Ραδιενεργά

Μιλώντας για την Energean, εκτός από την επιχειρηματική πλευρά, να πούμε και κάτι περί τα γεωπολιτικά που είναι άκρως επίκαιρο. Φαίνεται ότι η "ελληνική" εταιρεία βρέθηκε στο μάτι του κυκλώνα της πιο δύσκολης ιστορικά υπόθεσης στη Μέση Ανατολή, της διαμάχης Ισραήλ και Λιβάνου, δύο χωρών που βρίσκονται σε πόλεμο και, ουσιαστικά, συνέβαλε στο να φτάσουν οι δύο "προαιώνιοι εχθροί" σε συμφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες.

Θυμίζουμε ότι η νέα ένταση ξεκίνησε όταν ο Λίβανος αμφισβήτησε την κυριότητα του Ισραήλ στο κοίτασμα Καρίς, αμέσως μόλις το FPSO 'Energean Power' είχε φτάσει στην θέση των επιχειρήσεων στις αρχές του καλοκαιριού. Μάλιστα, η Χεζμπολάζέφτασε στο σημείο να εκτοξεύσει και απειλές που παρέπεμπαν σε χτύπημα της συγκεκριμένης υποδομής, εφόσον ξεκινούσε η παραγωγή αερίου.

Η Energean ωστόσο έμεινε σταθερή στον προγραμματισμό της για έναρξη παραγωγής - άλλωστε το project είχε ήδη καθυστερήσει αρκετούς μήνες, με δεδομένες και τις δυσκολίες που έφερε η πανδημία σε ναυπηγεία και εργοτάξια. Και η προοπτική να ξεκινήσει μέσα στο φθινόπωρο η παραγωγή (όπως και έγινε την Τετάρτη) σήμανε και διπλωματικό συναγερμό, με ενεργοποίηση και του αμερικανικού παράγοντα, ο οποίος πάντα βλέπει τις κρίσεις ως ευκαιρίες. Ο Άμος Χοχστάιν, ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, ταξίδευσεστην περιοχή, οι δύο πλευρές κάθισαν στο τραπέζι και με αμοιβαία συνεννόηση έφτασαν σε μια συμφωνία που υπογράφεται σήμερα ξεχωριστά από τον Πρόεδρο του Λιβάνου και τον Ισραηλινό πρωθυπουργό και η οποία αναγνωρίζει την πλήρη κυριότητα του Ισραήλ στο Καρίς αλλά και την κυριότητα του Λιβάνου στο μεγαλύτερο κομμάτι ενός άλλου θαλάσσιου κοιτάσματος, του Κάνα.

Δεν ξέρω κατά πόσο έγινε κατανοητό, μέσα στο πλήθος των ειδήσεων που χαρακτηρίζει πλέον, σε καθημερινή βάση, τον ενεργειακό τομέα, αλλά πρέπει να ξέρετε ότι χθες ήταν η πιο σημαντική μέχρι σήμερα στιγμή στην ιστορία της Energean, μιας ελληνικής εταιρείας που δραστηριοποιείται πλέον διεθνώς με πολύ μεγάλη επιτυχία.

Αναφέρομαι στο γεγονός ότι ξεκίνησε η παραγωγή φυσικού αερίου από το κοίτασμα Karish στην θάλασσα του Ισραήλ, γεγονός που γέμισε, όπως είναι φυσικό, με χαρά και υπερηφάνεια τα στελέχη της εταιρείας που μπαίνει πλέον σε άλλη… πίστα. Υπενθυμίζω: μεσοπρόθεσμος στόχος, 200 χιλιάδες βαρέλια ισοδυνάμου πετρελαίου ημερήσια παραγωγή και 1,75 δισεκ. δολάρια ετήσια EBITDA. Άμεσα η εταιρεία εστιάζει στην αύξηση της παραγωγής και στην επίτευξη της πλήρους δυναμικότητας των 8 δισεκ. κ. μ. ετησίως μέσω της επέκτασης των υποδομών του FPSO Energean Power.

