Ραδιενεργά

Νομίζω ότι ακόμα και μέσα από τις ήπιες διατυπώσεις, το μήνυμα που προκύπτει από το 10ετές πρόγραμμα ανάπτυξης που έδωσε σε διαβούλευση ο ΔΕΣΦΑ είναι σαφές: Το Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου κινδυνεύει με συμφόρηση, πολλώ μάλλον όταν προγραμματίζεται η λειτουργία των τεσσάρων FSRUs στην Αλεξανδρούπολη, την Κόρινθο, το Βόλο και τη Θεσσαλονίκη, που θα απαιτήσουν περαιτέρω αύξηση των εισαγωγών αερίου στο σύστημα (βλέπε και το σημερινό ρεπορτάζ για συνεργασία με την Αίγυπτο). Για να παίξει η χώρα το ρόλο ενός hub αερίου, να φτάνουν δηλαδή μεγάλοι όγκοι που θα κατευθύνονται κατά το μάλλον ή ήττον προς άλλες χώρες, χρειάζεται και το ίδιο το δίκτυο υψηλής πίεσης να μπορεί να ανταποκριθεί. Τώρα το ποιος θα πληρώσει τα κόστη, αυτό είναι ένα άλλο ενδιαφέρον θέμα.

«Αβέβαιο το τι τέξεται η επιούσα» όσον αφορά τις σχέσεις ΡΑΕ με ΔΕΣΦΑ γράφαμε στο προηγούμενο σχόλιο με αφορμή την πολύ σκληρή γλώσσα που χρησιμοποίησε ο Διαχειριστής στην επίσημη επιστολή που απέστειλε στο πλαίσιο της διαβούλευσης για τη μεθοδολογία εσόδου του.

Και εντός ολίγων λεπτών, πολύ πριν επέλθει η επιούσα ημέρα, έχουμε τις διαβεβαιώσεις και του ΔΕΣΦΑ και της ΡΑΕ ότι οι διαφωνίες που καταγράφηκαν στην επιστολή έχουν πλέον αρθεί και οι σχέσεις Διαχειριστή και Ρυθμιστή είναι άριστες. Η ΡΑΕ έχει κάνει κάποιες διορθώσεις στις διατυπώσεις και έχει εντέλει εγκρίνει την απόφαση για τη μεθοδολογία υπολογισμού του εσόδου του ΔΕΣΦΑ, απόφαση που θα αναρτηθεί σύντομα και επισήμως.

Όσο για τη σκοπιμότητα της ανάρτησης από τη ΡΑΕ της επιστολής του ΔΕΣΦΑ, στο πλαίσιο δημοσιοποίησης των αποτελεσμάτων της σχετικής διαβούλευσης, μου λένε από την Αρχή ότι έχουν αποφασίσει να δημοσιοποιούν όλες τις επιστολές των Διαχειριστών, ακόμα και όταν έχουν ζητήσει να κρατηθεί εμπιστευτικότητα, ώστε να είναι public το τι υποστηρίζουν. Όπως αναφέρει συγκεκριμένα η ΡΑΕ στο σκεπτικό της ανάρτησης «δημοσιοποιούμε τον ακόλουθο πίνακα συμμετεχόντων στη διαβούλευση και τις απόψεις τους, δεδομένου ότι δεν τεκμηριώθηκε ειδικός λόγος εμπιστευτικότητας».

Απ΄ότι καταλαβαίνω, με λίγα λόγια, σε ότι αφορά τις σημερινές σχέσεις ΔΕΣΦΑ με ΡΑΕ, ισχύει το γνωστό «είπαμε και μια κουβέντα παραπάνω, νερό κι αλάτι…».

Παρότι απολύτως νομική, είναι πολύ σκληρή η γλώσσα που χρησιμοποιεί ο ΔΕΣΦΑ στην επιστολή του προς τη ΡΑΕ στο πλαίσιο της δεύτερης διαβούλευσης για τη μεθοδολογία προσδιορισμού των εσόδων του ως Διαχειριστή. Λογικό, αν σκεφτείς ότι αφορά το άλφα και το ωμέγα της δουλειάς του, δηλαδή τα έσοδα που θα επιτρέπεται να έχει από τις ρυθμιζόμενες και μη ρυθμιζόμενες επιχειρηματικές δραστηριότητές του, πεδίο στο οποίο φαίνεται ότι υπήρξε διάσταση της ΡΑΕ με την κοινοπραξία που κατέχει και διοικεί το ΔΕΣΦΑ.

