Prinos CCS, μια ευκαιρία για την Ελλάδα και την Ανατολική Ευρώπη

Η ενεργειακή κρίση προσέφερε πολύτιμα συμπεράσματα που αποτελούν ήδη οδηγό στην επικαιροποίηση των ενεργειακών σχεδιασμών από κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και οργανισμούς καθώς και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.  Η επικαιροποίηση των ενεργειακών σχεδιασμών πρακτικά αφορά  δύο συνιστώσες : η πρώτη επικεντρώνεται σε συγκεκριμένες προτάσεις/παρεμβάσεις στον σχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας με έμφαση στις ΑΠΕ, στην ταχύτερη (από την προ-διετίας αναμενόμενη) απεξάρτηση από το φυσικό αέριο και την προστασία των καταναλωτών από τις δραματικές διακυμάνσεις στην τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας στην προημερήσια αγορά.  Η δεύτερη αφορά στην πρώτη μετά από πολύ καιρό -αναγνώριση ότι 

(α) Οι υδρογονάνθρακες παραμένουν και θα εξακολουθήσουν να παραμένουν στο προβλέψιμο μέλλον βασικός πυλώνας κάθε ενεργειακής πολιτικής στην πορεία προς μια δίκαιη ενεργειακή μετάβαση που θα διασφαλίζει αξιόπιστη, προσιτή, συνεχή και βιώσιμη ενέργεια.

(β)- Υφίστανται κλάδοι της βιομηχανίας στου οποίους η παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα είναι άρρηκτα δεμένη με την παραγωγική διαδικασία.  Αυτοί οι κλάδοι (hard-to-abate industry) έχουν σημαντικές δεσμεύσεις για την μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος αλλά και παράλληλη υποχρέωση να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους σε διεθνές επίπεδο για πολλαπλούς λόγους, περιλαμβανομένης και της συνεισφοράς τους στην εθνική οικονομία.

Γενικά, oι πολιτικές μείωσης του ανθρακικού αποτυπώματος δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να περάσουν σε δεύτερη μοίρα, εφόσον θέλουμε να παραμείνουμε σε τροχιά επίτευξης του στόχου για μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών αερίων θερμοκηπίου έως το 2050. Είναι άλλωστε χαρακτηριστικό το ότι, έστω και αν παγκοσμίως οι  εκπομπές CO2 που σχετίζονται με τον ενεργειακό τομέα το 2022 (συνολικά, καύση ενέργειας και βιομηχανικές διαδικασίες) αυξήθηκαν λιγότερο του αναμενόμενου, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (International Energy Agency -IEA, “CO2 Emissions in 2022”) εκτίμησε ότι αυτές ανήλθαν στα 36,8 δισεκ. τόνους CO2, δηλαδή στο ιστορικά υψηλότερο επίπεδο.

Πιεστική η ανάγκη για CCS projects

Για να φτάσουμε, μάλιστα, ακριβώς στο σενάριο του μηδενικού ισοζυγίου εκπομπών και ειδικά για την Ευρώπη, ο ΙΕΑ (έκθεση “CO2 Storage Resources and their Development”) εκτιμά ότι απαιτείται η αποθήκευση 1,190 δισεκ. τόνων CO2 ετησίως, τη στιγμή κατά την οποία το 2022 λειτουργούσαν αποθηκευτικοί χώροι συνολικής δυναμικότητας 64 εκατ. τόνων, ενώ η δυναμικότητα αναμένεται να φθάσει τα 203 εκατ. τόνους το 2030, πάντα στην Ευρώπη.

Επιπλέον, σύμφωνα με τον Κανονισμό CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism), τον οποίο υιοθέτησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 18 Απριλίου 2023, από το 2026 μειώνονται σταδιακά οι δωρεάν κατανομές δικαιωμάτων εκπομπής (European Union Allowances) σε συγκεκριμένους κλάδους της βαριάς βιομηχανίας (sectors susceptible to carbon leakage) μέχρι μηδενισμού τους από το 2034 και μετά. 

Η σκοπιμότητα, συνεπώς, της ανάπτυξης έργων αποθήκευσης CO2 είναι προφανής. Άλλωστε, η ίδια η Kadri Simson, Επίτροπος Ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει δηλώσει ότι χωρίς δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα, θα είναι πρακτικά αδύνατο να πετύχουμε τον στόχο για θερμοκρασία στον πλανήτη λιγότερο από +1,5 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή.

