει να θεσπιστούν πολύ αυστηρότερες επιθεωρήσεις μεταφοράς, να εισαχθούν συνεκτικοί έλεγχοι σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, και να ενισχυθούν οι εξουσίες των δημόσιων αρχών.

Αν και ο ισχύων Κανονισμός της ΕΕ για τις μεταφορές αποβλήτων του 1996, παρέχει καθοδήγηση και έλεγχο για τις μεταφορές αποβλήτων, η έρευνα δείχνει ότι ποσοστό έως και 25% των αποβλήτων εξακολουθεί να αποστέλλεται παράνομα από την ΕΕ προς τις αναπτυσσόμενες χώρες, παραβιάζοντας την ενωσιακή και τη διεθνή νομοθεσία. Πέρυσι, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε πρόταση για επικαιροποίηση του εν λόγω κανονισμού. Κατά τη διάρκεια της ομιλίας της στην σύνοδο ολομέλειας της ΕτΠ στις 30 Ιανουαρίου, όταν υιοθετήθηκε ομόφωνα η γνωμοδότησή της, η κ. Baker, δημοτική σύμβουλος του Basingstoke and Deane, χαιρέτισε τις προτάσεις της Επιτροπής και επισήμανε ότι η παράνομη μεταφορά αποβλήτων έχει ολέθριες περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις για τις αποδέκτριες χώρες, ενώ δυσχεραίνει και τις προσπάθειες ανακύκλωσης στην ΕΕ: «Ο αντίκτυπος της παράνομης μεταφοράς αποβλήτων στις κοινότητες και τις χώρες, μόνο οργή μπορεί να προκαλέσει. Απλά, πρέπει να κάνουμε τα πάντα για να δώσουμε τέλος στην κατάσταση αυτή. Η λήψη συγκεκριμένων μέτρων για την επικαιροποίηση και την ενίσχυση της υφιστάμενης ενωσιακής νομοθεσίας αποτελεί θετικό βήμα προόδου».

Η ΕτΠ θεωρεί ότι ο ισχύων κανονισμός είναι ξεπερασμένος και ανεπαρκής ενώ δεν προσφέρει καμία εξήγηση για τον τρόπο διενέργειας των ελέγχων. Δεδομένου ότι η μεταφορά αποβλήτων αποτελεί διεθνή δραστηριότητα, χωρίς κατάλληλη εφαρμογή και τυποποιημένες μετρήσεις σε όλη την ΕΕ, είναι δύσκολο να εξασφαλιστεί η συνεκτικότητα με ορισμένα κράτη μέλη που παρουσιάζουν υστέρηση. Η ΕτΠ υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής να καθιερωθεί ένας πανευρωπαϊκός ορισμός για το υποχρεωτικό περιεχόμενο και συμφωνεί με τη θέσπιση μετρήσιμων στόχων σε ολόκληρη την Ένωση έτσι ώστε να είναι σε θέση οι αρχές να ελέγχουν τον αντίκτυπο των σχεδίων επιθεώρησης.

Επίσης, συμμερίζεται τις ανησυχίες ότι η δημοσίευση σχεδίων επιθεώρησης θα είναι αντιπαραγωγική και, στην πράξη, θα βοηθά εκείνους που εμπλέκονται σε παράνομες δραστηριότητες σχετικά με τα απόβλητα. Αντίθετα, η ΕτΠ προτείνει να δημοσιεύεται μόνο στρατηγική καθοδήγηση και όχι πληροφορίες από το επιχειρησιακό επίπεδο. Για τη βελτίωση του συντονισμού των προσπαθειών και την εφαρμογή, η ΕτΠ προτείνει τη δημιουργία «ενιαίας θυρίδας», έτσι ώστε όλες οι επιθεωρήσεις να βρίσκονται στη διάθεση των αρμοδίων αρχών. Ακόμη, είναι σημαντικό να συμμετέχουν στο σχεδιασμό και οι τοπικές και περιφερειακές αρχές.

Επίσης, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές θα πρέπει να μπορούν να ζητούν αποδείξεις σχετικά με τον τελικό προορισμό των μεταφερόμενων αποβλήτων και προτείνει να δημοσιοποιούνται οι πληροφορίες σχετικά με τον τελικό προορισμό. Η εισαγωγή μιας τυποποιημένης βάσης δεδομένων σε ολόκληρη την Ένωση για χρήση των δημόσιων αρχών θα βελτιώσει επίσης και τους ελέγχους, αφού εκτιμάται ότι οι επιχειρήσεις στην ΕΕ θα εξοικονομήσουν έως και € 40 εκατ. ευρώ ετησίως για διοικητικά έξοδα. Η ΕτΠ ζητεί ακόμη τη δημιουργία μιας πλατφόρμας όπου τα κράτη μέλη και οι δημόσιες αρχές θα μπορούσαν να ανταλλάσσουν βέλτιστες πρακτικές για το σχεδιασμό και τη διαχείριση των μεταφορών αποβλήτων. Προκειμένου να αυξηθεί η ποσότητα και η ποιότητα των επιθεωρήσεων, η ΕΕ πρέπει να διασφαλίσει επαρκή χρηματοδότηση στο Δίκτυο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εφαρμογή και την τήρηση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας (IMPEL), μια ΜΚΟ που επιβλέπει την εφαρμογή και την επιβολή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.