Ραδιενεργά

Έντεκα- 0. Είναι το «σκορ» της ψηφοφορίας στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας για την τοποθέτηση των δύο νέων αντιπροέδρων στη ΡΑΕ, Δημήτρη Ραχιώτη και Μίλτο Ασλάνογλου. Ούτε στην επιλογή του προέδρου της ΡΑΕ Ν. Βασιλάκου δεν είχε υπάρξει τέτοια κομματική ομοφωνία. Πλην από τους συνήθεις ύποπτους, ΚΚΕ και ΣΥΡΙΖΑ που ψήφισαν λευκό, τα άλλα μέλη της Επιτροπής από το ΠΑΣΟΚ, τη ΝΔ και το ΛΑΟΣ συμφώνησαν ομόφωνα. Δεν ξέρω που να το αποδώσω, αλλά όποια και να ‘ ναι η αιτία, σπάνια συναντάμε τέτοια σύμπνοια από τα εθισμένα στο εύκολο «όχι» ελληνικά κόμματα της αντιπολίτευσης, ακόμη και σε "εύκολα" σχετικά θέματα σαν το διορισμό ενός μέλους μιας ανεξάρτητης αρχής...

«Παράγγειλα κελεμπίες και σανδάλια μήπως μπορέσω να αξιοποιήσω και εγώ το fast track» είχε πεί σε υπουργό της κυβέρνησης, όπως διηγείται ο ίδιος, έλληνας επιχειρηματίας της ενέργειας, υπονοώντας ότι μόνον αν είσαι ξένος επενδυτής και μάλιστα άραβας, έχεις πιθανότητα να σε «προσέξουν» στην Ελλάδα. Τώρα, λέει ο ίδιος, μετά τη χθεσινή ανακοίνωση για τα swaps της ΔΕΗ, πάει ολοταχώς να αλλάξει υπηκοότητα και να βγάλει ξένο διαβατήριο!

Νομίζω ότι οι βουλευτές της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής που κλήθηκαν χθες να εγκρίνουν την τοποθέτηση των δύο νέων αντιπροέδρων στη ΡΑΕ, πρέπει να αισθάνονται τυχεροί. Γιατί τα θέματα της ενέργειας δεν είναι πάντα εύκολα και το να έχουν επί τρίωρο το Νίκο Βασιλάκο να τους κάνει «φροντιστήριο» για όλα τα σχετικά ζητήματα, είναι σίγουρα ενδιαφέρον. Το λέω γιατί είναι γνωστό το ταλέντο του να «εκλαϊκεύει» και να απλοποιεί περίπλοκες έννοιες και διαδικασίες, ταυτόχρονα όμως, ακριβολογώντας απολύτως. Και δεν είναι τυχαίο νομίζω ότι τον ρωτούσαν επί παντός. Μήπως να αρχίσει και τα... ιδιαίτερα;

«Τι σχεδιάζει η παλιά καραβάνα;» αναρωτιόμασταν από την ίδια στήλη προ μηνών, όταν είχαμε μάθει ότι ο Δημήτρης Κοπελούζος απέκτησε τα 1200 στρέμματα στη ΒΙΠΕ Αλεξανδρούπολη. Τώρα μάθαμε. Όλα; Όχι, καθώς από τα 1200 στρέμματα οι δύο ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες δεν χρειάζονται πάνω από 200 στρέμματα, ενώ για τα υπόλοιπα υπάρχουν άλλα σχέδια. Αυτή η υπόθεση πάντως με την επένδυση Κοπελούζου στην Αλεξανδρούπολη, όσον αφορά το σκεπτικό, μου θυμίζει την υπόθεση του Αστακού. Με μια διαφορά: Στον Αστακό μιλάγανε για κάτι δις. ευρώ, ενώ εδώ τα κόστη είναι υποπολλαπλάσια. Άρα, θάλεγε κανείς, είναι επένδυση σχεδιασμένη για να γίνει και όχι για να κάνει θόρυβο.