Πολύ ενδιαφέροντα πράγματα και με ιδιαίτερο τρόπο, όπως πάντα άλλωστε, είπε ο Ντίνος Μπενρουμπή στο συνέδριο του energypress. Τα διαβάσατε. Εδώ θα σταθώ σε μια προσωπική του «αποκάλυψη», ότι δηλαδή δεν θα συνεχίσει να δραστηριοποιείται στα «συλλογικά» των ηλεκτροπαραγωγών. Αντιγράφω: «Είναι μια ευκαιρία να πω κάποια πράγματα, άλλωστε είναι ίσως η τελευταία μου ομιλία ως πρόεδρος του ΕΣΑΗ, λήγει η θητεία μου και δεν φιλοδοξώ να ανανεώσω...».

Βεβαίως και αποτελεί αναγνώριση της δουλειάς του energypress και επιβεβαίωση της επιρροής του. Αλλά νομίζω ότι είναι και χαρακτηριστικότατη ένδειξη για το πόσο μεγάλο είναι το ενδιαφέρον για τον κλάδο των ΑΠΕ στην Ελλάδα: 23.929 μοναδικοί θεατές μπήκαν στο livestreaming για να παρακολουθήσουν το διήμερο Renewable & Storage Forum. Το νούμερο είναι πραγματικά εντυπωσιακό. Ακόμα πιο εντυπωσιακό κατά τη γνώμη μου είναι ότι μπήκαν 2.123 άτομα στην αγγλόφωνη μετάδοση που «έπαιζε» παραλλληλα. Αυτό σημαίνει ότι κεφάλαια, εταιρείες, στελέχη από τη διεθνή επενδυτική σκηνή κάνουν focus με πρωτόγνωρη ένταση στην ελληνική αγορά ΑΠΕ. Τις συνέπειες αυτού του τεράστιου ενδιαφέροντος το βλέπουμε ήδη, αλλά μάλλον θα το δούμε εντονότερα το επόμενο διάστημα.

Μετά το πυκνό διήμερο του Renewable & Storage Forum, πάντως, να ευχαριστήσουμε και από εδώ τους εξαιρετικούς ομιλητές, τους χορηγούς και τους συνέδρους. Το ενδιαφέρον για παρακολούθηση από κοντά του συνεδρίου ήταν τέτοιο που αναγκαστήκαμε να σταματήσουμε τις εγγραφές περίπου 10 μέρες πριν την έναρξη, για να μην δημιουργηθεί πρόβλημα χωρητικότητας, παρότι η αίθουσα φιλοξένησε συνολικά πάνω από 400 άτομα. Ζητάμε την κατανόηση όσων ήθελαν να έρθουν και δεν πρόλαβαν.

Ραντεβού του χρόνου τον Οκτώβριο (και το Μάρτιο με το Power & Gas Forum).

Ανταπόκριση της Μαρίας Ρηγούτσου (Deutsche Welle) αναφέρεται στην εξαγγελία Σκρέκα ( εδώ και εδώ) από το συνέδριο του energypress:

"Η Ελλάδα θέλει να προμηθεύσει με αιολική ενέργεια τη Γερμανία" είναι ο τίτλος δημοσιεύματος στην ιστοσελίδα τουSpiegelτο οποίο γράφει: "Η ελληνική κυβέρνηση πρότεινε στη Γερμανία και την Αυστρία την κατασκευή μιας απευθείας ηλεκτρικής σύνδεσης. Ο υπουργός Ενέργειας Κώστας Σκρέκας δήλωσε σε συνέδριο την Πέμπτη ότι θα μπορούσε να μεταφερθεί πράσινη ηλεκτρική ενέργεια από την Ελλάδα στην κεντρική Ευρώπη. ‘Δεν είναι εύκολο έργο, αλλά υπάρχει μεγάλη ανάγκη για πράσινη ενέργεια στη νότια Γερμανία, την οποία μπορεί να παράσχει η Ελλάδα’, δήλωσε.