Γιατί μιλάμε για σκληρή γλώσσα; Γιατί ο ΔΕΣΦΑ κατηγορεί μεταξύ άλλων την Αρχή ότι:

• Εισάγει, αίφνης, νέες, ουσιαστικές αλλαγές οι οποίες ούτε βασίζονται στις προτάσεις του ΔΕΣΦΑ, ούτε είχαν συζητηθεί με αυτόν στις πραγματοποιθείσες συναντήσεις.
• Επιχειρεί ρύθμιση των εσόδων του ΔΕΣΦΑ από την παροχή υπηρεσιών μη ρυθμιζόμενων δραστηριοτήτων με την προτεινόμενη ρύθμιση να ελέγχεται ως «κείμενη εκτός της οικείας νομοθετικής εξουσιοδότησης, άλλως ως κακή χρήση της διακριτικής ευχέρειας της Αρχής, και συνιστά περιορισμό της οικονομικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας του ΔΕΣΦΑ και προσβολή των δικαιωμάτων του στην οικονομική-επιχειρηματική ελευθερία και περιουσία, όπως αυτά προστατεύονται από το Σύνταγμα και υπερεθνικού χαρακτήρα διατάξεις».
• Επιδιώκει τη μετατροπή του ΔΕΣΦΑ σε εταιρεία ειδικού σκοπού με αποκλειστικό και μόνον αντικείμενο την κατασκευή, ανάπτυξη και λειτουργία του ΕΣΦΑ, πράγμα που «ελέγχεται ως προς τη νομιμότητά της σε σχέση με τις υπερνομοθετικές επιταγές για σεβασμό της οικονομικής-επιχειρηματικής ελευθερίας».
• Οι ενέργειές της συνιστούν σημαντικό περιορισμό της οικονομικής και επιχειρηματικής ελευθερίας της εταιρείας, καθώς περιορίζουν σαφώς τη δυνατότητα ελεύθερης λήψης αποφάσεων του ΔΕΣΦΑ σε επίπεδο εταιρικής διακυβέρνησης και, για το λόγο αυτό, «ελέγχονται ως παραβίαση των οικονομικών δικαιωμάτων του Διαχειριστή και ιδίως της επιχειρηματικής ελευθερίας του, όπως τα δικαιώματα αυτά προστατεύονται από το ελληνικό Σύνταγμα και από διεθνούς δικαίου διατάξεις».
• Με σειρά αποφάσεων και πράξεών της, μεταβάλλει μονομερώς, αιφνιδίως και αδικαιολόγητα μια σειρά από βασικές συνθήκες και στοιχειώδη δεδομένα βάσει των οποίων ο ΔΕΣΦΑ έχει λάβει συγκεκριμένες επιχειρηματικές αποφάσεις, έχει προβεί σε ουσιώδεις επενδυτικές επιλογές και, γενικότερα, έχει διαμορφώσει τη μέχρι σήμερα οικονομική δραστηριότητα και παρουσία του στη χώρα.
• Οι ενέργειές της ελέγχονται ως παράνομες, καθώς αντιβαίνουν στους πάγιους και βασικούς κανόνες, διατάξεις και αρχές και θέτουν ευθέως σε κίνδυνο την επίτευξη των στόχων του εφαρμοστέου, ενωσιακού και εθνικού, ρυθμιστικού πλαισίου.

Προβλήματα στις σχέσεις του ΔΕΣΦΑ με τη ΡΑΕ υπάρχουν από την αρχή της εξαγοράς του 66% και ανάληψης της διοίκησής του από την κοινοπραξία SENFLUGA (Ιταλική Snam, Ισπανική Enagas, Βελγική Fluxys και αργότερα Όμιλος Κοπελούζου). Ωστόσο τώρα φαίνεται ότι υπάρχει όξυνση, με αβέβαιο το τι τέξεται η επιούσα, ιδίως δε όταν βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο που οι προτεραιότητες του πολιτικού προσωπικού αλλάζουν…

Πέρυσι το Μάϊο η ΡΑΕ παρέδωσε στη Βουλή το πόρισμά της σχετικά με τα υπερκέρδη στην ηλεκτρική αγορά, όπου, πέραν των άλλων, έκανε σαφή αναφορά για ένα ποσό της τάξης των 67 εκατ. ευρώ που πρέπει να επιστρέψουν οι ηλεκτροπαραγωγοί προς τις εταιρείες προμήθειας, λόγω του ότι έκαναν χειρισμούς στην αγορά εξισορρόπησης κατά το διάστημα Νοεμβρίου 2020-Φεβρουαρίου 2021 (η έναρξη του target model), που εκτόξευσαν το κόστος της εξισορρόπησης και αποκόμισαν, ως εκ τούτου, ωφέλεια η οποία «δεν συνιστά “δίκαιη” αντιστάθμιση για πραγματικά παρασχεθείσα υπηρεσία».

«Πλησιάζουμε να κλείσουμε χρόνο και δεν βλέπω κανέναν να μιλάει για το επιβαλλόμενο claw-back, ούτε κάποια πρόθεση από το υπουργείο να φέρει νομοθετική ρύθμιση για να επιστραφούν πράγματι τα λεφτά» μου επισημαίνει παράγοντας του κλάδου και μάλλον έχει δίκιο…

Να σημειωθεί ότι για το θέμα αυτό η ΡΑΕ είχε την έγκριση της DG Comp που συμφώνησε ότι οι θερμικοί ηλεκτροπαραγωγοί θα πρέπει να επιστρέψουν αυτά τα ποσά είτε απευθείας στους προμηθευτές που δεν μετακύλησαν το αυξημένο αυτό κόστος στους πελάτες τους, είτε στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης όταν οι προμηθευτές τα μετακύλησαν.

