Ραδιενεργά

«Η Βόρεια Μακεδονία έχει μια ανοιχτή, διαφανή οικονομία και δημόσιες προσκλήσεις ανοιχτές σε όλους τους ενδιαφερόμενους σύμφωνα με τα κριτήρια και τις ανάγκες του κράτους. Στις προσκλήσεις μπορούν να συμμετάσχουν εταιρείες που πληρούν τα κριτήρια και τις απαιτήσεις κρατικών φορέων ή εταιρειών, αλλά δεν θα συμφωνούσα ότι υπάρχει ελληνική εισβολή, ούτε θα συμφωνούσα ότι μπορεί να συμβεί. Έχουμε άριστες σχέσεις με την Ελλάδα στον τομέα της οικονομικής συνεργασίας και αν αυτό θα συμβεί στον τομέα της ενέργειας θα εξαρτηθεί από τα κριτήρια», ανέφερε πριν από μια εβδομάδα σε δηλώσεις του ο υπουργός Οικονομίας της Β. Μακεδονίας, κ. Κρέσνικ Μπεκτέσι. Στις ίδιες δηλώσεις είχε προσθέσει ότι «δεν θα υπάρξουν αλλαγές στους όρους των προκηρύξεων για τον καθολικό προμηθευτή και το Cebren».

Λίγες μέρες αργότερα, έγινε γνωστό ότι ο διαγωνισμός για την κατασκευή και λειτουργία του μεγάλου υδροηλεκτρικού έργου “Cebren”, αξίας 1 δισ. ευρώ, στον οποίο είχε επιλεγεί ως προτιμητέος μειοδότης η κοινοπραξία ΔΕΗ – Archirodon οδεύει προς οριστική ακύρωση.

Η εξέλιξη επιβεβαιώνει πρόσφατο ρεπορτάζ του energypress. Μένει να δούμε τις εξελίξεις για το άλλο εγχείρημα της ΔΕΗ στη γειτονική χώρα, αυτή τη φορά σχετικά με την πρόθεση της -θυγατρικής της- EDS να αναδειχθεί καθολικός προμηθευτής ηλεκτρικής ενέργειας, καταθέτοντας μια πολύ ανταγωνιστική προσφορά στο σχετικό διαγωνισμό. Υπενθυμίζω τους γνωστούς προβληματισμούς που υπάρχουν για δυνάμεις (ευρισκόμενες λίγο πιο ανατολικά στο χάρτη) που προσπαθούν να παρεμποδίσουν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομικής και επιχειρηματικής διείσδυσης στη γειτονική χώρα, με ό,τι κι αν αυτό σημαίνει….

Από όσα έχω καταλάβει, η διευκόλυνση στη σύναψη πράσινων PPAs από τη βιομηχανία είναι σοβαρό κριτήριο και ισχυρή προτεραιότητα στις αποφάσεις που δρομολογεί το ΥΠΕΝ στο πλαίσιο του "πακέτου" μέτρων για τη διεύρυνση του ηλεκτρικού χώρου προς εγκατάσταση ΑΠΕ. Από όσα προς ώρας σχεδιάζονται, οι βιομηχανίες θα διευκολυνθούν με δύο τρόπους:

Πρώτον, η απελευθέρωση «χώρου», θα δώσει τη δυνατότητα να λάβουν από τον ΑΔΜΗΕ όρους σύνδεσης και σταθμοί ΑΠΕ της Ομάδας Β, οι οποίοι ως γνωστόν προορίζονται για την τροφοδοσία βιομηχανικών καταναλωτών μέσω PPAs.

Δεύτερον, επειδή στους διαγωνισμούς για έργα ΑΠΕ με μπαταρία, θα δίνεται ταρίφα μόνον για ένα μέρος της «πράσινης» ηλεκτροπαραγωγής τους και όχι για το σύνολο, το υπόλοιπο ποσοστό της παραγωγής οι επενδυτές θα επιδιώκουν να το "κλειδώσουν" μέσω PPA με μεγάλους καταναλωτές (κυρίως βιομηχανικούς), ώστε να διασφαλίσουν χρηματοδότηση από τις τράπεζες.  

Είναι ευχαριστημένοι στη βιομηχανία; Νομίζω ότι περίμεναν κάτι πιο άμεσο…

Τα γράψαμε όταν «βγήκε» η είδηση για την απόκτηση, εκ μέρους της ΔΕΗ, του υπεράκτιου project του Ομίλου Κοπελούζου στην Αλεξανδρούπολη, αλλά επειδή ήταν μέρες γιορτινές, με πολλούς από εμάς να βρισκόμαστε σε άλλο κλίμα, όχι τόσο… business, ας το επισημάνουμε και από εδώ: To deal αυτό έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από την ίδια την εξαγορά, αυτή καθαυτή.