Η αρχική ισχύς της διασύνδεσης θα μπορούσε να είναι 3 γιγαβάτ και θα μπορούσε να διασχίζει την Αλβανία και άλλες βαλκανικές χώρες, ανέφερε. Μόνο φέτος, η Ελλάδα έχει σχεδόν διπλασιάσει τη δυναμική της σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια στα 3,8 γιγαβάτ. Στόχος της κυβέρνησης είναι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας να καλύπτουν το 70% των αναγκών σε ηλεκτρική ενέργεια έως το 2030".

«Πανικός» μου λένε ότι επικρατεί σε Πελοπόννησο, Κρήτη και Κυκλάδες, ενόψει της διαδικασίας που ξεκινάει την Τετάρτη 19 του μηνός για υποδοχή περιορισμένου αριθμού αιτήσεων για καινούργια 400άρια φωτοβολταϊκά. Είναι φυσικό, μετά από τόσα χρόνια αποκλεισμού, το μικρό, έστω, παράθυρο που ανοίγει, να προκαλεί το ενδιαφέρον χιλιάδων υποψήφιων μικροεπενδυτών. Η διαδικασία είναι ηλεκτρονική και στην ουσία πρόκειται για κάτι αντίστοιχο με το παλιό σύστημα του «Εξοικονομώ», όπου χιλιάδες ενδιαφερόμενοι, με το άνοιγμα της πλατφόρμας, προσπαθούσαν να μπούν και να καταχωρήσουν την αίτησή τους. Όποιος προλάβει, πρόλαβε...

Τότε είχαν ακουστεί πολλά και είχαν γίνει καταγγελίες για ειδικά λογισμικά που χρησιμοποιούσαν κάποιοι μελετητές ώστε να μειώσουν το χρόνο ανάρτησης των εγγράφων και έτσι να προηγηθούν. Δεν νομίζω ότι αποδείχτηκε κάτι. Πάντως και τώρα με τα φωτοβολταϊκά έχουν ήδη αρχίσει να λέγονται διάφορα και, όπως ξέρετε, τίποτα ευκολότερο από το να στηθεί και να μεταδοθεί -σαν φωτιά σε ξερό κάμπο- μια θεωρία συνομωσίας. Ή ένα... τεχνολογικό θαύμα!

Διαβάσατε για τη δημιουργία από τη Sunlight δεύτερης βιομηχανικής εγκατάστασης στην κομητεία Alamance της Βόρειας Καρολίνας.

Η νέα μονάδα για την παραγωγή μπαταριών ιόντων λιθίου και λύσεων φόρτισης, επενδυτικής δαπάνης 40 εκ. δολλαρίων, είναι η δεύτερη εγκατάσταση της Sunlight στην Αμερική, μετά τη μονάδα στο Greensboroτης Βόρειας Καρολίνας, η οποία δημιουργήθηκε το 2021 και εστιάζει στο σχηματισμό και τη συναρμολόγηση μπαταριών μολύβδου-οξέος.

Τα στελέχη της Sunlight μελέτησαν συστηματικά την αγορά στη Βόρεια Αμερική και είδαν ότι παρέχει ευκαιρίες. Μπήκαν λοιπόν δυναμικά στην υλοποίηση μιας στρατηγικής επέκτασης που στόχο έχει, σε βάθος επταετίας, μερίδιο αγοράς περί το 20%.

Γιαυτό σας έχω ξαναπεί: Αυτή η εταιρεία είναι πολύ μπροστά για τα ελληνικά δεδομένα. Και, από ότι αντιλαμβάνομαι, ακόμα δεν έχουμε δεί τίποτα...

Σας ενημερώσαμε χθες ότι ο Arturo Aizpiri, ο Διευθύνων Σύμβουλος της ισπανικής Enagás, μετόχου του ΔΕΣΦΑ, βρίσκεται στην Ελλάδα και συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό, μαζί μάλιστα με την επικεφαλής του ΔΕΣΦΑ στην Ελλάδα κ. Γκάλι. Να σας πω επιπλέον ότι ο Ισπανός και τα στελέχη του Διαχειριστή είχαν την ευκαιρία να επισημάνουν στον κ. Μητσοτάκη, αφενός μεν το ενδιαφέρον τους για την Υπόγεια Αποθήκη της Νότιας Καβάλας, αφετέρου τις καθυστερήσεις στο διαγωνισμό στον οποίο ως γνωστόν συμμετέχουν. Ας θυμίσουμε επιπλέον ότι η χώρα μας είναι μάλλον η μόνη στην Ευρωπαϊκή Ένωση που δεν διαθέτει υπόγεια αποθήκη εν μέσω κρίσης...