Το ποδόσφαιρο φαίνεται ότι βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας των επαφών του Σ. Κουβέλη και του Θ. Πάγκαλου στο Κατάρ. Η αραβική χώρα έχει αναλάβει το μουντιάλ του 2020 και οι δύο υπουργοί που επισκέπτονται τη Ντοχα, φέρονται να προωθούν τη συμμετοχή ελληνικών εταιρειών στα έργα του παγκοσμίου κυπέλλου. Αν και ακούγεται ότι πιθανόν το μενού να περιλαμβάνει και ... ξαναζεσταμένο Αστακό. Ίδωμεν...

Υποθέτω ότι στην αυριανή συνέντευξη Τύπου της ΔΕΗ για τα τιμολόγια, θα δοθούν παραδείγματα με τις τιμές ανά κιλοβατώρα και το πάγιο που ισχύουν από την 1η Ιανουαρίου, ώστε να επιβεβαιωθεί αυτό που εδώ και ημέρες υποστηρίζουν τόσο η ίδια, όσο και το υπουργείο, ότι δεν υπάρχουν κρυφές αυξήσεις. Αλλά αναρωτιέμαι, τα παραδείγματα αυτά , δεν μπορούσαν να τα δώσουν πριν από μια εβδομάδα, όταν ανακοίνωσαν τις μέσες χρεώσεις, ώστε να αποσαφηνίσουν το τοπίο, έστω με ένα non paper ; Γιατί τώρα, άντε να πείσεις τον κόσμο που τόσες ημέρες βομβαρδίζεται με ρεπορτάζ περί κρυφών αυξήσεων, ότι δεν είναι έτσι. Αλλά θα μου πείτε, το θέμα "έσκασε" μέσα στις γιορτές, ο κόσμος έλειπε με άδειες, που να ασχοληθεί κανείς. Σωστά, σωστά... 

Αυτή η CEZ, η τσέχικη «ΔΕΗ» που εμφανίζεται να ενδιαφέρεται μεταξύ άλλων εταιρειών για ανταλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας με τη δική μας ΔΕΗ, έπαιζε κάποτε στη γ’ κατηγορία της Ευρώπης. Η διαφορά της από τους «μεγάλους» – μιας που πιάσαμε τους ποδοσφαιρικούς όρους- ήταν όση της Super League, δηλαδή του ελληνικού πρωταθλήματος με το Champions League. Στη δεκαετία του 2000 λοιπόν, η κυβέρνηση της Τσεχίας, μια χώρα που σε μεγέθη δεν είναι τόσο μακριά από την Ελλάδα -όσο ας πούμε η Ιταλία ή η Γαλλία- ακολούθησε μια πολύ ενδιαφέρουσα και εξωστρεφή πολιτική γύρω από την κρατική της εταιρεία ηλεκτρισμού. Αφού την εξυγίανε, την «έσπρωξε» εκτός συνόρων, με αποτέλεσμα σήμερα η CEZ να συμμετέχει σε επενδύσεις στο εξωτερικό, να έχει θέση στις αγορές της ΝΑ Ευρώπης, και ένα μέρος των εσόδων της να προέρχεται από δραστηριότητες εκτός της χώρας. Ερχόμαστε στη ΔΕΗ. Πόσες φορές τα τελευταία χρόνια δεν έχετε ακούσει για επέκταση της ΔΕΗ στη ΝΑ Ευρώπη ; Για στρατηγικές συμμαχίες, joint- venture, συμμετοχή σε διεθνείς διαγωνισμούς, τι έχει κάνει ; Τίποτα. Από εκεί που θα γινόταν κυρίαρχος παίκτης των Βαλκανίων, τώρα της έχει μείνει μόνο η φιλοδοξία να βρεθεί κάποιος (αν βρεθεί) για να ανταλλάξει μαζί της ενέργεια, λύση μάλιστα που δεν επιδίωξε η ίδια αλλά προήλθε από την έλευση του ΔΝΤ στη χώρα. Είδες η ΔΕΗ, που έλεγε και εκείνο το παλιό σποτάκι ;

Η υπόθεση της πρόσβασης ιδιωτών στους λιγνίτες και της απελευθέρωσης της αγοράς ηλεκτρισμού αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε πολύ υψηλό επίπεδο στην κοινότητα. Και επειδή κάποιοι, στη χώρα μας, «απειλούν» ή ελπίζουν σε παρέμβαση του Μεγάρου Μαξίμου, να τους πώ αυτό που μαθαίνω: Ο ίδιος ο Παπανδρέου είναι απόλυτα ενήμερος για τις κινήσεις του ΥΠΕΚΑ και έχει δώσει πράσινο φως.