Πρώτον στην ίδια κατηγορία, υπεράκτιο project σταθερής έδρασης με άδεια ως πιλοτικό έργο για την ίδια περιοχή, ανήκει και έργο της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή ισχύος 485 MW. Για τις έρευνες, επίσημα, αλλά ανεπίσημα για από κοινού ανάπτυξη και κατασκευή των δύο έργων είχαν προχωρημένες συνομιλίες οι δύο όμιλοι, Κοπελούζου και ΤΕΡΝΑ.

Δεύτερον, υπήρχαν σοβαρές συζητήσεις για συμμετοχή στο σχήμα και του Ομίλου Βαρδινογιάννη μέσω της MORE.

Τρίτον, η ΔΕΗ συνεχίζει τις επαφές αυτές για τριμερή συμμαχία στην ανάπτυξη ενός ενιαίου υπεράκτιου πάρκου στην Αλεξανδρούπολη.

Τέταρτον, δεδομένου ότι είναι σε εξέλιξη το ελληνικό πρόγραμμα offshore αιολικών (πλωτών πλέον, και όχι πακτωμένων) στις ελληνικές θάλασσες, μια τόσο ισχυρή τριμερής συμμαχία είναι λογικό να σκεφτεί κανείς ότι μπορεί να «παίξει μπάλα» και στον τομέα αυτό.

Πέμπτον, είναι πολύ πιθανό η τριμερής να διευρυνθεί με τη συμμετοχή διεθνούς μεγάλου παίκτη με αντίστοιχη τεχνογνωσία…

Όπως πάντα, στα κείμενα της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας πρέπει να κοιτάζει κανείς και πίσω από τις «στρογγυλές», διπλωματικές διατυπώσεις. Αν δει κανείς προσεκτικά τις αναλυτικές παρατηρήσεις της Κομισιόν στο υπό αναμόρφωση ελληνικό ΕΣΕΚ, θα δεί πλήθος προτεινόμενων συμπληρώσεων και προσθηκών, σε όλο το φάσμα των υποβληθέντων ενεργειακών και κλιματικών πολιτικών. Θα χρειαστούν κι άλλα περισσότερο σαφή και μετρήσιμα μέτρα, δράσεις, σαφή χρονοδιαγράμματα, ενδιάμεσες  στοχοθετήσεις, χρηματοδοτικά όργανα, εργαλεία προγραμματισμού και ελέγχου για την επίτευξη των στόχων της χώρας για το 2030. Υπάρχουν άλλοι έξι μήνες για να διορθωθούν όλα αυτά. Αλλά δεν θα είναι εύκολο...

Την Παρασκευή έγινε στα γραφεία της ΕΤΕπ στην Αθήνα μια μικρή εκδήλωση για την υπογραφή της δανειοδότησης της Sunlight με 25 εκατ. ευρώ για την πιλοτική μονάδα παραγωγής μπαταριών λιθίου νέας γενιάς που θα εγκαταστήσει στο βιομηχανικό της συγκρότημα στην Ξάνθη. Σκοπός της πιλοτικής μονάδας είναι να καταγραφούν, διερευνηθούν και επιλυθούν τυχόν προβλήματα που θα ανακύψουν στη δοκιμαστική παραγωγή, πριν την κατασκευή του Gigafactory, ύψους 2 δις. ευρώ, που θα παράγει καθετοποιημένα και σε μαζική κλίμακα τα  νέας γενιάς συστήματα αποθήκευσης ενέργειας.

Γιατί τα γράφω όλα αυτά; Διότι με βάση όσα δήλωσε ο CEO της Sunlight Λάμπρος Μπίσαλας, δεν θα πρέπει να θεωρείται καθόλου δεδομένη η εγκατάσταση στη Δυτική Μακεδονία του Gigafactory, όπως είχε προαναγγελθεί. Αντίθετα, παρότι η διοίκηση και οι μέτοχοι εμφανίζονται να θέλουν να κάνουν την επένδυση στην Ελλάδα, η επιθυμία τους αυτή δεν είναι τόσο ισχυρή όσο ο επιχειρηματικός ρεαλισμός. «Και εγώ θέλω να κάνω την επένδυση στη Δυτική Μακεδονία, αλλά αν δεν βγαίνει υπάρχει θέμα. Δεν θα πετάξουμε 1,5 δισ. ευρώ για να δούμε εάν θα τα καταφέρουμε ή όχι», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Μπίσαλας, δίνοντας μάλιστα και κάποια στοιχεία για το πόσο πιο «φιλόξενη» είναι η Γαλλία που εμφανίζεται να έχει σαφές προβάδισμα ως υποψήφια υποδοχέας του εργοστασίου. Όπως είπε, η Γαλλική Κυβέρνηση σε μια πρώτη συζήτηση που έχει κάνει η διοίκηση του ομίλου Sunlight μαζί της, επιδοτεί με 700 εκατ. ευρώ τη συγκεκριμένη επένδυση αν γίνει εκεί. Οι συζητήσεις με τη γαλλική πλευρά έγιναν πριν από δύο μήνες. Οι συζητήσεις με την Ελληνική Κυβέρνηση οι οποίες διαρκούν ήδη ενάμιση χρόνο, προκειμένου το gigafactory να γίνει στη Δυτική Μακεδονία, δεν έχουν καταλήξει. 