Από τον αναγνώστη μας Ευάγγελο Κάτσαρη πήραμε το παρακάτω σχόλιο, όσον αφορά το ρεπορτάζ για τις επιδοτήσεις στα φωτοβολταϊκά στέγης. Με την παρατήρηση ότι δεν πρόκειται για άποψη του Μιχάλη Μαστοράκη αλλά για άποψη που διατυπώνεται ευρέως πλέον στην αγορά, το δημοσιεύουμε ολόκληρο:

"Να μην επιδοτούνται τα φωτοβολταϊκά στέγης παρά μόνο όταν συνοδεύονται από μπαταρίες" . Με αυτό τον τρόπο ξεκινάει το άρθρο του ο κύριος Μαστοράκης σχετικά με την άποψη του για το πώς θα μπορούσε να λυθεί το ενεργειακό πρόβλημα και ενεργειακή μετάβαση στον Ελλάδα και γενικότερα στον ενεργειακό ιστό της χώρας. Η συγκεκριμένη άποψη του κυρίου Μαστοράκη είναι προβληματική για πολλούς λόγους αλλά κυρίως γιατί καλούνται οι καταναλωτές για άλλη μια φορά να επωμιστούν το οικονομικό, τεχνικό και Χωροταξικό βάρος της ενεργειακής μετάβασης σε ατομικό επίπεδο. Επομένως εξωθείται ο κάθε πολίτης με αυτό το τρόπο στην απόσχιση του από τον ενεργειακό ιστό και την πλήρη αυτονομία του με απίστευτο κόστος και ζημία για την ενέργεια πανελλαδικά και την οικονομία. Ενδεικτικά αναφέρω, ΔΕΚΟ, αποσταθεροποίηση στην διανομή ρεύματος, κ.α.

Η πρότασή μου ουσιαστικά είναι η αντίστροφη της οπτικής του Κου Μαστοράκη. Συγκεκριμένα, να επιδοτούνται αναλόγως ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ, παραγωγοί και Ενεργειακές Κοινότητες, κυρίως οι τελευταίες για την δημιουργία σταθμών αποθήκευσης ρεύματος με συσσωρευτές (μπαταρίες) και όχι οι πολίτες που θα βάλουν φωτοβολταϊκά συστήματα. Τοιουτοτρόπως οι φορείς αυτοί μπορούν να είναι συνυφασμένοι και παράλληλα εξαρτημένοι με τις επιδοτήσεις για τα φωτοβολταϊκά στέγης. Με αυτόν τον τρόπο γίνεται καλύτερος έλεγχος καλύτερη διανομή και υπάρχει σταθερότητα στο σύστημα.

Επομένως το άρθρο θα έπρεπε να Ξεκίνα κάπως έτσι: " Να επιδοτούνται τα φωτοβολταϊκά στέγης παράλληλα με επιδοτήσεις σε φορείς για την δημιουργία σταθμών αποθήκευσης ρεύματος με συσσωρευτές".

Το θυμήθηκα και το έψαξα: Η παρακάτω εικόνα (πατήστε πάνω για να την δείτε ευκρινώς) είναι από την παρουσίαση που έκανε ο καθηγητής Παντελής Κάπρος στο συνέδριο Renewable & Storage Forum του energypress πέρυσι τον Οκτώβριο. Εκεί ακούσαμε πρώτη φορά στην Ελλάδα για «ουρανοκατέβατα κέρδη». Στην Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάστηκε ένας ολόκληρος χρόνος για να γίνει αντιληπτό...