Οπτικό 1: Δυναμικότητα αποθήκευσης CO2 ανά έτος (πηγή¨Global CCS Institute, 2022 Report)                                                                                                                 

Είναι πρόδηλο ότι αυτή η πιεστική πραγματικότητα έχει γίνει αντιληπτή από κυβερνήσεις, οργανισμούς και επιχειρήσεις. Πολύ χαρακτηριστικό πρόσφατο παράδειγμα είναι η απόφαση της κυβέρνησης της Ολλανδίας να αυξήσει τις κρατικές χρηματοδοτήσεις σε έργα δέσμευσης και αποθήκευσης CO2 από 5 σε 13 δισεκατομμύρια ευρώ. Επιπλέον, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύει στο τελευταίο του report το Global CCS Institute, η τρέχουσα δυναμικότητα των ανά       τον κόσμο projects σε οποιοδήποτε στάδιο (κατασκευή, ανάπτυξη, εμπορική λειτουργία) το 2022 προσέγγιζε τα 250 εκατ. τόνους CO2 ετησίως, έχοντας περίπου τετραπλασιαστεί από το 2017 και μετά. Ειδικά μέσα στο 2022, προστέθηκαν στον τομέα 61 projects και, πλέον, υπάρχουν 30 CCS projects σε λειτουργία, 11 υπό κατασκευή καθώς και 153 υπό ανάπτυξη. Η αύξηση, σε ετήσια βάση, της δυναμικότητας των τελευταίων ήταν εντυπωσιακή, καθώς έφθασε το 44%, ήτοι 244 εκατ. τόνους CO2, συμπεριλαμβανομένων των σχεδίων για μεταφορά και αποθήκευση χωρίς δέσμευση. 

H εικόνα στην Ευρώπη

Σήμερα σε Ευρώπη και Ηνωμένο Βασίλειο, σε διάφορα στάδια εξέλιξης βρίσκονται συνολικά 73 CCS projects.            

Οπτικό 2: Τα project CCS στην Ευρώπη (πηγή: Global CCS Institute) με προσθήκη και του CCS του Πρίνου       

To  EU Innovation Fund, έπειτα από δύο προσκλήσεις υποβολής αιτήσεων, έχει επιλέξει συνολικά 12 projects προς χρηματοδότηση στη Γαλλία, τη Σουηδία, την Γερμανία, το Βέλγιο, την Πολωνία, τη Βουλγαρία και την Ισλανδία, ενώ έχει διπλασιάσει στα 3 δισεκ. ευρώ την συνολική χρηματοδότηση στον 3^ο κύκλο ο οποίος βρίσκεται σε εξέλιξη. Πρόσθετες χρηματοδοτήσεις είναι δυνατό να προβλεφθούν και στο πλαίσιο του REPowerEU ενώ είναι πολύ πιθανό να δημιουργηθούν και άλλες ευκαιρίες στο μέλλον στο πλαίσιο του Net Zero Industry Act . 

Γιατί στον Πρίνο

Η Energean αναπτύσσει σχέδιο αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο ως μέρος μιας γενικότερης μεσογειακής αλυσίδας δέσμευσης, μεταφοράς και αποθήκευσης CO2 H εταιρεία μας έχει ήδη λάβει από την αρμόδια Εταιρεία Διαχείρισης Ελληνικών Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) το προβλεπόμενο από τον νόμο δικαίωμα διερεύνησης ισχύος 22 μηνών, από 1^ης Οκτωβρίου 2022 για την ολοκλήρωση των μελετών που αφορούν στον χαρακτηρισμό της καταλληλότητας του χώρου ως χώρο αποθήκευσης CO2 σύμφωνα με τα κριτήρια που προβλέπονται από την εθνική και την Ευρωπαϊκή νομοθεσία. 

H λεκάνη του Πρίνου αναδεικνύεται τόσο από την ΕΔΕΥΕΠ και άλλους φορείς όσο και από την ερμηνεία των τρισδιάστατων σεισμικών δεδομένων αλλά και άλλων γεωλογικών στοιχείων που έχει αποκτήσει η Energean για τη συγκεκριμένη περιοχή ως η ιδανική για την δημιουργία αποθηκευτικού χώρου για CO2. 

