Ραδιενεργά

Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ σχολίασε ως εξής την όλη συζήτηση περί εναλλακτικών σεναρίων που θα μειώσουν τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας για τον τελικό καταναλωτή και τις επιχειρήσεις, που έτσι και αλλιώς απαιτούν την έγκριση της Επιτροπής και μεταφέρονται για μετά τον Ιούνιο:

«Όσες επιδοτήσεις και να δοθούν, εάν δεν ληφθούν ρυθμιστικά μέτρα που να αντιμετωπίζουν τις υφιστάμενες  δομικές στρεβλώσεις της αγοράς, όπως η μη σύναψη διμερών συμβολαίων λόγω απροθυμίας των καθετοποιημένων παραγωγών, ελλείψει ανταγωνισμού, σε συνδυασμό με την υποχρεωτική μεταφορά (pass through) των τιμών της χονδρεμπορικής αγοράς στα τιμολόγια των καταναλωτών, η αγορά μας δεν θα θυμίζει λειτουργία ευνομούμενης ευρωπαϊκής αγοράς.

Έχουμε σε όλους τους τόνους εκφράσει τον προβληματισμό μας εάν υπάρχει πραγματικός έλεγχος των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά και έχουμε ασκήσει κριτική γιατί καθυστερούν σημαντικά οι αναγγελθείσες μεταρρυθμίσεις στην αγορά. Ας κάνουμε πρώτα τα αυτονόητα...».

Είτε πρόκειται για πλαφόν στην τιμή του αερίου, είτε για πλαφόν στη χονδρική, είτε για περιορισμούς στις προσφορές των παραγωγών με βάση το μεταβλητό τους κόστος, είτε για πλαφόν στη λιανική του ρεύματος, τεχνικές λύσεις για να συγκρατηθεί το κόστος του ρεύματος που καλούνται να πληρώσουν οι καταναλωτές υπάρχουν.

Όχι ότι δεν έχει δυσκολίες και προβλήματα κάθε μία από αυτές, όχι ότι δεν «χτυπάνε» οι περισσότερες σε κανόνες, κώδικες και δομικές αρχές λειτουργίας του ανταγωνισμού, αλλά όλα μπορούν να ξεπεραστούν σε συνθήκες πολέμου και σε μια περίοδο που η Κομισιόν έχει ανοίξει αρκετά τη βεντάλια των επιλογών που έχουν στη διάθεσή τους οι χώρες – μέλη.

Εκείνο που δεν μπορεί να ξεπεραστεί εύκολα είναι το που θα βρεθούν τα απαραίτητα κονδύλια για τη χρηματοδότηση της όποιας παρέμβασης επιλεγεί τελικά.

Μέχρι σήμερα τα λεφτά για τις επιδοτήσεις στους λογαριασμούς νοικοκυριών και επιχειρήσεων, τα οποία δεν είναι καθόλου λίγα, έφτασαν αισίως τα 4 δισεκατομμύρια ευρώ,  προέρχονταν από τις δημοπρασίες των ρύπων (με τις πολύ υψηλές τιμές ανά τόνο διοξειδίου του άνθρακα), από τις «επιστροφές» που εξασφαλίζουν οι σταθερές ταρίφες των ΑΠΕ και από το περίσσευμα του ταμείου των ΥΚΩ. Ο προϋπολογισμός δεν έχει βάλει ούτε ευρώ!.

Από εδώ και πέρα, δυστυχώς, τα πράγματα στενεύουν. Για να συνεχιστεί και να αναβαθμιστεί η βοήθεια προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις πρέπει να βρεθεί νέο χρήμα. Αν δοθεί από τον προϋπολογισμό κινδυνεύει με κατάρρευση ο βασικός οικονομικός στόχος που είναι η επενδυτική βαθμίδα, δηλαδή η ουσιώδης αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας από τις αγορές, στόχος εκ των ων ουκ άνευ για να μην επανέλθουμε στην κατάσταση που μας έβαλε στα μνημόνια.

Γιαυτό βλέπετε την επιμονή Μητσοτάκη για κεντρική ευρωπαϊκή λύση, έτσι ώστε να μπορούν να γίνουν χειρισμοί μέσα από το Ταμείο Ανάκαμψης ή από άλλους ευρωπαϊκούς πόρους.

Σε κάθε περίπτωση, η ακρίβεια (κυρίως στο ρεύμα) παράγει με ραγδαίο ρυθμό πολιτικά αποτελέσματα. Η κυβέρνηση έχει ελάχιστο χρόνο για να επιχειρήσει να αναστρέψει την πορεία φθοράς και αυτό το γνωρίζουν οι επιτελείς και οι σύμβουλοί της.