Ο λόγος, για την αίτηση που κατατέθηκε σχετικά με τη δημιουργία τερματικού Lng στην Αλεξανδρούπολη, και η οποία καλύπτεται με πέπλο μυστηρίου. Και μπορεί να μην έχει γίνει γνωστό το ποιος βρίσκεται πίσω από την πρόταση, ωστόσο κάποιοι ήδη αναρωτιούνται: μα καλά η εκεί περιοχή δεν έχει δεσμευτεί για τον αγωγό Μπουργκάς Αλεξανδρούπολης;

Άνοιξα χθες την ιστοσελίδα της ΔΕΗ και πάτησα κλικ στο κουτάκι με την ένδειξη «δείτε αναλυτικά τα τιμολόγια» (εμφανίζει τα παλαιά, εκείνα που τέθηκαν σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2008). Πήρα κι εγώ μολύβι και χαρτί, και επιχείρησα να κάνω μια πρόχειρη σύγκριση των τιμών εκείνων με τις μέσες χρεώσεις ανά κατηγορία που ανακοίνωσε στις 28 Δεκεμβρίου η επιχείρηση. Αδύνατον. Καταρχήν, γιατί τα κλιμάκια έχουν αλλάξει. Δεύτερον γιατί ακόμη κι αν πάρουμε κάποιον που καταναλώνει π.χ. 1.600 κιλοβατώρες, και αθροίσουμε τα ποσά των προοδευτικών χρεώσεων που ίσχυαν τότε (άλλα για τις πρώτες 800 KWh, και άλλα για τις επόμενες 800 KWh) με τη σημερινή μέση τιμή, πάλι δεν βγαίνει άκρη. Διότι ο παλαιός τιμοκατάλογος αναφέρει ξεχωριστά την τιμή ανά κιλοβατώρα για κάθε κατηγορία οικιακών, και ξεχωριστά το πάγιο, κάτι που δε συμβαίνει στις μέσες χρεώσεις που έδωσε προ δέκα ημερών η επιχείρηση. Εν ολίγοις έβγαλα τα μάτια μου για ένα δεκάλεπτο και τα παράτησα. Σκέφτομαι τώρα ότι αυτό που πήγα να κάνω εγώ, θα το προσπάθησαν σίγουρα και κάποιοι άλλοι συμπολίτες μας, πιθανότατα με το ίδιο αποτέλεσμα. Αναρωτιέμαι λοιπόν, αυτοί οι φωστήρες στη ΔΕΗ και στο υπουργείο ΠΕΚΑ πήραν χαρτί και μολύβι για να κάνουν την ίδια δουλειά ; Προφανώς όχι, γιατί αν το είχαν κάνει θα έβλεπαν ότι η σύγκριση είναι δύσκολη, πόσο μάλλον από κάποιον που δεν διαθέτει τις ειδικές γνώσεις. Αφού τότε ούτε αυτό έγινε, γιατί τουλάχιστον – μέχρι να αναρτήσει τα νέα της τιμολόγια η ΔΕΗ- δεν βγήκε κάποιος σε ένα - δυο κανάλια, να εξηγήσει με απλά λόγια ότι η αλλαγή στο σύστημα υπολογισμού δεν υποκρύπτει κρυφές αυξήσεις ; Με ξύλινες ανακοινώσεις δουλειά δε γίνεται…