Σχετικά με τη νέα συνάντηση του Δημήτρη Κοπελούζου με τον πρόεδρο της Αιγύπτου, δεν νομίζω ότι έχει κανείς αμφιβολία για το πόσο έχει προχωρήσει επί της ουσίας η σχέση των δύο πλευρών, με επίκεντρο της συνεργασίας την ηλεκτρική διασύνδεση της Αιγύπτου με την Ελλάδα, δηλαδή το λεγόμενο project “GREGY”.

Η σημασία αυτού του project είναι μεγάλη και «ακουμπάει», σε στρατηγικό επίπεδο, στις ευρύτερες επιδιώξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως είπε πριν από λίγες μέρες σε συνέντευξή του στο Euractiv ο επικεφαλής της ΕΕ για το κλίμα Φρανς Τίμερμανς, η Αφρική θα είναι πιθανότατα ο σημαντικότερος εταίρος της Ευρώπης όσον αφορά στην ανάπτυξη του τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Φαίνεται ότι με μια ιδέα του Δημήτρη Κοπελούζου που ξεκίνησε ήδη από το 2008 και σήμερα έχει μπεί σε τροχιά υλοποίησης, η Αίγυπτος τείνει να γίνει το ενεργειακό HUB της Αφρικής, με την Ευρώπη να είναι ο αποδέκτης, μέσω υποθαλάσσιων ηλεκτρικών διασυνδέσεων, της πράσινης ενέργειας που θα παράγεται στις αχανείς εκτάσεις της χώρας του Νείλου. Δεν το λες και λίγο!

Μιλώντας για την Πτολεμαϊδα 5 πάντως, ας μην ξεχνάμε ότι είναι το μεγαλύτερο και πλέον απαιτητικό ενεργειακό έργο της τελευταίας δεκαετίας στη χώρα μας. Μια επένδυση ύψους 1,5 δις. ευρώ που πέρασε, όπως ξαναγραψαμε, δια πυρός και σιδήρου. Για να αποδώσουμε, δε, τα του Καίσαρος τω Καίσαρι, δεν είναι κακό να σημειώσουμε ότι, όπως ξέρουμε οι ενεργειακοί συντάκτες, χρειάστηκε πολλές φορές να βάλει πλάτη και η ίδια η κατασκευάστρια ΤΕΡΝΑ για να κρατηθεί το έργο ζωντανό εν μέσω της οικονομικής κρίσης, αλλά και σε μια περίοδο που η ΔΕΗ παρ’ ολίγον να καταρρεύσει οικονομικά, υπό το βάρος των ληξιπρόθεσμων που είχε συσσωρεύσει. Μέχρι και χρηματοδότηση ύψους 800 εκατ. ευρώ από τον γερμανικό οίκο Heules Hermes για λογαριασμό της ΔΕΗ εξασφάλισε η ελληνική κατασκευαστική, ενώ χρειάστηκε και να γεφυρώσει το χάσμα που προέκυπτε πριν το 2019 λόγω αδυναμίας της ΔΕΗ να καταβάλει τα απαιτούμενα κεφάλαια για την πληρωμή των εργασιών και των προμηθευτών, χρηματοδοτώντας άτοκα η ίδια για μήνες οφειλές εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ και αναλαμβάνοντας πολλές φορές ευθύνες που δεν της αναλογούσαν. Να τα λέμε κι αυτά...

Η ιστορία της «Πτολεμαϊδα 5», της νέας λιγνιτικής μονάδας της ΔΕΗ η οποία βρίσκεται σε δοκιμαστική λειτουργία εδώ και κάποιες εβδομάδες και την οποία θα επισκεφθεί ο πρωθυπουργός την επόμενη εβδομάδα στο πλαίσιο της επίσκεψής του στη Δυτική Μακεδονία, είναι πράγματι περιπετειώδης. Μετά την αλλαγή των δεδομένων λόγω της ευρωπαϊκής πολιτικής για τους ρύπους, ως αποτέλεσμα της κεντρικής στρατηγικής της Ε.Ε. για την πράσινη μετάβαση, το έργο θεωρήθηκε ως το μεγάλο βαρίδι για τη ΔΕΗ και ως αιτία πολλών δεινών. Κάποιοι προέβλεπαν ότι δεν θα λειτουργήσει καθόλου ή θα ξεκινήσει να λειτουργεί γράφοντας ζημιές.

Τα πράγματα όμως αλλάξανε και πάλι λόγω της εν εξελίξει ενεργειακής κρίσης και η σύγχρονη μονάδα έδωσε ήδη «χείρα βοηθείας» στο σύστημα κατά την τωρινή κακοκαιρία Μπάρμπαρα, δουλεύοντας για κάποιες ώρες σχεδόν στο φουλ, παρότι παραμένει σε δοκιμαστική λειτουργία.