Συνεπώς, ανεξάρτητα από το ποια τεχνική λύση θα επιλεγεί, το βέβαιον είναι ότι σύντομα θα έχουμε αποφάσεις…

Σχετικά με το πως και πότε θα γίνουν οι δημοπρασίες ΑΠΕ φάνηκε σήμερα, σε ενεργειακό συνέδριο, ότι υπάρχει κάποια απόσταση ανάμεσα στο Υπουργείο και τη ΡΑΕ. Αυτό τουλάχιστον προκύπτει, όπως υποστηρίζουν στελέχη της αγοράς που μας μετέφεραν το κλίμα, από την παρέμβαση του αντιπροέδρου της Αρχής. Αλλά ας έχουμε υπόψη ότι η ελληνική αγορά ΑΠΕ είναι στο μικροσκόπιο πολλών και μεγάλων ξένων εταιρειών και συνεπώς είναι καλό να μην δημιουργείται η εντύπωση ότι υπάρχουν θεσμικές αρρυθμίες, πολύ περισσότερο συγκρούσεις.

Μου γράφει καλός φίλος της στήλης: Σημεία των καιρών: Ούτε εξέδρες, ούτε πλατφόρμες, ούτε μια αντλία στο εικαστικό της παρουσίασης της ΕΔΕΥ για την αξιοποίηση δυνητικών εγχώριων κοιτασμάτων φυσικού αερίου. Αντίθετα, βλέπουμε στο εξώφυλλο ανεμογεννήτριες και μόρια νερού... Και ο τίτλος χαρακτηριστικός: «Χτίζοντας γέφυρα προς ένα μέλλον χωρίς άνθρακα».

Εγώ να συμπληρώσω ότι σε όλους τους χάρτες περιλαμβάνεται ο EastMed. Σαν να ξορκίζουμε την Αμερικανική απόρριψη...

Δεν ξέρω πόσοι από εσάς το προσέξατε, αλλά ο πολυπράγμων απερχόμενος πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, κ. G. Pyatt είχε περίπου προαναγγείλει την είδηση που χθες έγινε γνωστή, περί επενδυτικής πρότασης από την Elpedison για FSRU στη Θεσσαλονίκη. Μπορεί η αίτηση της Elpedison να κατατέθηκε χθες στη ΡΑΕ, όμως ο κ. Pyatt είχε ήδη προλάβει να μιλήσει δημοσίως για την πρόταση στη συνέντευξη που παραχώρησε στο περιθώριο του 7ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, δηλ. τουλάχιστον 2 ημέρες προτού κατατεθεί η αίτηση της Elpedison. Συγκεκριμένα, ο κ. Pyatt, μιλώντας για τα διάφορα υπό ανάπτυξη τα σχέδια για FSRU στην Ελλάδα, ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι “έχουμε ακούσει και για άλλες ομάδες που εργάζονται στον Βόλο, στη Θεσσαλονίκη, στην Κόρινθο”. Δεν μπορώ να πω, πολύ καλά πληροφορημένος αποδεικνύεται ο κ. Πρέσβης! Όχι ότι θα πρέπει να εκπλήσσεται κανείς, βέβαια, δεδομένης της σημασίας που αποδίδεται από τις ΗΠΑ στην προώθηση υποδομών που μπορούν να συμβάλλουν αφενός στην απεξάρτηση της ΕΕ από το διακινούμενο μέσω αγωγών ρώσικο φυσικό αέριο και αφετέρου -ή, καλύτερα, συνδυαστικά- στην αύξηση των πωλήσεων αμερικανικού LNG στην ευρωπαϊκή αγορά.

Από τον πρόεδρο της ΕΒΙΚΕΝ Α. Κοντολέων λάβαμε το παρακάτω σχόλιο με αφορμή τη διαμόρφωση των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού.

“Είναι πλέον σαφές, ότι η σημαντικότερη στρέβλωση στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας είναι η μετακύλιση του 100% των τιμών της χονδρεμπορικής αγοράς σε όλα τιμολόγια της λιανικής, ανεξάρτητα εάν αφορούν οικιακά ή βιομηχανικά. Αυτό αναγνωρίζεται και στα κείμενα της Επιτροπής με την επισήμανση ότι το γεγονός αυτό από μόνο του δίνει το δικαίωμα στο κράτος μέλος να παρέμβει στην αγορά λαμβάνοντας συγκεκριμένα μέτρα τα οποία περιγράφονται σαφώς στα κείμενα της Επιτροπής.