«Εδώ θέλουμε ακόμη δουλειά γι’ αυτό μας προβληματίζει αρκετά. Το πλαίσιο είναι πολύ πιο δύσκολο εδώ. Στη Γαλλία κάθεσαι κάτω, συζητάς και σε έναν μήνα έχεις προσφορά. Εδώ προσπαθείς 1-2 χρόνια και ακόμη δεν ξέρεις» είπε ο κ. Μπίσαλας και πρόσθεσε: «υπάρχουν χώρες που το αντιμετωπίζουν αυτό με πολύ μεγάλη ζέση γιατί βλέπουν το μέλλον να έρχεται».

Εσείς τι καταλαβαίνετε; Που θα γίνει η επένδυση;

Όπως διαβάσατε, την Παρασκευή η ΡΑΑΕΥ δημοσιοποίησε την απόφαση που έλαβε την Πέμπτη η ολομέλειά της, με τις κατευθυντήριες οδηγίες προς τους προμηθευτές για τα πράσινα τιμολόγια ρεύματος. Εκεί αναφέρει ρητά ότι οι προμηθευτές δεν δύνανται να εφαρμόσουν εκπτώσεις που δεν ανακοίνωσαν την 1η Δεκεμβρίου.

Λίγες μέρες νωρίτερα είχατε διαβάσει άλλο ρεπορτάζ μας που έλεγε ότι οι πάροχοι που δεν είχαν ανακοινώσει εκπτώσεις την 1η Δεκεμβρίου, ετοιμάζονται να το κάνουν και εκείνοι εκ των υστέρων, και μάλιστα ότι το ΥΠΕΝ προσανατολίζεται να επιτρέψει κάτι τέτοιο για να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός.

Τελικά τι από τα δύο ισχύει; Νομίζω και... τα δύο. Έστω και παράτυπα (σύμφωνα με την απόφαση της Αρχής) οι εταιρείες που δεν είχαν ανακοινώσει εκπτώσεις θα το κάνουν, πράγμα που θα οδηγήσει πιθανόν και σε αναθεώρηση εκπτωτικής πολιτικής από τις εταιρείες που είχαν ανακοινώσει την 1^η Δεκεμβρίου. Παρότι το ΥΠΕΝ τυπικά δεν εμπλέκεται στο θέμα (η Υπουργική Απόφαση είναι μία και δεν αλλάζει), σύμφωνα με τις πληροφορίες μας δεν είναι καθόλου αρνητικό σε μια τέτοια εξέλιξη, καθώς εκείνο που κυρίως ενδιαφέρει την πολιτική ηγεσία του είναι να πέσουν όσο το δυνατόν περισσότερο οι τιμές του ρεύματος τον Ιανουάριο.

Από εκεί και πέρα, η εκτίμηση παραγόντων του κλάδου είναι ότι προφανώς θα υπάρξουν ενστάσεις και προφανώς θα επιληφθεί η Ρυθμιστική Αρχή για την παρατυπία. Αλλά μέχρι τότε θα έχει παρέλθει η ισχύς των τιμολογίων του Ιανουαρίου και θα έχουμε φτάσει στις ανακοινώσεις τιμολογίων Φεβρουαρίου... Καταγράφω τις πληροφορίες και τις εκτιμήσεις και εδώ είμαστε να δούμε με ενδιαφέρον την εξέλιξη.

Άτυπο ντιμπέιτ κατά τη χθεσινή παρουσίαση μελέτης του ΙΟΒΕ για την πρόοδο της μεταποίησης στην Ελλάδα αλλά και της προοπτικές της εγχώριας μεταποίησης. Να συσταθεί Υπουργείο Βιομηχανίας, ζήτησε ο πρόεδρος της «Ελληνικής Παραγωγής» Μιχάλης Στασινόπουλος λέγοντας πως «αναζητούμε έναν συνομιλητή που να έχει τη συνολική ευθύνη για τη μεταποίηση». Το «γάντι» στην προτροπή του κ. Στασινόπουλου «σήκωσε» ο υπουργός Ανάπτυξης Κώστας Σκρέκας ο οποίος στο χαιρετισμό του τόνισε πως η «η Ελλάδα έχει υπουργείο Βιομηχανίας και δεν είναι άλλο από το υπουργείο Ανάπτυξης».

