Αλλαγή στόχων για την Μόσχα

«Εάν δεν σας αρέσουν οι όροι των συμβολαίων αερίου της Gazprom στην Ευρώπη, θα κλείσουμε τους αγωγούς και θα πουλάμε το αέριό μας αλλού». Αυτό είναι περίπου που λένε Ρώσοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι στους Ευρωπαίους από το 2009 όταν ανακοίνωσαν σε ένα συνέδριο στο Salekhard πέρα από τον Αρκτικό Κύκλο, ότι το “αλλού” ήταν η Βόρεια Αμερική.

Αργότερα, ότι κατάλαβε η Μόσχα πως οι ΗΠΑ δεν χρειαζόταν καθόλου ρωσικό LNG, οι ίδιοι αξιωματούχοι άρχισαν να απειλούν ξανά τους καταναλωτές αερίου στην Ευρώπη, με σχέδια για το πέρασμα στην κινεζική αγορά. “Η ροή εξαγωγών ρωσικού αερίου στην Ασία, σύντομα θα ισούται ή θα ξεπερνά τους όγκους που πουλάμε στην Ευρώπη”, δήλωσαν διευθυντές της Gazprom σε αρκετές περιπτώσεις.

Την 1η Σεπτεμβρίου ο Vladimir Putin συνέχισε αυτή την τάση ενώ εγκαινίαζε το project Δύναμη της Σιβηρίας, το οποίο πρόκειται να συνδέσει τα πεδία αερίου στα ανατολικά της χώρας, με την Κίνα. Στο μέλλον, δήλωσε, οι εθνικοί αγωγοί φυσικού αερίου θα σχηματίζουν ενώ ενιαίο δίκτυο για να μπορεί η Ρωσία να αλλάξει τις διαδρομές των ενεργειακών πόρων από τη δύση στην ανατολή και πάλι πίσω, με βάση την κατάσταση στην παγκόσμια αγορά.

Η απλή αριθμητική ωστόσο παραμένει η κύρια πρόκληση για το σχέδιο αυτό. Η Gazprom πουλάει περισσότερο αέριο στην Ευρώπη από ό,τι θα χρειαζόταν ποτέ να αγοράσει η Κίνα από τη Ρωσία. Το περασμένο έτος η ροή εξαγωγών πέρα από τα σύνορα με πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, διαμορφώθηκε στα 138 δισ. κυβικά μέτρα (συν 58 δισ. κυβικά μέτρα προς τις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες) ακόμη κι αν ο μέγιστος ετήσιος όγκος ρωσικού αερίου που μπορεί να θέλει η Κϊνα, είναι ελαφρώς μικρότερος των 3 δισ. κυβικών μέτρων, με βάση εκτίμηση της BP. Η ασατική αγορά δύσκολα μπορεί να υποκαταστήσει την Ευρώπη σε αυτή την έννοια, καθώς και την έννοια της οικονομικής αξίας.

Θα ήταν αφελές να περιμένει κανείς ότι οι Κινέζοι θα είναι αξιόπιστοι εταίροι. Το status του μοναδικού αγοραστή στο τέλος του κοστοβόρου αγωγού Ισχύς της Σιβηρίας, δίνει στο Πεκίνο ένα πολύ ισχυρό κίνητρο να απαιτήσει αλλαγές στους όρους των συμβολαίων, που να ευνοούν την Κίνα, όπως έκανε και η CNPC σε ένα πρόσφατο πετρελαϊκό συμβόλαιο με τη Rosneft.

Η ιδέα να τιμωρηθούν οι Ευρωπαίοι στερώντας τους τις προμήθειες ρωσικού φυσικού αερίου, μπορεί να είναι μια δαπανηρή υπόθεση. Αν και ο επίσημος προϋπολογισμός του κινεζικού αγωγού είναι 770 δισ. ρούβλια (21 δισ. δολάρια σε τρέχουσες τιμές), μια πιο ρεαλιστική εκτίμηση είναι υψηλότερη. Θα κοστίσει στην Gazprom τουλάχιστον 22 δισ. δολάρια για να αναπτύξει το πεδίο αερίου Chayanda ώστε να γεμίζει τον αγωγό σε ένα αρχικό στάδιο, συν 15 δισ. για την εγκατάσταση του εξοπλισμού επεξεργασίας φυσικού αερίου στον ποταμό Amur, συν 33 δισ. για τη δημιουργία των αρχικών, απλούστερων, υποδομών μεταφοράς. Για να αυξηθούν οι ετήσιοι όγκοι στο επιθυμητό 38 δισ. κυβικά μέτρα μέχρι το 2030, ένα άλλο Πέδιο αερίου, Kovykta, θα πρέπει να αναπτυχθεί, και να συνδεθεί με το Chayanda με έναν αγωγό 800 λμ, με ένα επιπλέον ποσό 22-25 δισ. δολαρίων.

Και εάν η Μόσχα θέλει να είναι σε θέση να αλλάξει τη ροή από τη δύση στην ανατολή, αυτές οι υποδομές θα πρέπει να συνδεθούν με το δυτικό δίκτυο με μια υψηλής χωρητικότητας σύνδεση που να μπορεί να μεταφέρει όλο αυτό το αέριο. Το κόστος αυτού του πανεθνικού project πρόκειται να είναι τεράστιο, και είναι ανοιχτό σε φήμες όπου η Gazprom μπορεί να πάρει όλα αυτά τα χρήματα, λαμβάνοντας υπόψη το καθεστώς των διεθνών κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

Θα μπορούσε να υπάρξει μια λύση, οικονομική. Την ίδια ημέρα του Σεπτεμβρίου ο Putin παραδέχθηκε ότι ένας Κινέζος εταίρος ίσως αποκτούσε τη δυνατότητα να καλλιεργήσει στο πετρελαϊκό πεδίο Vankor της Rosneft. Αξίζει να σημειωθεί ότι το μεγάλο στρατηγικό project δεν χρειάζεται εξελιγμένες τεχνολογίες που δεν θα μπορούσαν να έχουν οι Ρώσοι. Χρειάζεται χρηματοδότηση.

Η Rosneft, μετά από μια στρατηγική απόκτησης πολλών ακριβών assets (όπως η ΤΝΚ-ΒΡ), έχει συσσωρεύσει μεγάλο χρέος και έχει δέσμευσε ένα μεγάλο μέρος της μελλοντικής πετρελαϊκής παραγωγής στην Κίνα ως αντάλλαγμα για ένα δάνειο, το οποίο εκτιμάται πως θα προσεγγίσει τα 70 δισ. δολάρια. Μην μπορώντας να συνεχίσει χωρίς μια σταθερή ροή χρηματοδότησης, η Rosneft αναγκάστηκε να αποδεχθεί έναν Κινέζο εταίρο σε ένα προσοδοφόρο upstream έργο στη Σιβηρία.

Στην προσπάθεια να χρηματοδοτηθεί το έργο Δύναμη της Σιβηρίας, η Gazprom μπορεί να οδεύει προς την ίδια κατεύθυνση με τη Rosneft. Η μόνη δυνατή πηγή πόρων για το νέο αγωγό δεν ειναι άλλη από την Κίνα. Και οι όροι της βοήθειας αυτής θα υπαγορευτούν από το Πεκίνο. Η ανικανότητα του Κρεμλίνου να συμβιβαστεί με τον δυτικό κόσμο, δεν θα ειναι φθηνή.

Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: http://carnegie.ru/eurasiaoutlook/?fa=56508

* του Mikhail Krutikhin

(capital.gr)