«Ανάσα» για τον ΕΛΑΠΕ από την υψηλή χονδρεμπορική ρεύματος – Παραμένουν στο κόκκινο τα ελλείμματα το 2025 για τον ΕΛΑΠΕ Επικράτειας 

Βελτίωση της εικόνας του ΕΛΑΠΕ στο τέλος του έτους προκαλεί η εκτίναξη των χονδρεμπορικών τιμών από τα μέσα του Ιουλίου, η οποία όπως είναι φυσικό έχει αυξήσει τα έσοδα του Ειδικού Λογαριασμού από το χαρτοφυλάκιο των έργων που εκπροσωπεί ο ΔΑΠΕΕΠ, αλλά και τις αποζημιώσεις των σταθμών με ΣΕΔΠ από τη συμμετοχή τους στις spot αγορές. 

Είναι ενδεικτικό ότι, όπως ανέφερε στην ημερίδα του ΔΑΠΕΕΠ στη ΔΕΘ η κ. Ντιλένα Βασιλείου, επικεφαλής της Διεύθυνσης Διαχείρισης Ειδικού Λογαριασμού, η εκτίμηση για τη μέση Τιμή Εκκαθάρισης Αγοράς για το 2024 έχει αναπροσαρμοστεί στα 93,5 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. Υπενθυμίζεται ότι στο δελτίο του ΔΑΠΕΕΠ για το πρώτο τρίμηνο του έτους, η μέση ΤΕΑ για το 2024 είχε ληφθεί κατά μέσο όρο στα 88,5 ευρώ ανά Μεγαβατώρα για το υπόλοιπο του έτους. 

Ως συνέπεια, οι υπολογισμοί για το ισοζύγιο του Ειδικού Λογαριασμού στο τέλος του 2024 κινούνται σε πιο θετικό έδαφος. Όπως ανέφερε η κ. Βασιλείου, όσον αφορά τον ΕΛΑΠΕ Επικράτειας, πλέον η πρόβλεψη είναι πως το έλλειμμα θα διαμορφωθεί στα επίπεδα των 130 εκατ. ευρώ. Στο δελτίο για το 1ο τρίμηνο η εκτίμηση ήταν για έλλειμμα -284,49 εκατ. Επίσης, για τον Υπολογαριασμό για τα «νέα» έργα προκύπτει αυξημένο πλεόνασμα, ύψους 60 εκατ. ευρώ περίπου. Στο δελτίο υπολογιζόταν πλεόνασμα 28,53 εκατ. ευρώ. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι στους παραπάνω υπολογισμούς έχει ληφθεί υπόψη μία παρόμοια με το δελτίο τιμή για τα δικαιώματα ρύπων, στα 66,2 ευρώ ανά τόνο (από 66,5 ευρώ ανά τόνο). Επίσης, έχει εκτιμηθεί πως το 2024 θα κλείσει με αυξημένη κατά 10,5% κατανάλωση, σε σχέση με το προηγούμενο έτος. 

Τρία σενάρια για τις εκτιμήσεις για το 2025 

Στην παρουσίαση της κ. Βασιλείου περιλαμβάνονταν επίσης εκτιμήσεις για το ισοζύγιο του ΕΛΑΠΕ Επικράτειας και του Υπολογαριασμού «νέων» έργων στο τέλος 2025. Οι εκτιμήσεις βασίστηκαν σε τρία σενάρια, με το αισιόδοξο (για τον Ειδικό Λογαριασμό) να προβλέπει μέση ΤΕΑ για το επόμενο έτος στα 115 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, το βασικό στα 95 ευρώ ανά Μεγαβατώρα και το απαισιόδοξο στα 75 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. 

Όπως είναι φυσικό, οι αυξημένες χονδρεμπορικές τιμές του 2024 έχουν ως συνέπεια ο ΕΛΑΠΕ Επικράτειας να ξεκινά από βελτιωμένη «αφετήρια» (δηλαδή πιο περιορισμένο έλλειμμα) το 2025. Ωστόσο, με βάση το βασικό σενάριο, το έλλειμμα πρόκειται να διευρυνθεί έτι περαιτέρω το επόμενο έτος, κλείνοντας στο τέλος του 2025 στα επίπεδα των 250 εκατ. 

Ακόμη πιο «γκρίζα» είναι η εικόνα στο απαισιόδοξο σενάριο, με το αρνητικό ισοζύγιο να διαμορφώνεται στα επίπεδα των 500 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2025. Μόνο στο αισιόδοξο σενάριο (δηλαδή σε σημαντικά υψηλότερες χονδρεμπορικές τιμές) ο ΕΛΑΠΕ Επικράτειας θα κλείσει οριακά θετικός. 

Στην περίπτωση του ΛΓ-3, το βασικό σενάριο «δείχνει» πλεόνασμα στα επίπεδα των 100 εκατ. Στο τέλος του 2025, το οποίο στο αισιόδοξο σενάριο διευρύνεται στα 250 εκατ. Μόνο στο απαισιόδοξο σενάριο, ο Υπολογαριασμός «νέων» έργων γυρίζει σε αρνητικό έδαφος εντός του 2025, κλείνοντας τον Δεκέμβριο με έλλειμμα στα επίπεδα των 80 εκατ. ευρώ. 