Το ασχημόπαπο που μεταμορφώθηκε σε κύκνο, όπως έγραψε εύστοχα μια καλή συνάδελφος…

Ανεξάρτητα από το γεγονός ότι η συνεχής και σε υψηλούς τόνους επίκλησή του δημιουργεί εκ των πραγμάτων ένα μιθριδατισμό, το θέμα της προμήθειας των βιομηχανιών με ρεύμα σε ανταγωνιστικές τιμές είναι πράγματι σοβαρό, όχι μόνον για τις ίδιες αλλά και για την εθνική οικονομία. Οι ελληνικές βιομηχανίες ανταγωνίζονται τις διεθνείς ομοειδείς τους προσπαθώντας να πουλήσουν στις ξένες αγορές αλλά και στην εγχώρια. Και είναι γεγονός ότι οι ισχυρές βιομηχανικές χώρες έχουν πολιτικές που εξασφαλίζουν σχετικά χαμηλό ενεργειακό κόστος.  Εκτός από σοβαρό το θέμα είναι και δύσκολο. Η λύση των διμερών πράσινων (ή άλλου χρώματος) συμβολαίων (PPAs) δεν είναι μαγική και σίγουρα η αγορά αυτή είναι απολύτως ανώριμη. Δεν είναι πολλοί οι παραγωγοί που μπορούν να προσφέρουν σταθερά συμβόλαια και σε ικανό όγκο ενέργειας. Αν κρίνω, δε, από τις τιμές που ακούω να «παίζουν» στις διαπραγματεύσεις για τα PPAs, το πρόβλημα για τη βιομηχανία δεν βλέπω να αντιμετωπίζεται. Συνεπώς; Να δούμε τι έχει να «τσοντάρει» ο Σκυλακάκης…

Παρά τα όσα κυκλοφορούσαν μέχρι τότε, από δικό μας δημοσίευμα μάθατε για τους 4 από τους 7 μνηστήρες που «πέρασαν» στη β΄φάση του διαγωνισμού για τους έξυπνους μετρητές του ΔΕΔΔΗΕ και για το γεγονός ότι ήταν «εκτός» ο πολυεθνικός όμιλος Landis+Gyr με το μεγάλο εργοστάσιο στην Κόρινθο. Από εδώ μάθατε επίσης για την προσφυγή που κατέθεσε και η οποία εκδικάστηκε χθες, 8 Φεβρουαρίου, από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων. Η απόφαση αναμένεται σε περίπου τρείς εβδομάδες και όλοι εύχονται να μην ανοίξει ένας νέος κύκλος προσφυγών που θα φέρει μεγάλες καθυστερήσεις. Παρότι πάνω από το διαγωνισμό πλανάται πάντα το φάντασμα του παλιού διαγωνισμού για τους έξυπνους μετρητές, ο οποίος μετά από μακροχρόνιες δικαστικές διενέξεις τελικά ναυάγησε, να σας πω ότι παρότι και τώρα η προσφυγή της Landis+Gyr είναι μια «κακή αρχή», για κάποιους λόγους που δεν γνωρίζω, καταγράφω στον περίγυρο μια αισιοδοξία ότι δεν θα έχουμε μεγάλες καθυστερήσεις. Οψόμεθα ωστόσο...

Σας έχω μιλήσει για την ανησυχία που επικρατεί στους διαδρόμους της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας ενόψει των αλλαγών που φέρνει το Νομοσχέδιο για την αναβάθμιση και διεύρυνση της ΡΑΕ μέσω της ανάληψης αρμοδιοτήτων για ύδατα και απόβλητα. Να σας πω τώρα  ότι η ανησυχία των υφιστάμενων 7 μελών της Αρχής (πρόεδρος, αντιπρόεδροι και μέλη), μετά και από συνάντηση που είχαν με τον κ. Σκρέκα, έχει διασκεδαστεί, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την παραμονή τους στο  νέο σχήμα. Όλοι, όπως με ενημερώνουν αρμοδίως, εάν θέλουν θα μείνουν. Κάποιοι όμως θα χρειαστεί να μετακινηθούν από την υπο-ολομέλεια της ενέργειας σε μια άλλη υπο-ολομέλεια. Είτε των υδάτων, είτε των αποβλήτων. Τουλάχιστον στο μεταβατικό στάδιο έως τη λήξη της θητείας τους. Οι συνομιλητές μου δεν αποκλείουν, δε, και αναβάθμιση…

