Απογοήτευση στην Ευρώπη από τον Ενεργειακό Χάρτη της ΕΕ

Οι ευρωπαίοι υποστηρικτές της καθαρής ενέργειας επέκριναν έντονα τον χάρτη πορείας της Επιτροπής για το 2050 που δημοσιεύθηκε στις 15 Δεκεμβρίου, χαρακτηρίζοντάς τον ως «χαμένη ευκαιρία» λόγω της παράλειψης ενδιάμεσων στόχων από το τελικό κείμενο.

«Θα πετύχουμε μόνο την απεξάρτηση από τον άνθρακα του ενεργειακού τομέα μέχρι το 2050 εάν τεθεί σε εφαρμογή ένα συνεκτικό πλαίσιο μετά το 2020», είπε στη EurActiv η Christine Lins, διευθύντρια του παγκόσμιου δικτύου ανανεώσιμων πηγών ενέργειας REN21.

«Υπάρχει ανάγκη για δεσμεύσεις για το 2030 και η έλλειψη αναφοράς σε αυτό εδώ, χάνει σίγουρα μια ευκαιρία», τόνισε.

Το μήνυμα αυτό ενισχύθηκε από τον επικεφαλής της DONG Energy, Anders Eldrup, ο οποίος χαιρέτησε το όραμα του χάρτη πορείας αλλά εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για το ότι «αφήνει ένα κενό πολιτικής μεταξύ 2020 και 2050».

«Οι αυστηροί στόχοι για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας για το 2030 και ένα στερεό πλαίσιο πολιτικής αποτελούν επιτακτική ανάγκη για το ξεκλείδωμα των ιδιωτικών επενδύσεων που μπορούν να διασφαλίσουν μια αγορά απεξαρτημένη από τον άνθρακα και μια αποδοτική παραγωγή καθαρής και αξιόπιστης ενέργειας», υπογράμμισε.

Πολλούς ωστόσο εξέπληξε η δήλωση του Επιτρόπου για την ενέργεια Günther Oettinger, κατά την παρουσίαση του οδικού χάρτη, προτείνοντας «μια ενδιαφέρουσα συζήτηση περί δεσμευτικών στόχων για τις ανανεώσιμες ενέργειες μέχρι το 2030». «Αυτή θα μπορούσε να ξεκινήσει τώρα και να οδηγήσει σε απόφαση σε δύο χρόνια», είπε ο Oettinger.

«Ο χάρτης πορείας θα μπορούσε να υπογραμμίσει έναν δεσμευτικό στόχο για τις ανανεώσιμες ενέργειες πιο ξεκάθαρα», είπε στη EurActiv ο Julian Scola, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Αιολικής Ενέργειας.

Ωστόσο πρόσθεσε ότι ο Oettinger έδωσε «σαφές μήνυμα στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο να ζητήσουν δεσμευτικό στόχο» εντός δύο ετών.

Τα σενάρια απεξάρτησης από τον άνθρακα

Αντί να ζυγίσει στόχους και πολιτικές επιλογές, ο χάρτης πορείας εξετάζει τα δυνητικά πλεονεκτήματα 5 «σεναρίων απεξάρτησης από τον άνθρακα» στο δρόμο προς το 2050:

Ένα σενάριο Υψηλής Ενεργειακής Απόδοσης, με πιο αυστηρές δεσμεύσεις στην εξοικονόμηση ενέργειας, συγκεκριμένα στην οικοδόμηση του τομέα, οδηγώντας σε μείωση της ενεργειακής ζήτησης από 41% μέχρι το 2050 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2005.

Ένα σενάριο Παροχής Διαφοροποιημένων Τεχνολογιών όπου όλοι οι ενεργειακοί πόροι ανταγωνίζονται στη βάση της αγοράς, και η απεξάρτηση από τον άνθρακα οδηγείται από την τιμολόγηση του άνθρακα, της πυρηνικής ενέργειας και την εισαγωγή τεχνολογίας δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα.