Η βασικότερη αιτία για το γεγονός αυτό είναι η μη προσφορά/απροθυμία από πλευράς των παραγωγών των συμβατικών μονάδων διμερών συμβολαίων με φυσική παράδοση. Δεν είναι δυνατόν οι καθετοποιημένοι παραγωγοί να εμφανίζονται μόνο με την ιδιότητα του προμηθευτή και να απαιτούν σύνδεση 100% των συμβολαίων προμήθειας με τις τιμές στη χονδρεμπορική.

Δεν συμφωνούμε με την άποψη ότι το πρόβλημα λύνεται μόνο με τον μετασχηματισμό των εταιρειών προμήθειας, καθώς αυτό μεταθέτει χρονικά τη λήψη των μέτρων που πρέπει να ληφθούν χθες.

Εν τω μεταξύ σήμερα οι τιμές στην αγορά μας είναι 334.4 ευρώ/MWh, με μια μόνο λιγνιτική μονάδα σε λειτουργία, 100ευρώ/MWh υψηλότερες από τις τιμές στα Βαλκάνια

Είναι πολύ σημαντικό να αναφέρουμε ότι η μετακύλιση του 100% των τιμών της χονδρεμπορικής θα περάσει σε όλα τα βιομηχανικά μετά την 1.1.2023” καταλήγει ο κ. Κοντολέων.

Νέα ώθηση θα δώσει στην ελληνική αγορά ενέργειας το Βάθρο Εμπορίας Φυσικού Αερίου, υποστήριξε ο Διευθύνων Σύμβουλος του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας Γιώργος Ιωάννου, στην ομιλία του στο 3ο Power & Gas Forum, αναδεικνύνοτας μια πλευρά που ίσως δεν έχει γίνει κατανοητή ευρύτερα.
Η νέα Πλατφόρμα που διαχειρίζεται το ΕΧΕ, αυξάνει τη ρευστότητα στη χονδρική αγορά φυσικού αερίου και δημιουργεί ένα διαφανές περιβάλλον  όπου οι τιμές καθορίζονται από την προσφορά και τη ζήτηση.  Η αγορά δηλαδή παρέχει στους συμμετέχοντες τα σωστά μηνύματα τιμών για τις βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες αποφάσεις τους, συμβάλλοντας έτσι στην αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών, αλλά και στη διευκόλυνση νέων επενδύσεων, με τελικούς κερδισμένους τους καταναλωτές.  
Ένα ακόμη σημαντικό όφελος της Πλατφόρμας, κατά τον Ιωάννου, είναι ότι προάγει τη διασυνδεσιμότητα των αγορών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, η οποία μαζί με τις νέες υποδομές που βρίσκονται υπό κατασκευή, ανοίγουν τον δρόμο για την μετατροπή της Ελλάδας σε περιφερειακό hub φυσικού αερίου, ενώ αποτελεί και βασικό εργαλείο για τη μελλοντική ενσωμάτωση των «πράσινων» αερίων, όπως το υδρογόνο και το βιοαέριο, στην αγορά.
Σημειωτέον, το Βάθρο Εμπορίας Φυσικού Αερίου είναι η τρίτη αγορά που λειτουργεί με επιτυχία το ΕΧΕ, υπό τη διοίκηση του κ. Ιωάννου, μετά την αγορά της Επόμενης Ημέρας και την Ενδοημερήσια Αγορά, αμφότερες στην ηλεκτρική ενέργεια. 

Δεν λέω, μπράβο μας που προσπαθούμε να δώσουμε λύση στα όποια προβλήματα εφοδιασμού σε αέριο είτε λόγω της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία είτε για οποιαδήποτε άλλη αιτία στο μέλλον. Και μπράβο που προωθούμε και μόνιμο FSRU - το 5ο, αισίως, που έχει δρομολογηθεί στην χώρα μας - και κοιτάμε να δεσμεύσουμε και αποθηκευτικό χώρο στην Ιταλία και, ίσως, και στη Βουλγαρία.

Αλλά σκέπτομαι εκείνη η ρημάδα η αποθήκη της Καβάλας που είναι στα χαρτιά επισήμως από το 2011 -για να μην πάω πίσω στο '99 στις πρώτες αναφορές της Shell για το θέμα - δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει εδώ και τόοοοοσα χρόνια! Και να έχουμε σε ένα βαθμό το κεφαλάκι μας ήσυχο, να μην τρέχουμε να κάνουμε έργα και συμφωνίες με τις τιμές του φυσικού αερίου στον ...Θεό και μονίμως να εμφανιζόμαστε να έχουμε επιτακτική ανάγκη την τελευταία στιγμή;