Βλέπω τις χαμηλές πτήσεις στις διεθνείς τιμές του φυσικού αερίου και θυμάμαι ότι την εξέλιξη αυτή την είχαν προβλέψει, τόσο ο σύμβουλος του πρωθυπουργού Νίκος Τσάφος, όσο και ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΠΑ Εμπορίας Κωνσταντίνος Ξιφαράς, από το βήμα του 6^ου AIF την  1^η  Νοεμβρίου. Αντιγράφω από το ρεπορτάζ μας τότε: «Αναφερόμενος στην εξέλιξη των τιμών ο κ. Ξιφαράς σημείωσε την υπερεπάρκεια φυσικού αερίου στην Ευρώπη αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι οι traders πλέον αποθηκεύουν το απόθεμα τους σε αποθήκες της Ουκρανίας. Μάλιστα περιέγραψε ότι αυτή τη στιγμή περισσότερα από 10 πλοία μεταφοράς LNG βρίσκονται κοντά στην Ευρώπη που περιμένουν να ξεφορτώσουν καύσιμο. Η ζήτηση, όπως είπε, δεν μπορεί να απορροφήσει το αέριο που κυκλοφορεί στην αγορά και πρόσθεσε ότι αν δεν έλθει πολικός χειμώνας θα πρέπει να δούμε τις τιμές να πέφτουν».

Το σημειώνω, πρώτον διότι και τις άλλες φορές έχουν πέσει μέσα στις προβλέψεις τους,  και δεύτερον διότι οι προβλέψεις αυτές ίσως εξηγούν κάποιες από τις πολιτικές αποφάσεις που έχουν ληφθεί στον ενεργειακό τομέα από την κυβέρνηση...

Σας έχουμε ενημερώσει για τη μεγάλη απόσταση που χωρίζει την πρόταση της ενοποιημένης ΔΕΔΑ (δηλαδή της Italgas), από τις προθέσεις της ΡΑΑΕΥ για το μεσοσταθμικό κόστος κεφαλαίου (WACC) της υπόλοιπης ρυθμιστικής περιόδου, η οποία καλύπτει το διάστημα 2024-2026. Η απόσταση παραμένει μεγάλη, παρότι από την πλευρά της Αρχής αναγνωρίζεται ότι το κόατος δανεισμού της ενιαίας εταιρείας διανομής έχει αλλάξει επί τα χείρω. Εκείνο που δεν φαίνεται να συζητούν στην οδό Πειραιώς είναι διαφοροποιήσεις στις οριζόντιες παραμέτρους, (που ισχύουν άλλωστε για όλους τους διαχειριστές), όπως το ρίσκο της χώρας, η επίδραση των διακυμάνσεων στο Χρηματιστήριο Ενέργειας κ.λπ. Συνεπώς μικρές προσδοκίες για τους Ιταλούς που προσήλθαν με πρόταση 9,99% για το WACC. 

Η εποχή των μεγάλων διενέξεων ανάμεσα στη ΡΑΑΕΥ (τότε σκέτο ΡΑΕ) και τον ΑΔΜΗΕ, σχετικά με το WACC και το έσοδο του Διαχειριστή, έχει βεβαίως παρέλθει, αυτό ωστόσο δεν σημαίνει ότι δεν περνάνε από την κρησάρα της Αρχής τα σχετικά θέματα. Μαθαίνω για παράδειγμα ότι η ολομέλεια της ΡΑΑΕΥ, στο πλαίσιο της διαδικασίας έγκρισης τους Δεκαετούς Προγράμματος 2024-2033, έχει ζητήσει περαιτέρω τεκμηρίωση για τη σημαντική αύξηση του κόστους κάποιων από τα μεγάλα έργα διασύνδεσης που έχει προβλέψει ο ΑΔΜΗΕ. Επίσης φαίνεται ότι εισακούεται η κριτική που άσκησε η ΔΕΗ κατά τη δημόσια διαβούλευση του 10ετούς, σε ότι αφορά την εμπλοκή του Διαχειριστή με πιλοτικά έργα αποθήκευσης και η Αρχή μάλλον δεν θα επιτρέψει την ένταξη των δύο πιλοτικών έργων αποθήκευσης στη Θήβα και στη Νάξο.