Τα «κλειδιά» για τη βιωσιμότητα του ΕΛΑΠΕ 

Όπως αναφέρθηκε στην παρουσίαση, όσον αφορά τον Ειδικό Λογαριασμό Επικράτειας, στους υπολογισμούς δεν ελήφθησαν υπόψη οι αναδρομικές εκκαθαρίσεις ΕΤΜΕΑΡ και η υπαγωγή μη δικαιούχων σε καθεστώς μειωμένων χρεώσεων. Επίσης, στον ΛΓ-3 δεν έχει συνυπολογιστεί η «ένεση» από το RRF, ύψους 202 εκατ. ευρώ. 

Σύμφωνα με την κ. Βασιλείου, κρίσιμος παράγοντας για τη βιωσιμότητα του ΕΛΑΠΕ τα επόμενα χρόνια αποτελεί η διείσδυση ΑΠΕ, καθώς και η επιλογή των επενδυτών μεταξύ σύναψης σύμβασης με τον ΔΑΠΕΕΠ, σύναψης PPA ή απευθείας συμμετοχής στην αγορά. Σημαντικό είναι επίσης το ισοζύγιο παραγωγής – ζήτησης, αφού οι μειωμένες τιμές της αγοράς (έως και αρνητικές) τις ώρες που συμπίπτει η υψηλή παραγωγή από ΑΠΕ (κυρίως φωτοβολταϊκών) με περιορισμένη κατανάλωση ηλεκτρισμού και περιορισμούς έγχυσης. 

«Κλειδί» αποτελεί επίσης η αποθήκευση, και πιο συγκεκριμένα το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των έργων αποθήκευσης, αλλά ακόμα περισσότερο ο βαθμός αξιοποίησης των μπαταριών με στόχο την ομοιόμορφη κατανομή της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ κατά τη διάρκεια της ημέρας. Σημαντικοί παράμετροι είναι επίσης η διετής αναστολή της «ταρίφας», όπως και η λειτουργία των αγορών του Target Model, καθώς είναι κρίσιμη η βιωσιμότητα κεφαλαιουχικών επενδύσεων μέσω αγορών σχεδιασμένων για την ανάκτηση του μεταβλητού κόστους. 

Μικρές διακυμάνσεις στον Υπολογαριασμό «νέων» έργων  

Κάνοντας έναν απολογισμό της «ιστορίας» του ΕΛΑΠΕ από τον Νοέμβριο του 2019 μέχρι και τον Ιούλιο του 2024, όσον αφορά το τρέχον υπόλοιπο του ΕΛΑΠΕ Επικράτειας, η επικεφαλής της Διεύθυνσης Διαχείρισης Ειδικού Λογαριασμού αναφέρθηκε κατ΄ αρχάς στην «ενεργοποίηση» του ΦΟΣΕΤΕΚ τον Νοέμβριο του 2019, καθώς και στην περίδο της πανδημίας που ακολούθησε – με συνέπεια το τρέχον υπόλοιπο να «γυρίσει» σε αρνητικό έδαφος λόγω των αρνητικών τιμών. 

Το τρέχον υπόλοιπο εκτινάχθηκε με την έναρξη της ενεργειακής κρίσης -παρασυρόμενο από την εκτίναξη των χονδρεμπορικών τιμών- ακολουθώντας στη συνέχεια καθοδική πορεία και «γυρίζοντας» σε έλλειμμα από τον Σεπτέμβριο του 2022, λόγω της επιβολής του πλαφόν, μέσω του μηχανισμού ανάκτησης των υπερεσόδων. Το τρέχον υπόλοιπο του ΕΛΑΠΕ Επικράτειας ανέκαμψε τον Ιανουάριο του 2024, όταν αποσύρθηκε ο μηχανισμός ανάκτησης, για να «γυρίσει» ξανά σε αρνητικό έδαφος από τον Μάρτιο του 2024, με την κατάρρευση των τιμών στην DAM. 

Το τρέχον υπόλοιπο επέστρεψε σε θετικό έδαφος τον Ιούλιο του 2024, με την άνοδο των χονδρεμπορικών τιμών. Όσον αφορά το σωρευτικό υπόλοιπο του ΕΛΑΠΕ Επικράτειας, άρχισε να διαγράφει καθοδική πορεία από τον Ιούλιο του 2022, λόγω της «μεταφοράς» των πλεονασμάτων στο ΤΕΜ, για τη χρηματοδότηση των επιδοτήσεων στους λογαριασμούς ρεύματος. 

Η «ιστορία» του ΛΓ-3 ξεκινά από τον Ιούνιο του 2022, ενώ όπως είναι φυσικό επηρεάστηκε από τα ίδια σκαμπανεβάσματα της DAM. Ωστόσο, σύμφωνα με την κ. Βασιλείου, οι διαιυμάνσεις στο τρέχον υπόλοιπο του ΛΓ-3 είναι πολύ πιο περιορισμένες, καθώς τα έργα που εντάσσονται σε αυτόν έχουν χαμηλότερες Τιμές Αναφοράς. 

Για τον ίδιο λόγο, και το σωρευτικό υπόλοιπο του Υπολογαριασμού «νέων» έργων κινήθηκε όλο το χρονικό διάστημα σε θετικό έδαφος, παραμένοντας ωστόσο οριακά θετικό το δίμηνο Μαΐου – Ιουνίου 2024, λόγω των πολύ χαμηλών τιμών στην DAM. Ωστόσο, από τον Ιούλιο του 2024 ανέκαμψε εκ νέου, με την άνοδο της DAM.