Το 10ετές του ΑΔΜΗΕ είναι νομίζω χαρακτηριστικό, αφενός μεν του πόσο διαφορετικές και μεγαλύτερες είναι οι ανάγκες του συστήματος υπό τις νέες συνθήκες, αφετέρου δε του πόσο απαραίτητος είναι ένας σχεδιασμός που να διατηρεί την ισορροπία ανάμεσα στο αναγκαίο και στο εφικτό (με την έννοια να μην οδηγεί σε μεγάλη επιβάρυνση τους χρήστες). Ωστόσο επειδή τα έργα στο δίκτυο μεταφοράς είναι κατά κανόνα μεγάλου μεγέθους και υψηλής περιπλοκότητας, έχει σημασία να εξασφαλίζουν την έγκαιρη υλοποίησή τους με ταχείες διαδικασίες ανάπτυξης και αδειοδότησης. Το έχει θέσει πολλές φορές η διοίκηση του Διαχειριστή, ενώ τα παραδείγματα εμπλοκής και μέγιστης χρονοτριβής σε έργα εμβληματικά για το δίκτυο είναι πολλά. Σημειώστε επίσης αυτό που λέει στη δήλωσή του ο πρόεδρος και CEO Μ. Μανουσάκης: «Εν μέσω ενεργειακής μετάβασης, ιδιαίτερα σημαντική για την ομαλή συνέχιση των κρίσιμων έργων που υλοποιούμε είναι και η απαραίτητη ρυθμιστική στήριξη που θα διασφαλίσει τη βιωσιμότητα των επενδύσεων του Διαχειριστή».

Το Σάββατο είχε στη Θεσσαλονίκη την ετήσια συνάντησή της η Πανελλήνια Ομοσπονδία Φωτοβολταϊκών Παραγωγών (ΠΟΣΠΗΕΦ). Ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα  εκδήλωση, με σημαντικές θεματικές παρουσιάσεις από τις 2:30 το μεσημέρι έως τις 8:30 το βράδυ, οπότε και ξεκίνησε το δείπνο. Για τις επίσημες παρουσίες και τα όσα ελέχθησαν θα διαβάσετε σε άλλο ρεπορτάζ.

Ωστόσο πρέπει να σημειώσουμε το τεράστιο πλήθος επενδυτών που παραβρέθηκε (γύρω στα 500 άτομα), φτάνοντας στη Θεσσαλονίκη, οι περισσότεροι, από όλα τα μέρη της Ελλάδας, με τον κύριο όγκο βέβαια να έρχεται από τους νομούς της Βόρειας Ελλάδας.

Η τόσο μεγάλη παρουσία και συμμετοχή, και το γεγονός ότι εκπροσωπεί τόσο μεγάλο πλήθος μικρών και μεσαίων (κατά κύριο λόγο) επενδυτών, είναι προφανώς και η δύναμη της Ομοσπονδίας σε συνδικαλιστικό επίπεδο, δηλαδή στην προώθηση και διεκδίκηση αιτημάτων, όπου, όπως έχει δείξει και η μέχρι σήμερα πορεία, δεν τα πάει και άσχημα…

Εκείνο πάντως που καταλάβαινε όποιος βρέθηκε το Σάββατο στο Porto Palace της συμπρωτεύουσας είναι ότι αυτή τη στιγμή την ελληνική επαρχία έχει καταλάβει ένα ισχυρό επενδυτικό κύμα που αφορά τα φωτοβολταϊκά. Μιλάμε για χιλιάδες ανθρώπους που έχουν εμπλακεί ή φιλοδοξούν να εμπλακούν σε τέτοιου τύπου τοποθετήσεις. Παρά τις δυσμενείς εξελίξεις σε ότι αφορά το κόστος κατασκευής και τα πολλά προβλήματα στο δίκτυο, όλο και περισσότεροι αναζητούν τρόπους να κατασκευάσουν πάρκα. Τα ομαδικά αιτήματα και οι ενεργειακές κοινότητες έχουν τόσο μεγάλο πλήθος που αν καταμετρηθούν συστηματικά θα κάνουν τους πάντες να τρίβουν τα μάτια τους.

Υπό αυτή την έννοια, μιλάμε για ένα φαινόμενο ενθαρρυντικό κατά βάση, που χρειάζεται όμως προσοχή από όλους γιατί τα αδιέξοδα είναι ορατά. Την πολιτεία, τους διαχειριστές, το ρυθμιστή, τους φορείς του κλάδου αλλά και τους ίδιους τους μικρομεσαίους επενδυτές. Πρέπει να κοιτάζουν μπροστά, να διαβάζουν τις εξελίξεις, να βλέπουν και τα macro της ενέργειας, όχι μόνον τα micro…

«Βλέπουμε το πρόβλημα που δημιουργείται στην ανταγωνιστικότητα των ηλεκτροπαραγωγών με την έκτακτη εισφορά των 10 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, θα φτιάξουμε άλλη φόρμουλα». Αυτό μας λέει ανώτατη πηγή του ΥΠΕΝ (πιο ανώτατη δεν γίνεται) αναγνωρίζοντας ότι η επισήμανση που περιλαμβανόταν στην επιστολή του ΕΣΑΗ ήταν βάσιμη. Να ξέρετε πάντως ότι η έκτακτη εισφορά στο αέριο ηλεκτροπαραγωγής δεν θα καταργηθεί, θα αναθεωρηθεί όμως και θα πάψει να είναι σταθερή. Θα προκύπτει ως ποσοστό της τιμής του φυσικού αερίου έτσι ώστε να μην οδηγεί, σε περιόδους με χαμηλές τιμές όπως τώρα, σε «πριμοδότηση» των εισαγωγών έναντι της λειτουργίας των εγχώριων ηλεκτροπαραγωγικών μονάδων.