Όπως παρατηρεί παράγοντας της αγοράς, τα περίφημα swaps που προωθούνται από τη ΔΕΗ και την κυβέρνηση, αναγκαστικά θα οδηγήσουν και στη δημιουργία νέας θυγατρικής. Και εξηγούμαστε: σε ώριμες αγορές όπου η δευτερογενής αγορά δεν είναι … παίξε γέλασε, η διαχείριση της ενέργειας και η πώλησή της απαιτεί εξειδικευμένους χειρισμούς και τεχνογνωσία. Με απλά λόγια, η ΔΕΗ θα πρέπει να δημιουργήσει μια εταιρεία, εάν πχ ανταλλάξει ενέργεια στην Ιταλία, καθώς κινδυνεύει να μείνει με τα swaps στο «χέρι»…

Πολλά παίζονται από το αν θα υπάρξει πράγματι ενδιαφέρον για τα swaps ηλεκτρικής ενέργειας από μεγάλες και σοβαρές ενεργειακές εταιρείες της Ευρώπης. Αν δηλαδή, σε λίγες μέρες που η Κομισιόν θα ξεκινήσει επισήμως την «έρευνα αγοράς», θα εμφανιστούν σοβαρές εταιρείες που θα δηλώσουν ότι θέλουν να ανταλλάξουν ηλεκτρική ισχύ με τη ΔΕΗ. Η διοίκηση της επιχείρησης έχει κάνει κάποιες επαφές και είναι αισιόδοξη, αλλά στην πραγματικότητα όλα είναι ακόμα στον αέρα. Πάντως, αν δεν εκδηλωθεί ενδιαφέρον, ετοιμάστε τα… σπαρματσέτα. Η ΓΕΝΟΠ δεν πρόκειται να δεχθεί καμία από τις άλλες λύσεις και κυρίως την ενοικίαση. Άρα θα έχουμε περιπέτειες. Εκτός, από την άλλη, και αν η Τίνα κάνει πίσω σε μια βασική επιλογή της και ξεκινήσει τη διαδικασία για παραχώρηση των άλλων λιγνιτικών κοιτασμάτων σε Ελασσόνα και Δράμα. Σε αυτή την περίπτωση θα πέσουν να την φάνε οι ντόπιοι και οι οικολόγοι. Εν ολίγοις, η ανταλλαγή είναι η «χρυσή λύση». Αρκεί να περπατήσει…

Πολύ ανήσυχοι είναι οι άνθρωποι της αγοράς για το μοντέλο ITO που επιλέχτηκε όσον αφορά τη λειτουργία του διαχειριστή του συστήματος ηλεκτρισμού. «Η ΔΕΗ θα κοιτάξει να κάνει τη δουλειά της και έχει δείξει ότι ξέρει να την κάνει καλά», λένε, εννοώντας ότι αντί να υπάρχει ένα ανεξάρτητο σύστημα, τελικά θα δουλεύουν όλα με βάση τα συμφέροντα της ΔΕΗ. Οι ίδιοι υπενθυμίζουν ότι για να αποκτήσει ανεξαρτησία ο ΔΕΣΦΑ χρειάστηκε να προηγηθούν τα «επεισόδια» με το Μυτιληναίο, ενώ κάποιοι προχωράνε ακόμα περισσότερο: Το δημόσιο, λένε, είναι βασικός μέτοχος της ΔΕΗ και άρα έχει συμφέρον να πηγαίνουν τα πράγματα κατά τρόπο που να συμφέρει την επιχείρησή του. Άρα δεν έχει κανένα λόγο να… προστατεύσει την ελεύθερη και ανεξάρτητη λειτουργία της αγοράς. Αν θέλετε τη γνώμη μου, είναι κάπως τραβηγμένα όλα αυτά, αλλά είναι βέβαιον ότι μέχρι να λειτουργήσει το σύστημα κατά τρόπο πραγματικά ανεξάρτητο, θα δούμε πολλά… ευτράπελα. Και εδώ είναι ο ρόλος των ελεγκτικών και εποπτικών φορέων. Από αυτούς θα εξαρτηθούν πολλά.