Μέχρι τώρα η λιανική του ρεύματος, παρά τις προσπάθειες ελέγχου, προσομοιάζει με εκείνη των τηλεπικοινωνιών, της τηλεφωνίας κ.λπ., υπό την έννοια ότι οι εταιρείες έχουν δεκάδες προγράμματα με διαφορετικά χαρακτηριστικά (και βγάζουν συνεχώς καινούργια που συνήθως απευθύνονται σε νέους πελάτες), με αποτέλεσμα ο καταναλωτής να είναι σχεδόν αδύνατον να συγκρίνει. Με το νέο σύστημα που θα ισχύει από 1^ης Ιανουαρίου θα υπάρχει τουλάχιστον ένα πρόγραμμα κάθε εταιρείας που θα έχει τελική τιμή χωρίς αστερίσκους (έστω για διάρκεια ενός μήνα) και θα είναι άμεσα συγκρίσιμο. Όπως είπε χθες ο Γιώργος Στάσσης σε «πηγαδάκι» έξω από το συνέδριο του Υπερταμείου, το μοντέλο αυτό είναι καλό για τον καταναλωτή γιατί του δίνει τη δυνατότητα να ξέρει εκ των προτέρων τι θα πληρώσει για κάθε κιλοβατώρα που θα «κάψει». Όπως όταν θέλεις να βάλεις βενζίνη, βλέπεις τις αναρτημένες τιμές καυσίμων, σε εμφανέστατη θέση στα βενζινάδικα, και κάνεις τις επιλογές σου, έτσι θα μπορεί να κάνει ο πολίτης και με το ρεύμα, είπε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής της ΔΕΗ που, όπως έχετε διαβάσει, βγήκε πολύ ανταγωνιστικά στο «πράσινο» τιμολόγιο και κράτησε χαμηλά τον πήχη των τιμών για τον Ιανουάριο.

Ικανοποιημένη δηλώνει η Ουάσιγκτον για τα όσα έχουν αλλάξει τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα όσον αφορά τα ενεργειακά. Αφενός, υπάρχει η συμβολή της χώρας μας στον εφοδιασμό των γειτονικών κρατών, όπως η Βουλγαρία, με φυσικό αέριο κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης. Κάτι που ασφαλώς εξυπηρετεί όχι μόνο το σκοπό της αλληλεγγύης, αλλά και τα συμφέροντα των ΗΠΑ που θέλουν ταχεία απεξάρτηση των χωρών αυτών από το ρωσικό αέριο. Ίσως αυτός είναι και ο λόγος που από αμερικανικά χείλη δεν ακούγεται δημοσίως το αίτημα να περιορίσει η Ελλάδα το σταθερά υψηλό ποσοστό του ρωσικού αερίου που η ίδια συνεχίζει να εισάγει. Οι Αμερικανοί διαπιστώνουν ότι η Ελλάδα εξυπηρετεί ένα πολύ ευρύτερο δικό τους στόχο, άρα είναι διατεθειμένοι να μην την πιέσουν, τουλάχιστον προς το παρόν.

Υπάρχει, όμως, και ο τομέας της πράσινης ενέργειας όπου αναγνωρίζεται η ελληνική πρόοδος. Ο Αμερικανός υφυπουργός Εξωτερικών για θέματα ενέργειας και πρώην πρέσβης στην Ελλάδα, Τζόφρι Πάιατ, δήλωσε από την COP28 ότι η χώρα μας συγκαταλέγεται πλέον στις πρώτες 3-4 χώρες πανευρωπαϊκά στην ενεργειακή μετάβαση. Ο Πάιατ απέδωσε τα εύσημα, τονίζοντας σχετικά ότι "ο ελληνικός κλάδος και η υφυπουργός Αλ. Σδούκου έδειξαν την απαραίτητη ηγεσία" στα παραπάνω θέματα.

Σας έγραψα την προηγούμενη εβδομάδα, σχετικά με τη διελκυστίνδα για τα τιμολόγια ρεύματος, ότι, σύμφωνα με τη γνωστή ρήση από τον κόσμο της όπερας, «τίποτα δεν έχει τελειώσει μέχρι να τραγουδήσει η χοντρή κυρία». Μέχρι δηλαδή η ΔΕΗ (που κατέχει το συντριπτικά μεγαλύτερο ποσοστό της οικιακής και επαγγελματικής κατανάλωσης) να ανακοινώσει τα τιμολόγια της. Όπως διαβάσατε η «χοντρή κυρία» τραγούδησε, τοποθετώντας το πράσινο τιμολόγιό της στα επίπεδα που ο καταναλωτής πλήρωνε το ρεύμα κατά τον τελευταίο χρόνο, ίσως και χαμηλότερα, και πάντως σε επίπεδα χαμηλότερα από όλους τους άλλους παρόχους. Εκτός βεβαίως αν μεσολαβήσει κάποια μείζων κρίση στις διεθνείς αγορές, οπότε όλα θα αλλάξουν… Σε κάθε περίπτωση πάντως, εκτιμάται ότι ο ανταγωνισμός θα οξυνθεί και αυτό είναι πάντα προς όφελος του καταναλωτή.