Επειδή στην Ελλάδα μιλάμε για μεγάλες δυσκολίες σύνδεσης των ΑΠΕ (και των μπαταριών) με το δίκτυο, σημειώστε παρακαλώ την είδηση που έχουμε ανεβάσει.

Αναφέρεται στην τεράστια αναμονή που αντιμετωπίζουν τα νέα έργα ΑΠΕ στο Ην. Βασίλειο για να συνδεθούν στο ηλεκτρικό δίκτυο, αναμονή που φτάνει έως και 15 χρόνια!!

«Αν ένα έργο έλαβε όρους για το 2033 είναι τυχερό, αφού για τους περισσότερους δρομολογείται για το 2036 ή το 2037. Αν κάνετε αίτηση με ένα νέο φωτοβολταϊκό, μπαταρία, ηλεκτρολύτη υδρογόνου και φορτιστή μεγάλων ηλεκτρικών οχημάτων, στις περισσότερες περιοχές της χώρας θα πάρετε ημερομηνία σύνδεσης σε 15 χρόνια και πλέον», λέει ο διευθύνων σύμβουλος της Regen, που διαχειρίζεται το δίκτυο αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτά…

Έχετε καταλάβει βεβαίως ότι με τις τιμές ρεύματος η πολιτική σπέκουλα που πέφτει, ένθεν κακείθεν, είναι «φωτιά» (για να χρησιμοποιήσουμε ένα παλιό δημοσιογραφικό κλισέ σύμφωνα με το οποίο “η λέξη αυξήσεις, ιδίως εάν πρόκειται για ρεύμα, συντάσσεται με το φωτιά”). Ο καθένας αναδεικνύει κάθε στιγμή όποιον δείκτη τον συμφέρει και όποια μέτρηση τον εξυπηρετεί. Γιαυτό μπορεί να δείτε την ίδια μέρα τον ένα να υποστηρίζει ότι είμαστε ως χώρα οι φθηνότεροι και τον άλλο να υποστηρίζει ότι είμαστε οι ακριβότεροι.

Το ίδιο έγινε και με τις χθεσινές ανακοινώσεις για τις επιδοτήσεις ρεύματος Φεβρουαρίου. Αν θέλετε να έχετε πλήρη εικόνα σημειώστε τα εξής:

• Έχουμε τη ΔΕΗ με το περίπου 65% των καταναλωτών και τους υπόλοιπους παρόχους με το περίπου 35%.
• Η τελική τιμή της ΔΕΗ (περιλαμβανομένης δηλαδή και της επιδότησης) για τους καταναλωτές μέχρι 500 κιλοβατώρες το μήνα παραμένει αμετάβλητη, συγκριτικά με τον Ιανουάριο.
• Την ίδια ώρα, τα τιμολόγια σχεδόν όλων των υπόλοιπων προμηθευτών καταγράφουν μικρή ή σημαντική μηνιαία αύξηση σε σχέση με τα τιμολόγια των ίδιων εταιρειών του προηγούμενου μήνα. Γιατί; Γιατί σχεδόν όλα ήταν φθηνότερα από τη ΔΕΗ τον προηγούμενο μήνα, με κάποιες εταιρείες να είναι πολύ πολύ φθηνότερες και να διαφημίζουν ρεύμα με 2-3 λεπτά, τελική τιμή, την κιλοβατώρα. Στην πράξη το Φεβρουάριο οι διαφορές από εταιρεία σε εταιρεία είναι μικρές. Όλοι είναι λίγο κάτω, λίγο πάνω από τη ΔΕΗ.
• Στις καταναλώσεις πάνω από 500 κιλοβατώρες το μήνα, το τελικό τιμολόγιο της ΔΕΗ (το οποίο ταυτίζεται με τη χρέωσή της αφού δεν υπάρχει επιδότηση πάνω από την 1η κλίμακα κατανάλωσης) είναι από τα ελάχιστα που, ακόμη και χωρίς το bonus εξοικονόμησης, τον Φεβρουάριο καταγράφει μείωση, συγκριτικά με τον Ιανουάριο.
• Στον αντίποδα, οι πελάτες σχεδόν όλων των υπόλοιπων εταιρειών θα κληθούν να πληρώσουν πιο «τσουχτερές» τιμές, συγκριτικά με τον προηγούμενο μήνα, για όσο ρεύμα θα καταναλώσουν πάνω από τις 500 κιλοβατώρες. Το ότι θα πληρώσουν πιο «τσουχτερές» τιμές από ό,τι πλήρωσαν τον προηγούμενο μήνα δεν σημαίνει ότι θα πληρώσουν περισσότερα από ό,τι πλήρωναν τον προηγούμενο μήνα ή πληρώνουν τον τωρινό μήνα οι πελάτες, για παράδειγμα, της ΔΕΗ…