Εδώ που τα λέμε ο ιστότοπος της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας ήταν δύσχρηστος και απαρχαιωμένος. Ούτε καν τη δυνατότητα αναζήτησης, δεν έδινε, στην παλιά του μορφή το site της ΡΑΕ, το οποίο βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος όλων όσων έχουν σχέση με την αγορά ενέργειας. Όλα αυτά αποτελούν ήδη παρελθόν καθώς το www.rae.gr άλλαξε όψη, έγινε πιο φιλικό για τους χρήστες και το κυριότερο εξυπηρετεί την αρχή της διαφάνειας. Καλή αρχή από τη ΡΑΕ για τη νέα χρονιά…

Όταν τον Οκτώβριο του 2009 ανέλαβε υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στο μυαλό της είχε κυρίως το πώς θα προστατέψει το φυσικό και αστικό περιβάλλον, τους υδάτινους πόρους, πως θα αναπτύξει τις ΑΠΕ, κ.ό.κ. Ενέργεια, σήμαινε για εκείνην κυρίως περισσότερες επενδύσεις, και μείωση της εξάρτησης από το λιγνίτη, αλλά όλα αυτά σαν γενικές κατευθυντήριες αρχές, και ολίγον θεωρητικές. Χωρίς δηλαδή να μπορεί να συλλάβει στην πράξη πως συνδέεται η πολιτική του περιβάλλοντος με εκείνη της ενέργειας, για την καθημερινότητα του Έλληνα πολίτη, ίσως γιατί δεν είχε συνειδητοποιήσει την δυναμική του τομέα (π.χ. την κοσμογονία που συντελείται γύρω από το εμπόριο ρύπων). Σήμερα έχει καταλάβει ότι αν αφήσει κάτι πίσω της στο τομέα του περιβάλλοντος, αυτό θα οφείλεται κυρίως στις … Ενεργειακές της παρεμβάσεις. Οτιδήποτε λιγότερο, απλώς θα δυναμιτίσει αργά ή γρήγορα τα όποια θετικά περιβαλλοντικά μέτρα, έχει ήδη ή πρόκειται να πάρει. Αν για παράδειγμα η Κομισιόν επιμείνει να ανοίξουν νέα ορυχεία λιγνίτη σε Ελασσόνα και Δράμα, αν δεν περπατήσει η λύση που έχει προτείνει περί ανταλλαγής ενέργειας της ΔΕΗ με άλλες ξένες εταιρείες και προταθεί κάτι άλλο, αν δεν αντικατασταθούν γρήγορα οι παλαιές ρυπογόνες λιγνιτικές μονάδες, οι επιπτώσεις θα είναι τόσο μεγάλες που θα «σαρώσουν» ό, τι θετικό θα αφήσει πίσω της ως υπουργός Περιβάλλοντος. Γι’ αυτό και το μεγάλο στοίχημα της Τίνας Μπιρμπίλη για το 2011, είναι πρωτίστως Ενεργειακό…

Μαραθώνιο διαβουλεύσεων είχαν τις τελευταίες εβδομάδες πριν ανακοινωθούν τα οριστικά τιμολόγια ης ΔΕΗ κάποιοι γενικοί διευθυντές της επιχείρησης με τη διοίκηση της ΡΑΕ, στα γραφεία της τελευταίας επί της οδού Πειραιώς. Τι αντικείμενό τους ; Πως θα μειωθούν οι απαιτήσεις της ΔΕΗ για τα τέλη χρήσης του συστήματος, που έπειτα από την αναπροσαρμογή της λογιστικής αξίας των παγίων της θα έπρεπε να αυξηθούν σημαντικά. Τελικά και κατόπιν πολλών εργατοωρών, μετά από συσκέψεις επί συσκέψεων με τη διοίκηση και τις υπηρεσίες της Αρχής, έπεσε γερό ψαλίδι...