Είναι ενεργειακός προγραμματισμός χώρας αυτός διαχρονικά, να εισάγεις το 100% του φυσικού αερίου και του πετρελαίου που χρειάζεσαι και παράλληλα να μην έχεις έστω ένα απόθεμα αερίου δικό σου στην άκρη, αφού και η (με εισαγόμενο αέριο) Ρεβυθούσα ουσιαστικά καλύπτει τρέχουσες ανάγκες και δεν συνιστά απόθεμα ασφαλείας;

Τόσο δύσκολο ήταν πια να το έχουμε πετύχει σε αυτά τα χρόνια;

Κύκλοι της εταιρείας IGI POSEIDON, φορέα ανάπτυξης του EastMed, που ρωτήθηκαν για τις δηλώσεις που αποδίδονται στον απερχόμενο Αμερικανό πρέσβη κ. Πάιατ ότι “ο EastMed είναι κοστοβόρο σχέδιο και ότι χρειάζεται πάνω από 10 χρόνια για να δημιουργηθεί”, σχολίαζαν ότι σύμφωνα με τις μελέτες και τις εκτιμήσεις της εταιρείας, ο αγωγός EastMed είναι οικονομικά βιώσιμος και τεχνικά εφικτός.

Οι ίδιοι κύκλοι υπενθύμιζαν μάλιστα τις πολύ πρόσφατες δηλώσεις του CEO της EDISON Νικόλα Μόντι που επεσήμανε  την αδήριτη ανάγκη νέων υποδομών για την απεξάρτηση από την Ρωσία και το γεγονός ότι για τον EastMed το κομβικό ζήτημα δεν είναι το τεχνικό σκέλος που θα απαιτήσει περίπου 4 χρόνια,  αλλά το γεωπολιτικό.

Φαίνεται ότι η κρίση θα αλλάξει πολλά από αυτά που ξέραμε, με τις ΑΠΕ να γίνονται πεδίο συναίνεσης από πεδίο αντιπαράθεσης. «2,5 χρόνια κυβερνάτε και δεν κάνατε κάτι για επενδύσεις στις ΑΠΕ. Μόνο σχέδια είστε. Εμείς μαζί σας είμαστε για τις ΑΠΕ και για τα πλωτά, αλλά μόνο σχέδια κάνετε». Αυτά είπε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ απευθυνόμενος στον πρωθυπουργό κατά τη σημερινή συζήτηση στη Βουλή, ζητώντας του στην ουσία να προχωρήσει ταχύτερα, ενώ ο Κ. Μητσοτάκης είχε αναφερθεί νωρίτερα στην απόφασή του να επιταχυνθεί η απλοποίηση του πλαισίου για τις ΑΠΕ που είναι «η φθηνότερη πηγή ενέργειας την οποία έχει σήμερα στη διάθεσή της η χώρα μας, είναι εγχώρια, κανείς δεν μπορεί να μας την πάρει, κανείς δεν μπορεί να μας την χρεώσει».

Νομίζω ότι στο να ομονοούν οι βασικές πολιτικές δυνάμεις σχετικά με την ανάγκη ταχύτερης και μεγαλύτερης διείσδυσης των ΑΠΕ παίζει ρόλο το γεγονός ότι κατά την περίοδο της κρίσης το «πράσινο» ρεύμα όχι μόνον δεν έχει υπερκέρδη, αλλά, δεδομένου ότι οι σταθμοί πληρώνονται με κλειδωμένες ταρίφες, περισσεύουν πολύ μεγάλα ποσά τα οποία πηγαίνουν στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι επιδοτήσεις προς τους καταναλωτές. Σκεφτείτε ότι μέχρι τώρα δεν έχει χρειαστεί να μπεί χέρι στον προϋπολογισμό. Οι επιδοτήσεις καλύπτονται από τους ρύπους και από τα πλεονάσματα των ΑΠΕ…

Υπάρχουν ή δεν υπάρχουν στην Ελλάδα ουρανοκατέβατα κέρδη στην ηλεκτροπαραγωγή τη στιγμή που ο καταναλωτής ματώνει; Πόσα είναι και ποιοί τα καρπούνται; Πάνω στο θέμα αυτό γίνεται ήδη μεγάλος ντόρος (έχετε διαβάσει πολλά και στο energypress και αλλού) και θα συνεχίζει να γίνεται, γιατί πολιτικά είναι από εκείνα τα θέματα πάνω στα οποία μπορεί να χτιστεί μεγάλο... story. Εντάξει, ακούγονται και πολλές παλαβομάρες, αλλά το θέμα είναι στο τραπέζι.

Μια ένδειξη θα έχουμε για το τι βγάζει ο λογαριασμός όταν θα έχουμε τα αποτελέσματα όλων των εταιρειών του κλάδου (ΔΕΗ και ιδιώτες) κατά τις επόμενες εβδομάδες.