    Οπτικό 3: Οπτική απεικόνιση του συγκροτήματος του Πρίνου (πηγή: Energean)

Και αυτό συμβαίνει για μια σειρά από λόγους όπως:

--Λόγω της παραγωγής υδρογονανθράκων για περισσότερα από 40 χρόνια, υπάρχει μια βαθιά γνώση του ταμιευτήρα του Πρίνου.

-Η γεωλογική και η τεκτονική μορφή της λεκάνης του Πρίνου παρέχουν τη δυνατότητα αποθήκευσης CO2, προστατεύουν από τυχόν διαρροές, ενώ χαρακτηρίζονται από σταθερότητα σε ό,τι αφορά τη σεισμική δραστηριότητα.

-Το είδος του ταμιευτήρα του Πρίνου επιτρέπει την αποθήκευση σημαντικής ποσότητας CO2.

-Το βάθος στο οποίο βρίσκεται ο ταμιευτήρας του Πρίνου. Είναι χαρακτηριστικό ότι το βάθος του αποθηκευτικού χώρου βρίσκεται στα 2 χιλιόμετρα, όταν για την αποθήκευση CO2 θεωρείται κρίσιμο ένα βάθος τουλάχιστον 800 μέτρων. 

-Για την ανάπτυξη του project θα χρησιμοποιηθούν και υφιστάμενες υποδομές στην στεριά και στην θάλασσα (brownfield development). 

-Η γεωγραφική θέση του Πρίνου είναι στρατηγικά ιδανική προκειμένου να εξυπηρετήσει επιχειρήσεις που εκπέμπουν CO2 από την ευρύτερη περιοχή της ΝΑ. Ευρώπης και, φυσικά, την χώρα μας. 

        Οπτικό 4: Υπεδαφική απεικόνιση του αποθηκευτικού χώρου (πηγή: Energean)

Mε βάση, τώρα, τα ευρήματα μελέτης υπεδάφους που πραγματοποίησε για λογαριασμό της Energean η Halliburton, το project της αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο δύναται να ξεκινήσει με αποθήκευση μικρής κλίμακας (έως 1 εκατ. μετρικούς τόνους ετησίως), όπως εξάλλου και προβλέπεται στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης με άδεια λειτουργίας από το δ΄ τρίμηνο του 2025, ενώ θα ήταν εφικτό να επεκταθεί σε εμπορική κλίμακα (για παράδειγμα περί τους 2,5-3 εκατ. τόνους ετησίως) περί τα τέλη του 2027 - αρχές του 2028 προκειμένου να εξυπηρετήσει την  βιομηχανία. Ένας ακόμη, εκ των μεγαλύτερων παγκοσμίων οίκων που παρέχουν υπηρεσίες στον ενεργειακό τομέα, η Wood plc ολοκλήρωσε την PRE-Feed μελέτη, εστιάζοντας στις παρεμβάσεις και τις δυνατότητες που θα απαιτηθούν για την αποθήκευση στις χερσαίες εγκαταστάσεις. 

Οι δυνατότητες αποθήκευσης του Πρίνου θα συνεχίσουν να αξιολογούνται. Ωστόσο, το όφελος που είναι δυνατό να προκύψει για τις επιχειρήσεις που θα αποθηκεύσουν CO2 στον Πρίνο αναδεικνύεται σε ιδιαίτερα σημαντικό παράγοντα: το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπής CO2 βρίσκεται στα επίπεδα των 90 ευρώ ανά τόνο με προοπτικές σημαντικής αύξησης τα επόμενα χρόνια και με δεδομένο πάντα ότι σταδιακά από το 2026 και μέχρι το 2034 θα μειώνονται μέχρι μηδενισμού οι κατανομές δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών CO2 στις ενεργοβόρες βιομηχανίες.

Δεν είναι προφανώς τυχαίο το μεγάλο ενδιαφέρον που έχει εκδηλωθεί από τον βιομηχανικό τομέα για το project του Πρίνου, με χαρακτηριστικό ότι τα μη δεσμευτικά MOU’s που έχουν ήδη υπογραφεί με την Energean, υπερβαίνουν την εκτιμώμενη ετήσια δυναμικότητα αποθήκευσης στον Πρίνο. 

