Σοφία Σταματάκη: Το άνοιγμα της πετρελαϊκής αγοράς. Ένα στοίχημα που πρέπει να κερδηθεί

Μια πλήρη και αναλυτική εικόνα της πραγματικής κατάστασης που υπάρχει σήμερα, αλλά και της πορείας που έχει πάρει η υπόθεση της έρευνας υδρογονανθράκων στη χώρα μας, παρουσιάζει η επικεφαλής της Ελληνικής Διαχειριστικής Αρχής Υδρογονανθράκων (ΕΔΕΥ) κ. Σοφία Σταματάκη, σε άρθρο της για την έντυπη έκδοση GREEK ENERGY 2014 που ετοίμασε η ομάδα του energypress.

Ολόκληρο το άρθρο έχει ως εξής:

Ιδιαίτερα τις μέρες μας, την εποχή της κρίσης και της ανάγκης γρήγορης και αποτελεσματικής διεξόδου, οι υδρογονάνθρακες, όπως και γενικότερα ο ελληνικός ορυκτός πλούτος έρχονται ακόμα πιο κοντά στην επικαιρότητα σαν ένας αναξιοποίητος και πολλά υποσχόμενος παραγωγικός κλάδος.

Είναι απολύτως σαφές ότι ο ορυκτός πλούτος και συνακόλουθα οι υδρογονάνθρακες, είναι ένα δημόσιο αγαθό, μια φυσική παραγωγική δύναμη που η ορθολογική αξιοποίησή τους είναι εθνική ανάγκη και δεν μπορεί παρά να αποτελεί κύριο μέλημα της Πολιτείας με στόχο την ανάπτυξη μιας ποιοτικά καλύτερης κοινωνίας σε μακροπρόθεσμη βάση.

Η αξιοποίηση τους  μπορεί να αποδειχθεί βασικός παράγοντας για την οικονομική πρόοδο αφού επηρεάζει πολλούς άλλους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας. Συμβάλλει στη γρήγορη αύξηση της εθνικής παραγωγής (ΑΕΠ) και της απασχόλησης, στην άνοδο της επιστημονικής και τεχνολογικής στάθμης και στην εξειδίκευση του εργατικού δυναμικού. Συμμετέχει με το δικό της ιδιαίτερο τρόπο στην ανάπτυξη της περιφέρειας (η δραστηριότητα είναι δεμένη με το κοίτασμα και δεν επιδέχεται χωροθετικές ρυθμίσεις), είναι όμως από τη φύση της αποκεντρωμένη και, καθώς αναπτύσσεται, συμπαρασύρει άλλες οικονομικές δραστηριότητες δημιουργώντας πόλους ανάπτυξης στην ευρύτερη περιοχή. Μπορεί να συμβάλλει δυναμικά στην ανάπτυξη ντόπιας τεχνολογίας ή στην κατάκτηση και παραγωγική αφομοίωση εισαγόμενης τεχνολογίας. Να δώσει ώθηση και  δυνατότητα στην εγχώρια κατασκευαστική βιομηχανία να παράγει τμήματα του αναγκαίου μηχανικού εξοπλισμού, στους τομείς παροχής υπηρεσιών και του εμπορίου, γενικότερα στη δημιουργία εσωτερικής υποστηρικτικής αγοράς. 

Η χώρα μας βρίσκεται στις υψηλότερες θέσεις ενεργειακής εξάρτησης από το πετρέλαιο με το σύνολο σχεδόν του αργού πετρελαίου που διατίθεται για διύλιση να είναι εισαγόμενο, διαθέτοντας περίπου το 4% του ΑΕΠ ετησίως για την προμήθεια του.

Επομένως, κάθε τι που αμβλύνει αυτή την ενεργειακή εξάρτηση, κάθε τι που προσθέτει στην εισαγωγή εγχώριων υδρογονανθράκων στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας, είναι προς όφελος της ελληνικής οικονομίας και της ελληνικής κοινωνίας.

Μύθοι και πραγματικότητα

Από παλιά η έρευνα των υδρογονανθράκων δημιουργεί στους ανθρώπους μια αίσθηση μυστηρίου που πολλαπλασιάζεται χάρη στη φύση των εξορυκτικών εργασιών και στην παραμορφωμένη, χρυσοθηρική αντίληψη που διαχέεται για κάποια αμύθητα πλούτη που παραμένουν θαμμένα στη γη περιμένοντας τον τολμηρό και τυχερό να τα ανακαλύψει.