«Αλλά, όχι απλά να φορολογήσεις εκτάκτως τα ετήσια κέρδη, όλα να τα πάρεις, ζήτημα είναι αν φτάνουν για τα μισά μιας μηνιάτικης δόσης κρατικών επιδοτήσεων» μου λέει άνθρωπος του χώρου, θέλοντας να πεί ότι τα νούμερα που καλείται να πληρώσει η κατανάλωση και η χώρα είναι τέτοια που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με «ασπιρίνες». Ενδεικτικά: Με χονδρική στα 55 ευρώ (όπως ήταν προ κρίσης), θέλαμε για ρεύμα στη χώρα μας περί τα 3 δις. ευρώ το χρόνο (στη χονδρική πάντα). Με χονδρική στα 200 ευρώ θέλουμε 11 δις. ευρώ το χρόνο. Μιλάμε δηλαδή, σε αυτή την περίπτωση, για 7 δις. ευρώ παραπάνω που καλείται να καλύψει ο καταναλωτής και το δημόσιο. Τα νούμερα είναι τρομακτικά.

Και ποιός βάζει στην τσέπη τα πολλά αυτά λεφτά; Κατά κύριο λόγο ο Πούτιν (αλλά και οι Αμερικανοί και οι Νορβηγοί και οι άλλοι τέλος πάντων παραγωγοί φυσικού αερίου...) και κάποιοι πολύ μεγάλοι διεθνείς traders που έχουν τη δυνατότητα να παίξουν και να κερδοσκοπήσουν στην Ολλανδία και αλλού. Συνεπώς, ας μην το παραβλέπουμε, το βασικό ζήτημα είναι τι θα κάνει η Ευρώπη κεντρικά ώστε να κρατηθεί χαμηλά η τιμή του αερίου. Θα είναι πλαφόν; Θα είναι κάτι άλλο; Ή μήπως δεν θα είναι τίποτα;

Για όσους έχουν ώτα ακούειν και οφθαλμούς οράν, είχα προαναγγείλει τη χθεσινή εξέλιξη, την ανανέωση δηλαδή της θητείας Μανουσάκη στον ΑΔΜΗΕ, όταν αναφερόμουν στη συνάντηση Σκρέκα με τον πρεσβευτή της Κίνας. Οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ, άλλωστε, ήξεραν ότι ήταν τόσο απόλυτη και από τόσο ψηλά η στήριξη της κυβέρνησης στον επικεφαλής του Διαχειριστή, που η ανανέωση ήταν προδιαγεγραμμένη. Μόνον τα «τσικό» δεν είχαν καταλάβει...

Πέραν των άλλων, ωστόσο, και πέραν της επιβράβευσης Μανουσάκη, εκείνο που έχει σημασία είναι ότι ανοίγει ο δρόμος για διευθέτηση των όποιων ασυμφωνιών, για ομαλή συνέχεια και για ταχεία υλοποίηση του επενδυτικού προγράμματος του ΑΔΜΗΕ που είναι από τα μεγαλύτερα της χώρας. Ειδικά δε για τη μεγάλη διασύνδεση της Κρήτης, ένα έργο εμβληματικό, ανοίγει ο δρόμος για έγκαιρη και σωστή υλοποίηση.

Έχουμε πρόοδο επί της ουσίας εν ολίγοις, με τους μετόχους και τη διοίκηση να έχουν κοινή "περπατησιά" και με τους τόνους να έχουν πέσει θεαματικά, όπως άλλωστε φαίνεται και από το χθεσινό δελτίο τύπου του ΑΔΜΗΕ.

Ίσως προσέξατε ότι κατά τη χθεσινή συζήτηση στη Βουλή για το Ουκρανικό (που είχε και μεγάλο κομμάτι για τα ενεργειακά), ο πρωθυπουργός, υποστηρίζοντας ότι λύση στην απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και τη μείωση του κόστους μπορούν να δώσουν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κατέθεσε στα πρακτικά δύο δημοσιεύματα. Να σας πληροφορήσω λοιπόν, επειδή δεν φαίνεται καλά στο βίντεο, ότι το ένα ήταν το δημοσίευμα του energypress που αποκάλυπτε σχετική μελέτη του ΑΠΘ και το άλλο ήταν μιας άλλης ιστοσελίδας ευρείας απεύθυνσης που είχε επίσης λινκ στο δημοσίευμα του energypress. Δεν είναι η πρώτη φορά που δημοσιεύματά μας βρίσκονται «στης Βουλής τα έδρανα», αλλά αν δεν μας έχει ξεφύγει κάτι, από πρωθυπουργό είναι η πρώτη φορά…