kapros.png

Τρίχρονα γενέθλια έχει αυτές τις μέρες η διοίκηση της ΔΕΗ Ανανεώσιμες που ανέλαβε καθήκοντα στις 10 Σεπτεμβρίου του 2019. Γνωρίζοντας τον Κωνσταντίνο Μαύρο από την προηγούμενη παρουσία του στην αγορά των ΑΠΕ, είχα συνάντηση μαζί του τις πρώτες ημέρες που ανέλαβε. Μου είπε κάποια πράγματα ως στόχους αλλά για να είμαι ειλικρινής (του το είπα μάλιστα) ήμουν επιφυλακτικός, καθώς η μέχρι τότε εμπειρία σχετικά με το πως αντιμετώπιζε η ΔΕΗ τον τομέα των ΑΠΕ δεν δικαιολογούσε και... ενθουσιασμό.

Τρία χρόνια μετά οφείλω να πω ότι η ΔΕΗ Ανανεώσιμες είναι μια εταρεία άλλου μεγέθους και κυρίως άλλης νοοτροπίας:

• Η εγκατεστημένη ισχύς διπλασιάστηκε (από 150 στα 300MW) ενώ με το νέο έτος θα ξεπεράσει τα 600 και έχουν μπεί στέρεες βάσεις για τα 5GW, αφού διαθέτει χαρτοφυλάκιο έργων άνω των 10GW (!). Προ ολίγων μόλις ημερών «σάρωσε» περί τα 250 MW στο διαγωνισμό της ΡΑΕ.
• Έχει κάνει εντυπωσιακές και εμφατικές κινήσεις σε εξαγορές και συνεργασίες (θυμηθείτε RWE και Volterra) και αναμένονται και άλλες σε Ελλάδα και εξωτερικό.
• Έχει δραστηριοποίηση σε νέους τομείς, όπως πλωτά ΦΒ και αποθήκευση, και μάλιστα από τους πρώτους.
• Υλοποιεί τα έργα σε χρόνους πρωτόγνωρους και με χρηματοδοτήσεις με non recourse project finance, πράγμα αδιανόητο μερικά χρόνια πριν για τον όμιλο ΔΕΗ, ενώ έκανε το πρώτο PPA στη χώρα με το έργο της Μεγαλοπολης.

Υπήρξαν πολλά πλεονεκτήματα -ακόμα και προνόμια-, που εξασφαλίστηκαν λόγω της ειδικής θέσης της ΔΕΗ στον ενεργειακό χάρτη, αλλά δεν είναι αυτά που εξηγούν το σημερινό θεαματικό αποτέλεσμα. Να είμαστε δίκαιοι.

Ένα πολύ πρακτικό και άμεσο παράδειγμα του πόσο σημαντική και απαραίτητη είναι η ρευστότητα που - ευτυχώς - διαθέτει σήμερα η ΔΕΗ, έδωσε ο Γιώργος Στάσσης σε πηγαδάκι με δημοσιογράφους στη Θεσσαλονίκη.

Με τις τεράστιες διακυμάνσεις στις ενεργειακές τιμές, ακόμα και μέσα στην ίδια τη μέρα, ποτέ δεν μπορείς να προβλέψεις τις ανάγκες για margin calls που θα κληθείς να καταβάλλεις για να έχουν εξασφάλιση τα συμβόλαιά σου. Μια ημέρα του Αυγούστου, όπως είπε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής της ΔΕΗ, η επιχείρηση κλήθηκε να καταβάλλει περί το 1 δις. ευρώ για κάλυψη θέσεων, καθώς η τιμή του αερίου εκτοξεύτηκε για λίγο στα 1300 ευρώ! Τα λεφτά αυτά βεβαίως τα παίρνεις πίσω όταν πέφτουν οι τιμές, αλλά για να τα βάλεις τη στιγμή που χρειάζεται, πρέπει να… τα έχεις.

Πόσες εταιρείες άλλωστε στην Ευρώπη δεν κινδύνευσαν ή κινδυνεύουν ακόμα με χρεοκοπία λόγω της ταμειακής ασφυξίας στην οποία έχουν οδηγηθεί από την ενεργειακή κρίση; Γιαυτό βλέπουμε κρατικοποιήσεις κολοσσών, και γιαυτό βέβαια είναι απαραίτητη η παρέμβαση της Ε.Ε. ώστε να χρησιμοποιηθούν εργαλεία ρευστότητας υπέρ των επιχειρήσεων, όπως οι κρατικές εγγυήσεις.