Δεν είναι πλέον φρέσκο το νέο, αλλά επειδή παρέλειψα να σας ενημερώσω, το κάνω τώρα: Το θέμα της πλήρωσης της θέσης του Διευθύνοντος Συμβούλου του Χρηματιστηρίου Ενέργειας έχει λήξει και η επιλογή είναι απολύτως τεχνοκρατική. Σε μερικές εβδομάδες έρχεται στη σημαντική αυτή θέση στέλεχος από το εξωτερικό, από απολύτως ομοειδή δραστηριότητα. Άντε, να σας βοηθήσω, έχει φιλοξενηθεί συνέντευξή του στο energypress, αλλά δεν είναι αυτός που ίσως σκεφτήκατε πρώτος…

Παρεμπιπτόντως, το παρασκήνιο για την πλήρωση της θέσης υπήρξε πολύ πλούσιο, τα πρόσωπα που παρέλασαν ήταν αρκετά και επώνυμα, οι δυνάμεις που έκαναν διαδρομισμό (lobbying που λέμε στην εύανδρο Δίβρη) ήταν διακριτές και επίμονες, αλλά έχω δεσμευθεί να μη γράψω!

Ενδιαφέρουσες οι εξελίξεις με τα μερίδια το επενδυτών, όπως προκύπτει από την ετήσια Στατιστική της ΕΛΕΤΑΕΝ για τον κλάδο της αιολικής ενέργειας. Μετά την εξαγορά των αιολικών της ΕΛΛΑΚΤΩΡ, η MORE του Ομίλου Βαρδινογιάννη βρίσκεται μια ανάσα από την κορυφή, απέχοντας μόλις 7,5MW από την ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή που παρέμεινε πρώτη. Δυναμική η εμφάνιση της Iberdrola Rokas που συνέδεσε τα περισσότερα MW μέσα στο 2022, και αναρριχήθηκε στην τρίτη θέση εκτοπίζοντας την Enel στην τέταρτη. H Total EREN κατέχει σταθερά την πέμπτη θέση. Σημαντική η άνοδος και για τα ΕΛΠΕ που εισήλθαν για πρώτη φορά στο top-20 (11^η θέση) λόγω της εξαγοράς των αιολικών πάρκων του ομίλου Κοπελούζου στην Ανατολική Μάνη.

Μερικά ενδιαφέροντα στοιχεία από την ετήσια Στατιστική της ΕΛΕΤΑΕΝ για τον κλάδο της αιολικής ενέργειας που δόθηκε στη δημοσιότητα σήμερα:

• Τα νέα αιολικά MW που συνδέθηκαν το 2022 στο σύστημα ήταν πολύ λίγα, μόλις 230MW. Την τελευταία επταετία, μόνο το 2018 είχαν εγκατασταθεί λιγότερα αιολικά πάρκα (200MW τότε). Το «κακό» 2018 ακολούθησε το 2019 που με 755 MW αποτελεί το διαχρονικό έτος ρεκόρ για την αιολική ενέργεια στην Ελλάδα. Από την ανακοίνωση της ΕΛΕΤΑΕΝ διαφαίνεται ότι αυτό το φαινόμενο μπορεί να επαναληφθεί το 2023. Πολλά και μεγάλα αιολικά  κατασκευάζονται αυτή τη στιγμή που αθροίζουν 850MW. Μεταξύ τους μερικά εμβληματικά έργα, όπως το συγκρότημα των αιολικών του Καφηρέα. Συνεπώς, και πάλι, το 2023 φαίνεται ότι θα «αποζημιώσει» τον κλάδο για το «κακό» 2022.
• Με βάση τα έργα που ήδη κατασκευάζονται και αυτά που επίκειται άμεσα η έναρξη κατασκευής τους, η Ελλάδα θα έχει εγκαταστήσει περίπου 6 GW χερσαίων αιολικών πάρκων το 2026. Αυτό δείχνει ότι η χώρα μας θα ξεπεράσει σημαντικά το μέγεθος που περιλαμβάνει το σενάριο που ανακοίνωσε το ΥΠΕΝ για το 2030 και προβλέπει μόνο 7 GW χερσαίων αιολικών για το 2030.
• Και μερικά τεχνικά στοιχεία που προκύπτουν από τη Στατιστική: Η μέση ισχύς των ανεμογεννητριών που εγκαταστάθηκαν το 2022 ανήλθε σε 3,4MW  και η μέση διάμετρός τους περί τα 130 μέτρα.

Σας έχουμε ενημερώσει εγκαίρως ότι, στην πραγματικότητα, δυνατότητα για αιτήσεις μικρών "επί γηπέδων" φωτοβολταϊκών, που να μπορούν να συνδεθούν στο δίκτυο διανομής, δεν πρόκειται να δοθεί στο ορατό μέλλον, καθώς ο όποιος ηλεκτρικός χώρος δημιουργηθεί θα δοθεί για φωτοβολταϊκά στέγης, net metering και ενεργειακές κοινότητες επιχειρήσεων.