Σε κάθε περίπτωση, το project:

1) Θα προσφέρει στις βιομηχανίες που παράγουν CO2 είτε μέσω καύσης είτε στη διαδικασία παραγωγής των προϊόντων τους μια μακροχρόνια λύση στη διαχείριση των εκπομπών CO2 στην φάση  της ενεργειακής μετάβασης και στον δρόμο της υλοποίησης πράσινων βιομηχανικών προϊόντων, λειτουργώντας ως μία υποδομή αποθήκευσης ανοικτή στην πρόσβαση τρίτων, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων  αλλά και δημιουργώντας νέα τεχνογνωσία για αυτές. 

2) Θα  συμβάλλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη του Νομού Καβάλας αλλά και της  ευρύτερης περιοχής της Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας, προσφέροντας σημαντικές δυνατότητες εκπαίδευσης στη νέα τεχνολογία, στο πλαίσιο των τμημάτων του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδας που λειτουργούν στην Καβάλα, καθώς και προσελκύοντας και άλλες δραστηριότητες υψηλής τεχνολογίας.

3) Και, όπως καθίσταται εύκολα αντιληπτό από όσα προαναφέρθηκαν, θα έχει πολύ σημαντικά οφέλη για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την επίτευξη των εθνικών στόχων προστατεύοντας παράλληλα την εθνική και περιφερειακή βιομηχανία.. 
 

Οι προοπτικές χρηματοδότησης και οι σημαντικές προκλήσεις

To project της αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο συνιστά μία επένδυση που είναι δυνατό να φθάσει το 1 δισεκ. ευρώ. Το project έχει ήδη λάβει το «πράσινο φως» για χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας (RRF). Επίσης, από κοινού με τον ΔΕΣΦΑ, o οποίος διερευνά την ανάπτυξη κέντρου υγροποίησης CO2 από ενδιαφερόμενες βιομηχανίες, η Energean έχει καταθέσει πρόταση για την ένταξη του έργου  στα Ευρωπαϊκά Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (Projects of Common Interest/Projects of Mutual Interest – PCI/PMI) δεδομένου ότι το έργο μπορεί να εξυπηρετήσει και βιομηχανίες εκτός Ελλάδας και να αποτελέσει καίριο τμήμα μίας μεσογειακής αλυσίδας CCS.  Τονίζεται ότι σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στην Βόρεια Ευρώπη όπου υπάρχει μεγάλη κινητικότητα για την ανάπτυξη αλυσίδων CCS στην Μεσόγειο δεν βλέπουμε κάτι τέτοιο.  Ενδεικτικά αναφέρεται ότι από τις 18 προτάσεις οι οποίες έχουν υποβληθεί στο πλαίσιο της νέας λίστας έργων PCI/PMI μόλις 3 βρίσκονται στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.  Επιπλέον, έχει υποβληθεί αίτημα χρηματοδότησης του έργου στο πλαίσιο της τρίτης πρόσκλησης (Νοέμβριος 2022) στο πλαίσιο του Innovation Fund της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Ωστόσο, το παράδειγμα ευρωπαϊκών χωρών που πρωτοπορούν στον τομέα, όπως η Νορβηγία και η Ολλανδία, έχει αναδείξει την ανάγκη διασφάλισης και κρατικών χρηματοδοτήσεων για την υλοποίηση της αλυσίδας δέσμευσης-μεταφοράς-αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα. H χώρα μας έχει ήδη ενσωματώσει την Οδηγία 2009/31/ EC, ωστόσο υπάρχουν ακόμη σε εκκρεμότητα σημαντικά θέματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν έγκαιρα και αποτελεσματικά:

- Παρά την κοινοτική Οδηγία, οι κανονισμοί και οι νομοθεσίες αφήνουν περιθώρια για διαφορετικές ερμηνείες, αυξάνοντας την αβεβαιότητα και οδηγώντας σε καθυστερήσεις.

-H αποθήκευση CO2 στον Πρίνο αποτελεί μέρος μίας αλυσίδας που περιλαμβάνει την δέσμευση και τη μεταφορά CO2 σε συμπιεσμένη ή υγρή μορφή.  Είναι προφανές ότι η υλοποίηση της αλυσίδας θα πρέπει να είναι κατά το δυνατόν χρονικά συντονισμένη. 