Η γέννηση του Ιησού φέτος ματαιώθηκε διότι... ο Ιωσήφ πρέπει να πληρώσει περαίωση, η φάτνη να τακτοποιηθεί ως ημιυπαίθριος, η Παναγία δεν παίρνει επίδομα τοκετού, οι άγγελοι δεν πετάνε λόγω απεργίας των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, οι Μάγοι φοβούνται ότι θα απελαθούν ως λαθρομετανάστες, και τα βόδια "αερόθερμα" περιμένουν να διευκρινίσει η Μπιρμπίλη τι θα γίνει με τα φωτοβολταϊκά.

Χρόνια πολλά

Σημεία και τέρατα βρήκε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γιάννης Μανιάτης, όταν, προκειμένου να απαντήσει σε σχετική ερώτηση στη Βουλή, ζήτησε από τη ΔΕΠΑ τα στοιχεία περί των αμοιβών του Διοικητικού της Συμβουλίου, κατά το παρελθόν, αλλά και σήμερα. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, οπότε αποφασίστηκαν οι περικοπές (και ίσχυσαν αναδρομικά από την αρχή του χρόνου), τα golden boys της Δημόσιας Επιχείρησης «έτρωγαν με χρυσά κουτάλια». Ούτε λίγο ούτε πολύ, στο διάστημα από το 2004 μέχρι και το 2009 η μηνιαία «αντιμισθία» για τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο ήταν 7.000 ευρώ τον μήνα, πέραν των αμοιβών και των οδοιπορικών ανά συνεδρίαση. Την περίοδο 2004-2005, μάλιστα, υπήρχε και εντεταλμένος σύμβουλος που έπαιρνε... 9.000 ευρώ τον μήνα. Συνολικά, στο διάστημα αυτό, το ετήσιο μεικτό ποσό για τις αμοιβές των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου κινήθηκε από 242 χιλιάδες έως 291 χιλιάδες ευρώ. Για να υπάρξει μια σύγκριση, αρκεί να αναφερθεί ότι το 2010, με τις νέες δηλαδή «ταρίφες», οι συνολικές αμοιβές των μελών του Δ.Σ. δεν ξεπέρασαν τις 86.000 ευρώ. Δηλαδή 70% μείωση. Ιδού, λοιπόν, πού πήγαιναν τα λεφτά...

Ακούω ότι μεγάλη ισπανική εταιρεία, και από τους πιο δυνατούς παίκτες των ΑΠΕ στην Ελλάδα, σκέφτεται να τα μαζέψει και να φύγει. Σαν αιτία, η διοίκησή της φαίνεται να επικαλείται την αναξιοπιστία και τα εμπόδια που συνεχίζουν να υπάρχουν σχετικά με τις επενδύσεις στη χώρα μας, και το εν γένει προβληματικό περιβάλλον. Την απόφασή μάλιστα θα την είχε πάρει εδώ και καιρό, αν η επενδυτική επιτροπή του ομίλου που αποφασίζει για τη διεθνή του παρουσία, δεν ήταν διχασμένη για την περίπτωση της Ελλάδας : Αλλοι υποστηρίζουν ότι πρέπει να παραμείνει έστω και υπό αυτές τις συνθήκες, κι άλλοι ότι σε μια συγκυρία, όπου η εταιρεία τα "φέρνει βόλτα" δύσκολα ακόμη και στην Ισπανία, πρέπει να κοπούν κάποια "σάπια κλαδιά", μεταξύ των οποίων και το ελληνικό. Στην Ελλάδα πάντως η εν λόγω εταιρεία έχει αναπτύξει ένα από τα μεγαλύτερα αιολικά πάρκα άνω των 40 μεγαβάτ...

Τα καλύτερα λόγια λεει η "πιάτσα" των Ανανεώσιμων για το Δημήτρη Λαθούρη, γενικό διευθυντή διανομής της ΔΕΗ, καθώς, απότι φαίνεται, συζητά με όλους ώστε να βρεί ποιά είναι η σωστή μέθοδος και να "τρέξουν" τα πράγματα. Μιλάμε για μεγάλο όγκο δουλειάς - με τις χιλιάδες αιτήσεις σύνδεσης - και για ένα σύνθετο πρόβλημα με βάση την πραγματική χωρητικότητα του δικτύου.