Ένα σενάριο Υψηλών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας με ισχυρή στήριξη των ανανεώσιμων ενεργειών οδηγώντας σε απορρόφηση 75% στο ευρωπαϊκό ενεργειακό μίγμα μέχρι το 2050.

Ένα σενάριο Καθυστερημένης Δέσμευσης και Αποθήκευσης Άνθρακα, οδηγώντας σε υψηλότερο μερίδιο για την πυρηνική ενέργεια με την απεξάρτηση από τον άνθρακα να οδηγείται από τις τιμές του άνθρακα αντί μιας ώθησης της τεχνολογίας.

Ένα σενάριο Χαμηλής Πυρηνικής Ενέργειας, υποθέτοντας ότι δε θα κατασκευαστούν νέοι πυρηνικοί αντιδραστήρες, με αποτέλεσμα το 32% της ενέργειας να παράγεται από τη χρήση δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα.

Τα σενάρια δείχνουν ότι «η απεξάρτηση από τον άνθρακα είναι δυνατή και μπορεί να γίνει πιο οικονομική από τις τωρινές πολιτικές μακροπρόθεσμα», αναφέρει ο χάρτης πορείας. Προβλέπει σημαντική αύξηση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αυξανόμενο ρόλο για τον ηλεκτρισμό, και σημαντικές εξοικονομήσεις κόστους μετά το 2030.

Ωστόσο την περίοδο μεταξύ 2011 και 2050, σημειώνει ότι οι σωρευτικές επενδύσεις στο δίκτυο μόνο, θα αντιστοιχούν μεταξύ 1.5τρις και 2 τρις ευρώ.

Ενόχληση για την πυρηνική ενέργεια

Η αντιλαμβανόμενη σημασία που δόθηκε στην πυρηνική ενέργεια στο έγγραφο της ΕΕ «ενόχλησε» αρκετούς, καθώς το μεγαλύτερο πυρηνικό μερίδιο του ενεργειακού μίγματος στα σενάρια του χάρτη πορείας μέχρι το 2050 ήταν 18%.

Ο χάρτης πορείας τονίζει ότι «ως μια επιλογή μεγάλης κλίμακας σε χαμηλές εκπομπές άνθρακα, η πυρηνική ενέργεια παραμένει στο μίγμα παραγωγής ενέργειας της ΕΕ» και ότι θα χρειαστεί «να παράσχει σημαντική συνεισφορά στη διαδικασία ενεργειακής αναμόρφωσης» σε κράτη που σήμερα χρησιμοποιούν πυρηνικούς αντιδραστήρες.

Ωστόσο το δίκτυο REN21 σημείωσε ότι χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία και η Ελβετία κινούνται προς την εγκατάλειψή της.

Σημαντικό το φυσικό αέριο

Ίσως η πιο σημαντική βραχυπρόθεσμη ενεργειακή πηγή που τόνισε η Επιτροπή στο χάρτη πορείας είναι το φυσικό αέριο.

«Το φυσικό αέριο θα είναι σημαντικό για την αναμόρφωση του ενεργειακού συστήματος», σημειώνει ο χάρτης πορείας, προβλέποντας ένα ρόλο για αυτό ως μια «τεχνολογία χαμηλών εκπομπών άνθρακα».

Οι οικολόγοι θεωρούν ότι ο σχεδιασμός για ευρεία χρήση φυσικού αερίου χωρίς τη χρήση Δέσμευσης και Αποθήκευσης Άνθρακα μετά το 2030, θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τις φιλοδοξίες να διατηρηθεί η παγκόσμια θερμοκρασία κάτω από 2 βαθμούς Κελσίου.

Ωστόσο ο François-Régis Mouton, πρόεδρος της πρωτοβουλίας Gas Naturally, επικρότησε την έμφαση της Επιτροπής στο φυσικό αέριο και τόνισε ότι η ίδια η Επιτροπή αναγνώρισε ότι τα σενάριά της για το φυσικό αέριο ίσως είναι «πολύ συντηρητικά».

(EurActiv)