Δεν είναι επίσης τυχαίο το γεγονός ότι είτε από πρόθεση, είτε από άγνοια, ποικίλες ιδεολογικοπολιτικές και συνομωσιολογικού χαρακτήρα συγχύσεις καλλιεργούνται γύρω από τη σημασία των πετρελαίων, τον ρόλο τους στην ανάπτυξη της χώρας, στη φιλοσοφία της διαχείρισης τους, στους στόχους και τους τρόπους αξιοποίησης τους.

Η πραγματικότητα βρίσκεται πολύ μακριά από τέτοιες μυθιστορηματικές εικόνες, και η εκμετάλλευση τους έχει πάψει προ πολλού να αποτελεί αποκλειστικά ζήτημα τύχης.

Η έρευνα και η εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων είναι μια βαθειά επιστημονική, πολύπλοκη και σύνθετη διαδικασία που απαιτεί τη συνέργεια ίσως όλων των επιστημονικών ειδικοτήτων για την αποτελεσματική εφαρμογή της. Παράλληλα, είναι μια εξαιρετικά σύνθετη επιχειρηματική δραστηριότητα, υψηλού κινδύνου (ρίσκου), υψηλής έντασης κεφαλαίων και απαιτεί εξειδικευμένες τεχνολογίες και χρόνο για να δώσει αποτελέσματα.

Το 2014 είναι μια κρίσιμη χρονιά για το εγχείρημα της αναζήτησης, έρευνας και εκμετάλλευσης του πετρελαϊκού δυναμικού της χώρας μας, δεδομένου ότι όλες οι διεργασίες που έχουν αναπτυχθεί το προηγούμενο διάστημα βρίσκονται στην τελική ευθεία και είναι εκείνες που θα καθορίσουν το άνοιγμα και τη σταθεροποίηση της πετρελαϊκής αγοράς, η οποία, σε κάθε περίπτωση, προϋποθέτει:

1.      Θεσμικό, κανονιστικό και χρηματοοικοκονομικό πλαίσιο που να διασφαλίζει διαφάνεια και κράτος δικαίου, σαφείς όρους αξιολόγησης, μακροοικονομική και δημοσιονομική σταθερότητα, εφαρμογή σαφών κανόνων διαχείρισης και ελέγχου, συμβατότητα με τη διεθνή πρακτική, ευελιξία και ελαχιστοποίηση των στρεβλώσεων του συστήματος, συμμόρφωση με τις σχετικές ευρωπαϊκές και διεθνείς συνθήκες, εναρμόνιση με την εθνική νομοθεσία.

2.      Θεσμούς Διαχείρισης οι οποίοι να διασφαλίζουν συνέπεια και συνέχεια στους αναπτυξιακούς στόχους, διαφάνεια και αξιοκρατία στις διαγωνιστικές διαδικασίες, αποτελεσματική εποπτεία και έλεγχο των συμβατικών υποχρεώσεων των αναδόχων, ταχύτητα στην εξέλιξη εργασιών, στη διασφάλιση των σχετικών αδειών και στο συντονισμό των συναρμόδιων δημόσιων υπηρεσιών.

3.      Αυστηρό και υπεύθυνο Επιχειρησιακό Σχέδιο το οποίο να περιλαμβάνει:

α. Δράσεις που δημιουργούν επενδυτικές ευκαιρίες, διατηρούν συνεχές το πετρελαϊκό ενδιαφέρον, εξελίσσονται σταθερά στο χρόνο και συμβάλλουν στην συνεχή προώθηση και αναβάθμιση των δυνατοτήτων της Χώρας

β. Αποτελέσματα που συνίστανται στη χορήγηση αδειών έρευνας και εκμετάλλευσης σε περιοχές ενδιαφέροντος (blocks) και στη χορήγηση αδειών αναζήτησης σε νέες περιοχές, οικοδομώντας έτσι σταδιακά το πλέγμα των δραστηριοτήτων που κατατείνει στην ολοκληρωμένη αποτίμηση και αξιοποίηση του πετρελαϊκού δυναμικού της χώρας.

Βασική προϋπόθεση της συλλειτουργίας  των ως άνω επιπέδων είναι η συνέχεια, η συνέπεια και η σταθερότητα. Όσο και αν αυτό ηχεί αυτονόητη απαίτηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας και αυτονόητο επίσης χαρακτηριστικό μακρόπνοης πολιτικής και στρατηγικής από μέρους της Πολιτείας, η εμπειρία του παρελθόντος δεν επιτρέπει σε κάποιον να το αποσιωπήσει.