«Μόνο και με το που θα "στηθεί" ένας τέτοιος μηχανισμός, το μήνυμα στις αγορές θα είναι τόσο ισχυρό που θα δούμε και πτώση τιμών», εκτιμάει ο Γιώργος Στάσσης.

«Πάμε για ακύρωση “βαλτωμένων” έργων ΑΠΕ που δεσμεύουν ηλεκτρικό χώρο» έγραψε την Παρασκευή ο Κώστας Δεληγιάννης και πριν περάσει το Σαββατοκύριακο βάλθηκαν να τον επιβεβαιώσουν με σχετικές αναφορές τους στη ΔΕΘ, τόσο υπουργοί και κυβερνητικοί, όσο και υπηρεσιακοί. Με αποκορύφωμα την απάντηση του πρωθυπουργού στη συνέντευξη τύπου: «Ήδη το Υπουργείο προχωρά σε ένα πολύ δραστικό εξορθολογισμό, όπου, όποιος έχει πάρει όρους σύνδεσης και δεν έχει υλοποιήσει έργο, θα τον “πετάμε” ουσιαστικά έξω από το σύστημα, για να μπορούμε να απελευθερώνουμε χώρο στο δίκτυο, και να μπορούν να μπαίνουν νέες επενδύσεις»

«Θα επιμείνουμε στην όλο και μεγαλύτερη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας που πλέον νομίζω ότι όλοι έχουν αντιληφθεί ότι είναι η φθηνότερη και η ασφαλέστερη πηγή ενέργειας», είπε ο πρωθυπουργός κατά την καθιερωμένη συνέντευξη τύπου στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, ικανοποιώντας όσους δουλεύουν στην (και για την) πράσινη οικονομία. Εκείνο όμως που τους μπέρδεψε είναι η αναφορά του στα θέματα χωροθέτησης:

«Υπάρχουν και πολλά προβλήματα σχετικά με την διείσδυση των ΑΠΕ. Υπάρχουν προβλήματα χωροθέτησης, υπάρχουν αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών και πράγματι έχουμε επιλέξει μια σειρά περιοχών ιδιαίτερου ενδιαφέροντος να αποκλειστούν από εδώ και στο εξής από τις ΑΠΕ, κυρίως από τις μεγάλες ανεμογεννήτριες οι οποίες εκ των πραγμάτων λόγω του μεγέθους τους επεμβαίνουν στην κλίμακα του τοπίου. Έχουμε όμως αρκετές περιοχές στη χώρα μας, που μπορούμε να προσθέσουμε αιολικό δυναμικό».

Τι εννοεί άραγε ο πρωθυπουργός; Τι σημαίνει «περιοχές ιδιαίτερου ενδιαφέροντος»; Αναφέρεται στα γνωστά «Απάτητα Βουνά» ή σε κάτι ευρύτερο; Για να δούμε τι θα ακούσουμε κατά την απαιτητική προεκλογική περίοδο…

Σας ενημερώσαμε για τις ταρίφες που έπαιξαν στο διαγωνισμό ΑΠΕ της ΡΑΕ. Να ξέρετε επιπλέον ότι έχει υπάρξει πρόβλημα με έναν τουλάχιστον εκ των επενδυτών που ήταν στη λίστα των συμμετεχόντων, αλλά δεν κατέθεσε καθόλου προσφορά. Αυτό, σύμφωνα με μια ανάγνωση, επηρεάζει κατά κάποιο τρόπο τη διαδικασία σε ότι αφορά την τελική ισχύ που θα παραχωρηθεί με βάση το θεσμοθετημένο ποσοστό ανταγωνισμού. Το μελετούν οι νομικοί της ΡΑΕ αλλά η αίσθηση είναι ότι ο διαγωνισμός θα επικυρωθεί κανονικά την Πέμπτη που έχει ολομέλεια η Αρχή. Και η αλήθεια είναι ότι το αντίθετο θα ήταν εντελώς άδικο για τους συμμετέχοντες, ενώ τα θέματα που θα δημιουργηθούν θα είναι τεράστια, χωρίς στην πραγματικότητα να υπάρχει κάποιο πρόβλημα ουσίας.