Η ανακούφιση στην οδό Μεσογείων είναι μεγάλη καθώς, προς ώρας τουλάχιστον, φεύγει από τη μέση η πιθανότητα επιβάρυνσης για τον καταναλωτή και συνεπώς η πιθανότητα δημιουργίας πολιτικού θέματος. Βεβαίως τίποτα δεν τελειώνει εδώ, αφού μετά τον Ιανουάριο έρχεται ο Φεβρουάριος, μετά το Φεβρουάριο ο Μάρτιος κ.ο.κ Και οι δυνατότητες να ακριβύνουν τα τιμολόγια των εταιρειών μέσω της μείωσης των παρεχόμενων εκπτώσεων είναι υπαρκτές.

Και φυσικά, ας μην ξεχνάμε ότι θεωρούμε λογικά, σήμερα, τα τιμολόγια στα επίπεδα των 15 με 16 λεπτά την κιλοβατώρα όταν προ κρίσης ο καταναλωτής πλήρωνε 10 με 11 λεπτά την κιλοβατώρα…

Με την παρουσίαση του project σε μια σειρά από σημαντικά fora συνέπεσε χρονικά η επίσημη ένταξη του σχεδίου αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο στα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Managing Director και Country Manager της Energean στην Ελλάδα Δρ. Κατερίνα Σάρδη συμμετείχε στο ετήσιο Carbon Capture Utilization & Storage Forum που φέτος πραγματοποιήθηκε στο Άαλμποργκ, παρούσης της Επιτρόπου Ενέργειας της Ε.Ε. Κάντρι Σίμσον αλλά και περίπου 500 κυβερνητικών αξιωματούχων και επιχειρήσεων  από 195 χώρες! Μεταξύ των τελευταίων, φυσικά, αρκετοί από τους energy majors που τρέχουν «ανάλογα» projects στην Ευρώπη και αλλού.

Αυτά στην αρχή της εβδομάδας, καθώς την Τετάρτη η κα. Σάρδη παρουσίασε το project στο πλαίσιο του μεγάλου ενεργειακού συνεδρίου EMC στην Λεμεσό.

Το ενδιαφέρον για το project αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο είναι τεράστιο και φαίνεται αυτό σε τέτοια περιβάλλοντα. Άλλωστε, είναι το μόνο στην Ανατολική Μεσόγειο που βρίσκεται σε εξέλιξη και έχει ενταχθεί στα PCI και μόλις ένα από τα τρία ανάλογα σχέδια στον ευρωπαϊκό Νότο - σε αντίθεση με τον ευρωπαϊκό Βορρά.

Μαθαίνω, μάλιστα, ότι στο COP 28, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Energean Μαθιός Ρήγας θα συμμετάσχει τη Δευτέρα στο πάνελ του East Mediterranean Gas Forum (EMGF), στο πλαίσιο του Greek Pavillon. Παρόντες, ο Υπουργός Πετρελαίου της Αιγύπτου Tarek El Molla, ο Υπουργός Ενέργειας της Κύπρου Γιώργος Παπαναστασίου, η Υφυπουργός Ενέργειας της Ελλάδας Αλεξάνδρα Σδούκου, ο γενικός γραμματέας του EMGF Osama Mobarez, o CEO της IGI Poseidon Fabrizio Mattana και ο Πρόεδτος της ΕΔΕΥΕΠ Ρίκαρντ Σκούφιας.

Το θέμα του πάνελ είναι η προσπάθεια απανθρακοποίησης στην προμήθεια φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο και ο κ. Ρήγας αναμένεται να αναφερθεί στο project ως μία απόδειξη για το ότι η βιομηχανία φυσικού αερίου και πετρελαίου μπορεί να αποτελέσει μέρος της λύσης των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο πλανήτης με το Κλίμα.

Είναι σαφές ότι ο Υπουργός Περιβάλλοντος έχει επενδύσει πολλά στο «πράσινο τιμολόγιο» προκειμένου να μην υπάρξει έντονη δυσαρέσκεια των καταναλωτών από την 1^η Ιανουαρίου όταν και τελειώνουν τα έκτακτα μέτρα και οι επιδοτήσεις στο ρεύμα. Είναι σαφές επίσης ότι το πράσινο τιμολόγιο έχει γίνει κόκκινο πανί για τους προμηθευτές ρεύματος, οι οποίοι εκτιμούν ότι αυτό το τιμολόγιο από τη φύση του, λόγω του ότι ενσωματώνει ρίσκο πρόβλεψης και κόστος «χετζαρίσματος», θα είναι ακριβότερο από το κυμαινόμενο.

Όπως διαβάσατε, κάποιοι πάροχοι επικοινώνησαν ήδη στους πελάτες τους την εκτίμησή τους αυτή, στηρίζοντάς την μάλιστα με νούμερα και ποσοστά που προκύπτουν από την προσομοίωση του νέου μοντέλου στα δεδομένα του 2023.