Αφήνω τα άλλα σχετικά με την Υπόγεια Αποθήκη της Νότιας Καβάλας, (θα σας μιλήσω μια άλλη φορά), και αναφέρω απλώς το εξής: Σύμφωνα με όσα λέει η ΡΑΕ στο σκεπτικό της, το κόστος κατασκευής της αποθήκης ανέρχεται σε 314 εκατ. ευρώ, μη περιλαμβανομένου του «μη αντλήσιμου αερίου» (cushion gas) που είναι απαραίτητο για την απόληψη
αερίου από την εγκατάσταση. Για αυτό το αέριο η ΡΑΕ κάνει μια εκτίμηση για 47-60 εκατ. €, με βάση τις τιμές φυσικού αερίου του 2020. Αλλά τώρα έχουμε 2022!. Αν κάναμε υπολογισμό για το μη αντλήσιμο αέριο όχι με τα 180 ευρώ που πήγε σήμερα το αέριο, αλλά, λόγου χάρη, με 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, θα μας κόστιζε: 300 εκατ. κ.μ. = 3140100 MWh x 100 =  314 εκατ.ευρώ, δηλαδή όσο όλη η υπόλοιπη επένδυση στην αποθήκη!

Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ ζητάει την παρέμβαση των υπευθύνων στην αγορά ενέργειας για τις τιμές που διαμορφώνονται στο χρηματιστήριο ενέργειας. Όπως λέει στο energypress:

«Οι τιμές που πληρώνουν το αέριο στη χειρότερη περίπτωση οι ηλεκτροπαραγωγοί για τον Μάρτιο είναι 80,061 Ευρώ/ΜWH, τιμή η οποία διαμορφώθηκε τον προηγούμενο μήνα. Η τιμή αυτή παραπέμπει σε ένα μεταβλητό κόστος για μια μονάδα φυσικού αερίου, όχι μεγαλύτερο από 200 Ευρώ/ΜWh.

Δυστυχώς τις δύο τελευταίες ημέρες οι τιμές ξεπερνούν τα 250 Ευρώ/ΜWh. Στην ουσία η επιδότηση που μας δίνει η κυβέρνηση πηγαίνει σαν επιδότηση στους ηλεκτροπαραγωγούς. Επίσης κάθε σύγκριση με τις τιμές  που διαμορφώνονται στις ευρωπαικές χονδρεμπορικές αγορές δεν αποτελεί δικαιολογία για την άνοδο των τιμών για δύο λόγους:

1. στις ευρωπαϊκές χονδρεμπορικές αγορές ηλεκτρισμού διαπραγματεύεται μόνο το 20-30% 
2. Οι ευρωπαικές αγορές φ.α έχουν και σποτ αγορές και πιθανότατα τα συμβόλαια προμήθειας να μην είναι όπως τα δικά μας front month  

Διερωτώμεθα τι τιμές θα διαμορφώσουν τον Απρίλιο;

Απαιτείται παρέμβαση πριν είναι αργά για την οικονομία της χώρας».

Ίσως επειδή διαγνώστηκε κάποια κινητικότητα στο ελληνικό πρόγραμμα υδρογονανθράκων, ο Υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας, φροντίζει να «γειώσει» τις προσδοκίες. Κατά τη διάρκεια ομιλίας του στο Νορβηγικό Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων, με θέμα την εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, ανέφερε με σαφήνεια, όπως έχει κάνει και στο παρελθόν ότι «δεν πρόκειται να επεκτείνουμε το πρόγραμμα ερευνών για υδρογονάνθρακες στο Αιγαίο ή την Ανατολική Μεσόγειο. Έχουμε εκδόσει κάποιες άδειες -όχι στις περιοχές για τις οποίες μιλάμε- αλλά πέραν αυτού δεν επιθυμούμε να συνεχίσουμε αυτές τις έρευνες. Και γιατί αυτό; Ας είμαι ειλικρινής. Είναι πολύ απλό: πιστεύουμε ότι η εποχή των υδρογονανθράκων είναι πλέον πίσω μας, όσο κι αν είναι δύσκολο να πει κανείς κάτι τέτοιο όταν η τιμή του πετρελαίου είναι σχεδόν 100 δολάρια το βαρέλι. Όμως, ακόμα κι έτσι, αν ξεκινήσουμε τις έρευνες τώρα, θα χρειαστούν 20 χρόνια για να ωριμάσουν και πιστεύουμε ότι μέχρι τότε θα είναι αδιάφορες. Αδιάφορες, ακόμα κι αν υπάρχουν -κάτι που δεν ξέρουμε-, ακόμα κι αν το κόστος επιτρέπει την εκμετάλλευσή τους. Για εμάς, αυτή η γη και αυτή η θάλασσα, δεν έχει να κάνει με τους υδρογονάνθρακες. Επιτρέψτε μου και ένα προσωπικό σχόλιο. Πολλοί από εσάς γνωρίζετε το Αιγαίο. Το Αιγαίο είναι ένας επίγειος παράδεισος και - με όλο το σεβασμό – δεν θα το κάνουμε, όσο ζούμε, έναν Κόλπο του Μεξικού».