Πολύ μεγάλη πτώση στην κατανάλωση ρεύματος δείχνει το τελευταίο δελτίο του ΑΔΜΗΕ με στοιχεία Ιουλίου, σε σχέση με τον ίδιο μήνα του 2021. Και να σκεφτείτε ότι πέρυσι είχαμε μικρότερο ρυθμό ανάπτυξης, χαμηλότερες επιδόσεις στον τουρισμό κλπ. Αυτό σημαίνει, μάλλον, ότι οι καταναλωτές έβαλαν κάποιου είδους κόφτη στην ενεργειακή σπατάλη, βλέποντας τους λογαριασμούς να εκτοξεύονται. Η κυβέρνηση μόλις τώρα έχει αρχίσει να «ψιθυρίζει» ότι πρέπει να κάνουμε όλοι οικονομία, αφού πρώτα έχει κινητοποιηθεί προς αυτή την κατεύθυνση ολόκληρη η Ευρώπη. Από μια πλευρά βέβαια έχουν δίκιο. Κάποια φορά που τόλμησε υπουργός να πει ότι πρέπει να κλείνουμε και κανα θερμοσίφωνα, έπεσαν όλοι να τον φάνε ότι θέλει να μας γυρίσει στα λυχνάρια! Και... μαζεύτηκε. Αλλά στα δύσκολα φαίνονται οι πολιτικοί, όχι στα πανηγύρια...

Πετυχημένη νομίζω η αλλαγή ονόματος του ομίλου ΕΛΠΕ από HELLENIC PETROLEUM σε HELLENiQ ENERGY. Σηματοδοτεί τη συνέχεια, αλλά δίνει και το στίγμα της επέκτασης σε νέα ενεργειακά περιβάλλοντα. Ωραίο και το εύρημα με το iQ που δηλώνει τη νέα smart κατεύθυνση. Μαθαίνω όμως ότι υπάρχει και παρασκήνιο πίσω από το iQ: Το όνομα HELLENIC ENERGY, καλό και απλό μεν, αλλά δεν το βρίσκεις και τόσο εύκολα ακατοχύρωτο... Οπότε, είναι από τις περιπτώσεις που μια δυσκολία σε υποχρεώνει στην αναζήτηση ευρήματος και οδηγεί τελικά σε κάτι καλύτερο.

Την ώρα που ο ενεργειακός εκβιασμός της Ρωσίας προς την Ευρώπη έχει οδηγήσει τις διεθνείς τιμές του φυσικού αερίου σε κυριολεκτικά εξωφρενικά επίπεδα, φίλος της στήλης μου έστειλε μία επιστημονική δημοσίευση από το 2018 του σημερινού προέδρου της ΡΑΕ και Αναπληρωτή Καθηγητή του Πανεπιστημίου Πειραιά, Αθανάσιου Δαγούμα και του Μιχάλη Χαροκόπου (τότε Επισκέπτη Λέκτορα στο Πανεπιστήμιο Πειραιά).

Η δημοσίευση αφορούσε τα κίνητρα πίσω από τον διαχρονικό έλεγχο του κράτους στον τομέα του φυσικού αερίου της Ρωσίας, διερευνούσε τα τεκταινόμενα της παλαιότερης ρωσικής εισβολής στην Κριμαία και της ενεργειακής κρίσης που είχε αυτή προκαλέσει, και, η αλήθεια είναι, τα όσα επεσήμαινε τότε γίνονται ξανά επίκαιρα, δυστυχώς με τραγικό τρόπο.