Μου μεταφέρεται αρμοδίως ότι ο κ. Σκυλακάκης είναι πολύ ενοχλημένος με την τακτική αυτή κάποιων εταιρειών και θεωρεί ότι πρέπει η ΡΑΑΕΥ να επιληφθεί του θέματος και να παρεμβαίνει όταν υπάρχουν παραπλανητικές ενημερώσεις εκ μέρους των προμηθευτών. Έχει, δε, την άποψη, ότι οι καταναλωτές δεν χρειάζεται να βιαστούν να αποφασίσουν αφού την 1^η Ιανουαρίου οι πάροχοι είναι υποχρεωμένοι να δώσουν τις πραγματικές τιμές τους επί των οποίων μπορεί να γίνει εύκολα η σύγκριση.

Τέλος πάντων, στον κόσμο της όπερας υπάρχει μια φράση που λέει, (όσο μας επιτρέπεται να το λέμε λόγω πολιτικής ορθότητος) πως «τίποτα δεν έχει τελειώσει μέχρι να τραγουδήσει η χοντρή κυρία». Και η χοντρή κυρία στην προκείμενη περίπτωση είναι η ΔΕΗ που κατέχει το συντριπτικά μεγαλύτερο ποσοστό της οικιακής και επαγγελματικής κατανάλωσης. Από τα τιμολόγια που θα ανακοινώσει η δεσπόζουσα επιχείρηση εξαρτώνται όλα...

Έχω μπροστά μου το μήνυμα που έστειλε ο εκπρόσωπος των εργαζομένων στο ΔΣ του ΑΔΜΗΕ προς τους συναδ'ελφους του. Δεν θα σταθώ στην ενημέρωση που κάνει για την ίδρυση του «Εκπαιδευτικού Κέντρου ΑΔΜΗΕ» και για την απόφαση του ΔΣ για προκήρυξη πρόσληψης 119 εργαζομένων με συμβάσεις αορίστου χρόνου σε θέσεις και ειδικότητες που έχει άμεση ανάγκη η Εταιρεία. Θα σταθώ σε όσα υπονοεί, καθώς, αφού λέει ότι στα επόμενα χρόνια θα πρέπει να γίνουν μαζικές προσλήψεις, προκειμένου να μπορέσει η Εταιρεία να υποστηρίξει την αναπτυξιακή της πορεία, έρχεται στο... ψητό:

«Εργαζόμαστε σε μια μεγάλη Εταιρεία που τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται ταχύτατα και υλοποιεί ένα φιλόδοξο επενδυτικό πρόγραμμα, συμβάλλοντας τα μέγιστα στον ενεργειακό ανασχεδιασμό, αλλά και στην ανάπτυξη της χώρας. Για να μπορέσει όμως ο ΑΔΜΗΕ να επιτελέσει τον σημαντικό ρόλο του και να επιτύχει τους στόχους του, θα πρέπει να μπορεί να δίνει κίνητρα στους ανθρώπους του, σε αυτούς που τον βοήθησαν να φτάσει ως εδώ και σε αυτούς που θα τον βοηθήσουν να φτάσει ακόμα πιο ψηλά στο μέλλον. Θα πρέπει να αποτελεί ισότιμο «παίχτη» μεταξύ των εταιρειών του χώρου της Ενέργειας, να είναι ένας ελκυστικός εργοδότης, και όχι να υφίσταται περιορισμούς που του στερούν τη δυνατότητα να αμείβει με ανταγωνιστικούς όρους το προσωπικό και τα στελέχη του.
Για αυτούς τους λόγους θα πρέπει να γίνει προσπάθεια από όλους μας να εξαλειφθούν αυτοί οι άδικοι περιορισμοί, που αποτελούν τροχοπέδη στην ανοδική πορεία της Εταιρείας και εγκυμονούν κινδύνους για τα μεγάλα έργα που υλοποιούνται και σχεδιάζονται».

Πρακτικά ο άνθρωπος λέει ένα πράγμα που συζητείται όλο και πιο έντονα. Δεν μπορείς να έχεις μια εταιρεία που τρέχει με χίλια και να μην την αφήνεις να προελκύσει, μέσω ανταγωνιστικών αμοιβών, στελέχη κατάλληλα για να ενισχύσουν την πορεία της, τη στιγμή που η αγορά εργασίας, ειδικά στον τομέα της ενέργειας, προσφέρει τόσο πολλές ευκαιρίες...