Στην ουσία, τα δεδομένα αυτά επιβεβαιώνονται, έστω και έμμεσα, από όσα αναφέρονται στο 5ετές πρόγραμμα ανάπτυξης του ΔΕΔΔΗΕ που βγήκε σε διαβούλευση. Εκεί καταγράφεται καταρχάς το πρόβλημα: "Οι δυνατότητες απορρόφησης ισχύος από σταθμούς ΑΠΕ έχουν εξαντληθεί σε ορισμένες γεωγραφικές περιοχές με υψηλή συγκέντρωση σταθμών ΑΠΕ, με αποτέλεσμα την εμφάνιση συνθηκών κορεσμού. Οι κύριοι παράγοντες που έχουν προκαλέσει κορεσμό στο δίκτυο διανομής είναι η εξάντληση του περιθωρίου της στάθμης βραχυκύκλωσης των Υ/Σ ΥΤ/ΜΤ καθώς και του θερμικού περιθωρίου των Μ/Σ ΥΤ/ΜΤ".

Στη συνέχεια γίνεται αναφορά στα έργα για την επαύξηση της χωρητικότητας του δικτύου: "Ο ΔΕΔΔΗΕ αξιοποιώντας τις χρηματοδοτήσεις που παρέχει το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) έχει σχεδιάσει και υλοποιεί έργα επαύξησης των Υ/Σ ΥΤ/ΜΤ ώστε να διευρυνθούν τα περιθώρια σύνδεσης ΑΠΕ στο δίκτυο διανομής, κατά 725 MW. Στα έργα αυτά προστίθενται τα έργα επαύξησης υφιστάμενων Υ/Σ ΥΤ/ΜΤ ή κατασκευής νέων που υλοποιούνται εκτός του πλαισίου του RRF και τα οποία θα συνεισφέρουν στη αύξηση των περιθωρίων σύνδεσης νέων ΑΠΕ".

Και τέλος το επίμαχο που φανερώνει τις προθέσεις της πολιτικής ηγεσίας: "Με βάση εκτιμήσεις του ΔΕΔΔΗΕ, θα μπορούσε να συνδεθεί στο δίκτυο επιπλέον ισχύς της τάξης των 2 GW, εφόσον η ισχύς αυτή διατεθεί σε σταθμούς net metering μικρής ισχύος. Αυστηρή προϋπόθεση αποτελεί η θεσμοθέτηση της δυνατότητας διάθεσης ηλεκτρικού χώρου αποκλειστικά για αυτή την κατηγορία αιτημάτων".

Διάβασε ο αναγνώστης μας (γνωστός άνθρωπος του χώρου είναι, αλλά ας τον πούμε απλό αναγνώστη μας…) το ρεπορτάζ για τη συνέντευξη Μητσοτάκη όπου ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι δεν θα υπάρξει νέος γύρος παραχωρήσεων δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, πέραν εκείνων των ερευνών που βρίσκονται σε εξέλιξη, και μας θύμισε ότι δεν έλεγε τα ίδια προ διμήνου, ότι πρόκειται δηλαδή για μετατόπιση. Σωστή μεν, αλλά μετατόπιση… Για την ακρίβεια στις αρχές Δεκεμβρίου ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε σε εκπροσώπους της διεθνούς βιομηχανίας υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), ότι «πρέπει να διερευνήσουμε σε ευρωπαϊκό επίπεδο εάν μπορούμε να αποκτήσουμε νέα κοιτάσματα υδρογονανθράκων».

Τότε μάλιστα είχε δεχθεί κριτική από το ΠΑΣΟΚ για αυτή του τη θέση, με το Χάρη Δούκα, Γραμματέα Τομέα Ενέργειας του κόμματος, να γράφει χαρακτηριστικά: «Όσες πλατφόρμες αερίου και πετρελαίου υπάρχουν στην Ευρώπη θα συνεχίσουν να λειτουργούν για ένα διάστημα. Επίσης, οι έρευνες που έχουν ξεκινήσει θα ολοκληρωθούν οδηγώντας ή όχι σε κάποιες νέες εξορύξεις. Αλλά δεν μπορεί να ξεκινήσει τώρα, το 2022, μια συζήτηση στην Ε.Ε. για το εάν πρέπει να σχεδιαστούν νέες, εκτεταμένες έρευνες για υδρογονάνθρακες, έστω και εάν πρόκειται για αέριο και όχι για πετρέλαιο. Άλλωστε, ακόμα και ο πολύ συντηρητικός Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, ο οποίος δέκα χρόνια πριν ανακοίνωνε τη “χρυσή εποχή του φυσικού αερίου”, τεκμηρίωσε πρόσφατα γιατί η εποχή αυτή φτάνει στο τέλος της».