Οι δύο συγγραφείς κατέληγαν στο συμπέρασμα πως ο κρατικός έλεγχος στα ρωσικά κοιτάσματα κάθε άλλο παρά είναι φαινόμενο της τελευταίας 10ετίας, αλλά αποτελεί «κληρονομιά» της σοβιετικής εποχής. Επομένως, «κληρονομιά» της ίδιας εποχής αποτελεί και το γεγονός ότι η κυρίαρχη αντίληψη στη Μόσχα είναι πως οι εξαγωγές καυσίμου συνιστούν εργαλείο άσκησης εξωτερικής πολιτικής.

Κάτι που σημαίνει πως, και στην τρέχουσα ενεργειακή κρίση, η γεωπολιτική ήταν καθοριστική παράμετρος για να οδηγηθούμε ξανά (και ίσωςγια ακόμη περισσότερο χρονικό διάστημα) σε μία νέα «τέλεια καταιγίδα».

Δείτε εδώ σχετικά με τη μελέτη

Από αρμόδιες κυβερνητικές πηγές μαθαίνω ότι είναι «κλειδωμένη» -εάν δεν έχει ήδη υπογραφεί- η ανανέωση θητείας του Γιάννη Γιαρέντη στον ΔΑΠΕΕΠ, ως προέδρου και διευθύνοντος. Η τριετής πρώτη θητεία έληγε τον Αύγουστο και η αξιολόγηση, βοηθούσης και της καλής μαρτυρίας της αγοράς, ήταν πολύ θετική.

Να σας θυμίσω ότι έχει ανανεωθεί (θορυβωδώς) η θητεία Μανουσάκη στον ΑΔΜΗΕ και (αθορύβως) η θητεία Μάνου στον ΔΕΔΔΗΕ, ενώ για το Χρηματιστήριο Ενέργειας τρέχει η διαδικασία επιλογής Διευθύνοντος Συμβούλου μετά την παραίτηση του καθηγητή Γιώργου Ιωάννου. Αν επιλεγούν μάλιστα κάποια ονόματα που ακούω ότι παίζουν, θα μπορούσε κανείς να μιλήσει και για έκπληξη.

Δεν ισχυρίζομαι ότι μπορώ να αξιολογήσω επαρκώς τα ένθεν κακείθεν επιχειρήματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα της πρότασηςπου έχει καταθέσει το ΥΠΕΝ στην Κομισιόν για μεταρρύθμιση τουtargetmodel, πρόταση η οποία βρέθηκε στο στόχαστρο του Άλεξ Παπαλεξόπουλου με το άρθρο που δημοσίευσε στο energypress. Έχω την εντύπωση όμως ότι σε ευρωπαϊκό επίπεδο η συζήτηση έχει πλέον μεταφερθεί σε άλλη "πίστα". Από τις παρεμβάσεις στην ηλεκτρική αγορά περνάμε στην αναζήτηση κεντρικών και ριζοσπαστικών παρεμβάσεων στην αγορά αερίου, στο χώρο δηλαδή από τον οποίο ξεκινάει το τεραστίων διαστάσεων ενεργειακό πρόβλημα.

Για να έχετε πλήρη εικόνα πάντως, να σημειώσουμε ότι ανάλογη με τον Παπαλεξόπουλο, ως ένα βαθμό, επιχειρηματολογία αναπτύσσουν, μεταξύ άλλων, και οι Lion Hirth (καθηγητής ενεργειακής πολιτικής στο Hertie School στο Βερολίνο και διευθυντής της συμβουλευτικής εταιρείας Neon Neue Energieökonomik), Ingmar Schlecht (στέλεχος της Neon και ερευνητής στο ZHAW στο Winterthur) και Christoph Maurer (στέλεχος της συμβουλευτικής εταιρείας Consentec) σε κοινό τους άρθρο που δημοσιεύτηκε στο euractiv.com.

Σύμφωνα, μάλιστα, με τους συντάκτες του εν λόγω άρθρου, σε περίπτωση που η πρόταση του ΥΠΕΝ γίνει αποδεκτή θα σημάνει “το τέλος των ενεργειακών αγορών όπως τις ξέρουμε”, εκτιμώντας ότι θα πρόκειται “για την πιο θεμελιώδη μεταρρύθμιση των αγορών ηλεκτρισμού μετά την απελευθέρωσή τους”.