Το θέμα των οφειλών που έχουν οι εταιρείες προμήθειας προς τους Διαχειριστές «σηκώθηκε» επικοινωνιακά αυτή την εβδομάδα, αλλά οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ γνωρίζουν πολύ καλά σε τι οφείλεται, όπως γνωρίζουν ότι όλες οι εταιρείες σήμερα, ανήκουν σε σοβαρούς επιχειρηματίες και έχουν σοβαρή δομή.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει κίνδυνος. Χρειάζεται ωστόσο ο κίνδυνος αυτός να τιθασευτεί με υπολογισμένες κινήσεις από την πολιτεία και τις αρμόδιες αρχές, χωρίς να διακυβεύεται η ίδια η απελευθέρωση και οργανωμένη λειτουργία της αγοράς, που κατακτήθηκαν με προσπάθειες πολλών χρόνων και συμβολή όλων των εμπλεκομένων.

Συνεπώς πρέπει ΥΠΕΝ και ΡΑΕ να καταγράψουν με σοβαρό τρόπο το είδος και το μέγεθος του προβλήματος και να βοηθήσουν, όπου αυτό είναι εφικτό, τις εταιρείες, να ξεπεράσουν το δύσκολο κάβο της ασφυξίας που προκάλεσε η ενεργειακή κρίση.

Μετά τις ζημιές του 2021, με τον ένα ή άλλο τρόπο, οι εταιρείες έχουν έρθει σε λειτουργική βιωσιμότητα. Αυτό που αντιμετωπίζουν είναι πρόβλημα ρευστότητας και σε αυτό πρέπει να συγκεντρώσει η πολιτεία την προσοχή της.

Για παράδειγμα δεν μπορεί να απαιτεί να χρηματοδοτούν από τη δική τους τσέπη (την άδεια τσέπη, αφού λόγω των αυξήσεων πρέπει να δίνουν κάθε μέρα όλο και μεγαλύτερα ποσά για να αγοράσουν το ρεύμα που θα πουλήσουν, ενώ και τα «φέσια» των καταναλωτών μεγαλώνουν) την καταβολή των κρατικών επιδοτήσεων προς τους καταναλωτές.

Είναι βέβαιον ότι σε τέτοιες περιόδους κατά τις οποίες απαιτείται μεγάλη ρευστότητα, οι καθετοποιημένοι όμιλοι έχουν πλεονέκτημα. Αλλά και η μείωση των περιθωρίων κέρδους οδηγεί εκ των πραγμάτων σε συγκέντρωση του κλάδου, καθώς η αύξηση του μεγέθους καθίσταται προαπαιτούμενο.

Σίγουρα θα δούμε τέτοιες κινήσεις, και οι συνθήκες ασφυξίας επιταχύνουν τις εξελίξεις…

(Από το editorial του Energy Weekly Review)  

Μια παράταση στις ισχύουσες ταρίφες των εκτός διαγωνισμού φωτοβολταικών έργων τουλάχιστον μέχρι το τέλος του εξαμήνου, δηλαδή τον προσεχή Ιούλιο αντί 1/3/22 σήμερα, θεωρείται επιβεβλημένη από όλα τα μήκη και πλάτη της αγοράς.   Όπως μου λένε χαρακτηριστικά κύκλοι των παραγωγών, σήμερα βρισκόμαστε στο peak του κόστους κατασκευής.  Δηλαδή όσοι επενδυτές ξεκινούν τώρα παραγγελίες για να φτιάξουν το πάρκο τους και που θα δηλώσουν ετοιμότητα για σύνδεση σε περίπου 4 μήνες, θα πληρώσουν 50,000 ευρώ περισσότερα για ένα 400άρι πάρκο σε σχέση με πέρυσι. 

Αν η παράταση δεν δοθεί, τότε το πιθανότερο είναι τα έργα αυτά να αναβληθούν για το 2023 με την ελπίδα ότι κάποια κόστη στον εξοπλισμό και στις διεθνείς τιμές ίσως αποκλιμακωθούν μέχρι τότε.  Οπότε το καλοκαίρι που έρχεται δεν θα έχουμε την μέγιστη δυνατή συνεισφορά σε ανάπτυξη και ΑΠΕ. 