Στα πολλά ενδιαφέροντα που ελέχθησαν χθες στο πλαίσιο του ενεργειακού πάνελ στο roadshow των ΕΧΑΕ - Morgan Stanley στο Λονδίνο, (όπου συμμετείχαν ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, ο Γιώργος Κούβαρης, ο Πέτρος Τζανετάκης και ο Μαθιός Ρήγας) και για τα οποία διαβάσατε στα σχετικά ρεπορτάζ μας, θέλω να προσθέσω και το εξής που είπε ο επικεφαλής της Energean: «Δύο τρόποι υπάρχουν για να πετύχουμε στην Ελλάδα ασφάλεια του εφοδιασμού αλλά και προσιτές τιμές για την οικονομία και τους καταναλωτές. Ο ένας είναι να προχωρήσουν οι έρευνες και να ανακαλύψουμε δικά μας κοιτάσματα. Ο άλλος είναι να συνάψουμε μακροχρόνια συμβόλαια με χώρες της περιοχής που διαθέτουν σημαντικά αποθέματα, όπως είναι το Ισραήλ». Απλή και τετράγωνη λογική...

Όπως σας είχαμε γράψει, εδώ και δέκα περίπου μέρες κατατέθηκαν οι πρώτες μηνύσεις κατά στελεχών της διοίκησης του ΔΕΔΔΗΕ από αποκλεισμένους παραγωγούς του διαγωνισμού για τα 400άρια φωτοβολταϊκά της Πελοποννήσου.  Εν τω μεταξύ κατατέθηκαν και άλλες μηνύσεις.

Αυτό που θέλω να σημειώσετε είναι η ταχύτητα αντίδρασης από την Εισαγγελία, αφού, όπως μαθαίνω, ξεκίνησε η προανακριτική διαδικασία και έχουν ήδη κληθεί οι πρώτοι μάρτυρες….

Στη χθεσινή πρώτη ημέρα της ημερίδας της ΕΛΕΤΑΕΝ για τα πλωτά offshore αιολικά, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ άκουσε δημόσια κάποια πολύ καλά λόγια για τη δουλειά του διαχειριστή στις διεθνείς διασυνδέσεις, τόσο από εκπρόσωπο του ΥΠΕΝ, όσο και από την ΕΔΕΥΕΠ και από την αγορά. Κοινή συνισταμένη, θα έλεγε κανείς, ότι «αυτόν τον ΑΔΜΗΕ μπορούμε να τον εμπιστευθούμε».

Και η αλήθεια είναι ότι στον τομέα των διασυνδέσεων, αξιοποιώντας και το διεθνές κλίμα (βλέπε και τη χθεσινή είδηση για σχέδιο Κομισιόν 584 δις. ευρώ για δίκτυα),  αυτή τη στιγμή ο ΑΔΜΗΕ έχει ανοίξει μια τεράστια γκάμα έργων που κάποτε δεν θα μπορούσαμε ούτε να τα φανταστούμε: Συμμετοχή και πρωταγωνιστικός ρόλος στον EuroAsia, συμμετοχή στη διασύνδεση με την Αίγυπτο GRECY, δεύτερη διασύνδεση με Ιταλία και γενικότερη συνεργασία με TERNA, διείσδυση στη Βόρεια Μακεδονία, πιθανή αναβάθμιση της διασύνδεσης με Τουρκία και βέβαια το μεγάλο σχέδιο Green Aegean για διασύνδεση της χώρας μας με τη Γερμανία (χθες ο κ. Μανουσάκης είχε τηλεδιάσκεψη με το Διαχειριστή της Σλοβενίας για το θέμα)...

«Μόνο διασύνδεση με το φεγγάρι δεν είδαμε ακόμα» όπως σχολίασε συνάδελφος...

Στείρα άρνηση απέναντι σε κάθε πρωτοβουλία της κυβέρνησης καταλόγισε στην αντιπολίτευση και ειδικά στο ΣΥΡΙΖΑ και στο ΚΚΕ που καταψήφισαν, ο υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος, Θοδωρής Σκυλακάκης, κατά τη χθεσινή «β΄ ανάγνωση» του νομοσχεδίου του υπουργείου στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου. Μία τέτοια καθολική άρνηση, σχολίασε, «δεν είναι πειστική στα σύνθετα προβλήματα που έχουν οι κοινωνίες μας και οδηγεί σε αντίθετα αποτελέσματα». Από τα πολλά που είπε ο κ. Σκυλακάκης καταγράφω μια διαχρονική αλήθεια, που κάποτε, όμως, πρέπει να αλλάξει: «Όλοι θέλουμε να έχουμε το φθηνότερο ρεύμα που φέρνει το φωτοβολταϊκό ή το αιολικό, αλλά δεν θέλουμε αυτές οι εγκαταστάσεις να είναι κοντά μας», παρατήρησε χαρακτηριστικά ο υπουργός και προανήγγειλε πρωτοβουλία για την ενθάρρυνση αγροβολταϊκών και κτηνοτροβολταϊκών.