-Απαιτείται συντονισμός και για την αποσαφήνιση του νομικού πλαισίου της μεταφοράς CO2 διά θαλάσσης τουλάχιστον μεταξύ Κρατών μελών αλλά και με τρίτες χώρες αφού η από 2009 τροποποίηση του Πρωτοκόλλου του Λονδίνου δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ.  Σύμφωνα με πρόσφατα παραδείγματα Νορβηγίας, Σουηδίας και Μεγ Βρετανίας φαίνεται ότι διμερείς συμφωνίες μεταξύ χωρών δύναται να προσφέρουν μία πρώτη λύση. Πρόκειται για κρίσιμο ζήτημα, τα χρονικά πλαίσια, με δεδομένη την πραγματικότητα στη ναυπήγηση και την ζήτηση πλοίων μεταφοράς CO2 είναι ασφυκτικά.

-Η σύναψη μακροχρόνιων συμβάσεων (20-25 έτη) μεταξύ των βιομηχανιών και του Prinos CCS για την δέσμευση δυναμικότητας εισπίεσης διοξειδίου του άνθρακα ή/και συνολικού αποθηκευτικού χώρου είναι απαραίτητες για την βιωσιμότητα αλλά και για την χρηματοδότηση του έργου. Οι δεσμεύσεις ευνόητα θα πρέπει να συνοδεύονται από τις απαραίτητες εγγυήσεις.  Ωστόσο, έως σήμερα απουσιάζει το πλέγμα ρυθμίσεων που θα εξασφαλίζουν αυτές τις μακροχρόνιες δεσμεύσεις κατά μήκος της αλυσίδας.  Κοιτάζοντας στο παρελθόν, αλλά και ακόμη και σήμερα, σε μηχανισμούς που αφορούσαν στην διείσδυση των ΑΠΕ, υπήρχε πρόβλεψη για την σύναψη μακροχρόνιων συμβάσεων μεταξύ των παραγωγών και μιας οντότητας για την απορρόφηση της ενέργειας (αρχικά ο Διαχειριστής, αργότερα ο ΛΑΓΗΕ ο οποίος μετεξελίχθηκε στον ΔΑΠΠΕΠ). Μιλούμε για τις συμβάσεις Λειτουργικής Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης (ΣΕΔΠ) ή συμβάσεις Λειτουργικής Ενίσχυσης Σταθερής Τιμής (ΣΕΣΤ).  Αντίστοιχοι μηχανισμοί έχουν ήδη αναπτυχθεί σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες (Ολλανδία, Δανία) και αφορούν στην σύναψη συμβάσεων διαφοράς (contracts for difference επί της τιμής του Ευρωπαϊκού Δικαιώματος Εκπομπής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών ) με τις οποίες εξασφαλίζεται τόσο η μακροχρόνια δέσμευση όσο και η λειτουργική ενίσχυση των επιμέρους τμημάτων της αλυσίδας CCS (δέσμευση/μεταφορά/αποθήκευση) .

-Είναι αναγκαίος ο καθορισμός και απαραίτητη η διάκριση αρμοδιοτήτων ανάμεσα στις Αρχές του Δημοσίου. Η ΕΔΕΥΕΠ έχει την αρμοδιότητα της χορήγησης αδειών έρευνας και αποθήκευσης κατά την Οδηγία 2009/31/ΕΚ, αλλά ποιος είναι υπεύθυνος για τις υπόλοιπες και, συνήθως, χρονοβόρες αδειοδοτήσεις; Περαιτέρω, η  εμπειρία έχει δείξει, ιδίως σε μεγάλα έργα, ότι η δημιουργία One Stop Shop είναι σκόπιμη.

-Έρευνες δείχνουν ότι η κοινή γνώμη είναι γενικά ουδέτερη έναντι της δέσμευσης και αποθήκευσης CO2, αλλά πάντα πρέπει να έχουμε υπόψιν μας ότι ελλοχεύει ο φόβος για το άγνωστο. Η Energean έχει ήδη ξεκινήσει διαδικασίες ενημέρωσης των stakeholders της, κυρίως σε τοπικό επίπεδο, ωστόσο η ενημερωτική εκστρατεία που θα απαιτηθεί, πρέπει να τελεί υπό την αιγίδα των αρμόδιων δημόσιων αρχών και να σχεδιασθεί και εκτελεσθεί ως μέρος μιας ευρύτερης εθνικής στρατηγικής με επίκεντρο τα οφέλη για το περιβάλλον, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των βιομηχανικών επιχειρήσεων και της απασχόλησης. 