Και όλα αυτά την ώρα που η ηλεκτροπαραγωγή από φυσικό αέριο θα συνεχίσει κατά πως φαίνεται να αφαιμάζει την οικονομία με τιμές της τάξης των 250 ευρώ/MWh (και πάνω), όταν τα φωτοβολταϊκά ζητούν να παραμείνουν για φέτος στα 65,74 ευρώ/MWh αντί 63, δηλαδή σε κάθε περίπτωση τέσσερις φορές πιο κάτω και την ώρα που, σύμφωνα με την πρόσφατη μελέτη του ΑΠΘ, με την συνεισφορά τους μειώνουν μαζί και με τις υπόλοιπες ΑΠΕ κατά 83 ευρώ/MWh τις τιμές στην χονδρεμπορική αγορά.  

Οπότε από όποια πλευρά και να το δούμε, το αίτημα φαντάζει εύλογο!

Η μελέτη του ΑΠΘ επιβεβαιώνει τις καταγγελίες της ΕΒΙΚΕΝ ότι έχουν διαμορφωθεί συνθήκες ενδεχόμενης χειραγώγησης των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά , αναφέρει σε σχόλιό του ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ Αν. Κοντολέων.

Ο ίδιος ο κ. Κοντολέων προσθέτει αναφορικά με τη μελέτη του ΑΠΘ για το επίπεδο που διαμορφώθηκαν οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά τον Δεκέμβριο και το ερώτημα σε ποιό βαθμό επηρέασαν τις τελικές τιμές το ύψος της παραγωγής των ΑΠΕ θεώρησε σκόπιμο να παραθέσει μια άλλη ανάγνωση της μελέτης.

Δεν αμφισβητούμε τους υπολογισμούς της μελέτης  ήτοι ότι, απουσία της «πράσινης» ηλεκτροπαραγωγής, ο Δεκέμβριος θα έκλεινε στα 319,18 ευρώ/MWh. Αντίθετα είναι πολύ σωστά. 

Η μελέτη όμως μας αποδεικνύει ότι οι προσφορές των καθετοποιημένων παραγωγών είχαν στόχο να διαμορφώσουν τις τιμές στο ύψος των 320 ευρώ/MWH.
Άρα επιβεβαιώνεται η άποψη μας ότι στην αγορά πλέον έχουν διαμορφωθεί συνθήκες ενδεχόμενης χειραγώγησης των τιμών στη χονδρεμπορική, από τη στιγμή που  οι παραγωγοί με την ιδιότητα του προμηθευτή είναι αδιάφοροι γι ατο ύψος των τιμών που  θα διαμορφωθούν, αφού πλέον έχουν μεταφέρει 100% τις τιμές στον καταναλωτή, καταλήγει ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ

Δεν ξέρω αν θυμάστε από πότε σέρνεται η υπόθεση σχετικά με την αλλαγή του κώδικα προμήθειας ρεύματος και της ανάγκης να ρυθμιστεί το πώς γίνεται η μετακίνηση από ένα προμηθευτή σε άλλο, τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται, τι γίνεται όταν ο πελάτης χρωστάει κ.λπ…

Το αυστηρό πλαίσιο που είχε επιβληθεί κατέπεσε στο Συμβούλιο της Επικρατείας και ακυρώθηκε τον Οκτώβριο του 2020. Η ΡΑΕ χρειάστηκε 7-8 μήνες και πολλά πήγαινε- έλα για να στείλει νέα γνωμοδότηση στο ΥΠΕΝ. Και από τότε έχουν περάσει επίσης κάποιοι μήνες αλλά Υπουργική Απόφαση που να αλλάζει τον Κώδικα δεν έχει εκδοθεί. Και τι γίνεται εν τω μεταξύ; Ισχύει το καθεστώς του… 2011, δηλαδή «ουδεμία πρόβλεψη» αφού όπως καταλαβαίνετε το 2011 η λιανική ρεύματος δεν είχε καμία σχέση με την αγορά που ξέρουμε σήμερα.

Επιπλέον, όπως μαθαίνω, ο ΔΕΔΔΗΕ απενεργοποίησε και το ηλεκτρονικό σύστημα μέσω του οποίου οι προμηθευτές μπορούσαν να δώσουν εντολές αποκοπής για πελάτες που είχαν αλλάξει πάροχο αλλά χρωστούσαν μεγάλα ποσά στον προηγούμενο. Δεν το χρησιμοποιούσε, εν τέλει, κανένας (αφού η δυνατότητα είχε ακυρωθεί από το ΣτΕ) αλλά το αξιοποιούσαν οι εταιρείες ως μια άμεση «απειλή» για να μαζέψουν κάποια φέσια…