-Τέλος, απαιτείται διαχρονική πολιτική συναίνεση, μακριά από μικροκομματικές σκοπιμότητες, την οποία δυστυχώς δεν έχουμε δει ως τώρα στην τομέα της έρευνας και της εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στην χώρα μας.

Η μεγάλη ευκαιρία για την Ελλάδα

           Οπτικό 5: Ο Πρίνος και η Ελλάδα, πρότυπο για τη Μεσόγειο (πηγή: Energean)

Μέσω του Prinos CCS, η χώρα μας έχει μια νέα, σημαντική ευκαιρία: να βρεθεί στο επίκεντρο μιας νέας δραστηριότητας που θα διαδραματίσει πρωτεύοντα ρόλο στην αειφόρο ανάπτυξη και να ηγηθεί στην διάδοσή της στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου. Το μοντέλο της αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο μπορεί, με τις κατάλληλες προσαρμογές, να εφαρμοστεί σταδιακά στις χώρες όπου η Energean έχει παρουσία με σημαντική παραγωγή υδρογονανθράκων και να καταστήσει περιβαλλοντικά ουδέτερα μία σειρά από παραγωγά κοιτάσματα στο Ισραήλ, την Αίγυπτο, την Ιταλία και την Κροατία, και περαιτέρω να προσφέρει ζωτικές υποδομές για την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα στην περιοχή της Μεσογείου.  .

Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι η Energean υπέγραψε με την Shell στις αρχές του 2023 Μνημόνιο Κατανόησης για τη συνεργασία στην απανθρακοποίηση του μεγάλου τερματικού Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) Idku στην Αίγυπτο, κατά το πρότυπο του σχεδίου που βρίσκεται σε εξέλιξη στον Πρίνο. Το Μνημόνιο υπογράφηκε ανάμεσα στις αιγυπτιακές θυγατρικές των δύο ομίλων και η συνεργασία έχει ως στόχο να συμβάλει στην προσπάθεια απανθρακοποίησης και ενεργειακής μετάβασης της Αιγύπτου, στο πλαίσιο της στρατηγικής της χώρας για την αντιμετώπιση των συνεπειών της Κλιματικής Αλλαγής. Η Energean θα εισφέρει την εμπειρία της στις λύσεις δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα σε σχεδόν εξαντλημένα κοιτάσματα υδρογονανθράκων, ενώ η Shell σχεδιάζει τη δέσμευση CO2 στο τερματικό LNG που λειτουργεί στο Idku της Αιγύπτου και την αποθήκευσή του σε εξαντλημένο ταμιευτήρα της παραχώρησης του Abu Qir, που λειτουργεί η Energean στον Κόλπο της Αλεξάνδρειας.

Για άλλη μια φορά, λοιπόν, ο ιδιωτικός τομέας στην χώρα μας ανοίγει δρόμους και ανταποκρίνεται σε δύσκολες προκλήσεις, αποδεικνύοντας μάλιστα ότι η βιομηχανία έρευνας και αξιοποίησης υδρογονανθράκων μπορεί με την πολύ σημαντική εμπειρία της ως προς το υπέδαφος να αποτελέσει μέρος της λύσης των προβλημάτων που συνοδεύουν την Κλιματική Αλλαγή. Για άλλη μια φορά, η ελληνική Πολιτεία καλείται να βαδίσει σε αυτούς τους δρόμους και να τους διευρύνει προς όφελος της εθνικής οικονομίας, της απασχόλησης, των τοπικών κοινωνιών και του Περιβάλλοντος, σε μία συγκυρία κρίσιμη για την προσπάθεια να επιτευχθούν οι περιβαλλοντικοί στόχοι που είναι συνυφασμένοι με το μέλλον του ίδιου του πλανήτη μας.. 

* Η Δρ Κατερίνα Σάρδη είναι Country Manager και Διευθύνουσα Σύμβουλος της Energean στην Ελλάδα

Το άρθρο περιλαμβάνεται στον τόμο GREEK ENERGY 2023 που εκπόνησε για δωδέκατη συνεχή χρονιά το energypress.