Ξανά στο προσκήνιο

Η απραξία την περίοδο 1996-2011 με την ολέθρια επιλογή της ιδιωτικοποίησης της Δημόσιας Επιχείρησης Πετρελαίου-Εκμετάλλευση Υδρογονανθράκων (ΔΕΠ-ΕΚΥ) πρακτικά εκτόπισε τη χώρα από τον πετρελαϊκό χάρτη, εγκλώβισε σε άλλες δραστηριότητες και απαξίωσε το εξειδικευμένο επιστημονικό δυναμικό του κλάδου, δημιούργησε αρνητική εικόνα και έλλειμμα εμπιστοσύνης. Αποτέλεσμα, η αναστροφή του κλίματος σήμερα να απαιτεί πολλαπλάσια προσπάθεια, όπως άλλωστε ισχύει για κάθε τι που ακυρώνεται και αργότερα επιχειρείται η αναβίωσή του.  Δεν είναι, επομένως, δυνατόν να αξιώνεται η κάλυψη ενός τόσο μεγάλου κενού μέσα σε ελάχιστο χρόνο και μάλιστα να γίνονται συγκρίσεις με περιόδους όπου σχετικές δραστηριότητες επιχειρούνταν από μια εν λειτουργία και σε πλήρη ανάπτυξη εταιρία όπως η ΔΕΠ-ΕΚΥ που αριθμούσε πλέον των 250 εξειδικευμένων εργαζομένων, με πλήθος εξωτερικών συμβούλων και με σημαντικούς οικονομικούς πόρους την εποχή εκείνη.

Το 2001 η χώρα επιχειρεί δυναμικά να μπει ξανά στο πετρελαϊκό γίγνεσθαι σε μια χρονική περίοδο όπου έχει δημιουργηθεί ένα περιβάλλον έντονα ανταγωνιστικό, υπάρχει, διεθνώς, μεγάλη προσφορά περιοχών για έρευνα και εκμετάλλευση και ιδιαίτερα στο χώρο της Μεσογείου που ενδιαφέρει πιο άμεσα την Ελλάδα (Αίγυπτος, Λιβύη, Αλγερία, Μάλτα, Ισραήλ, Τουρκία, Κύπρο, Αδριατική). Η ανάγκη επαναπροσδιορισμού του νέου πλαισίου και των νέων όρων για το άνοιγμα (ή τη δημιουργία) της πετρελαϊκής αγοράς ήταν επιβεβλημένη.

Σε επίπεδο θεσμικού, κανονιστικού και χρηματοοικοκονομικού πλαισίου, η επικαιροποίηση του υφιστάμενου πετρελαϊκού νόμου 2289/95 με τον ν. 4001/2011 συνέβαλλε στη δημιουργία ενός σύγχρονου, διαφανούς και ανταγωνιστικού νομοθετικού πλαισίου, με ενισχυμένα επενδυτικά κίνητρα, εναρμονισμένου με τις διεθνείς πρακτικές, που ενσωματώνει νέες τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα της αναζήτησης, αυστηρές περιβαλλοντικές ρήτρες και βέλτιστες πρακτικές στην παραχώρηση δικαιωμάτων  Ε-Π Υ/Α και στη λειτουργία του πετρελαϊκού τομέα.

Σε επίπεδο θεσμών, εισήγαγε την αρμόδια κρατική αρχή υπό την  επωνυμία «Ελληνική Διαχειριστική Εταιρία Υδρογονανθράκων ΑΕ (ΕΔΕΥ ΑΕ) που αναλαμβάνει τη διαχείριση των αποκλειστικών δικαιωμάτων του Ελληνικού Δημοσίου στην αναζήτηση, έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων, και η οποία θα είναι σε λειτουργία σύντομα.

Στο επίπεδο του επιχειρησιακού σχεδίου υλοποίησης, αμέσως μετά τη ψήφιση του θεσμικού πλαισίου (Αύγουστος 2011), ξεκίνησαν, οι ακόλουθες δράσεις:

Α. Σεισμικές ερευνητικές εργασίες απόκτησης δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης εντός  θαλάσσιας ζώνης στη Δυτική και Νότια Ελλάδα.

Το πρόγραμμα αναπτύχτηκε σε έκταση 220.000 τετρ. χιλιομέτρων (Χάρτης 1) και πραγματοποιήθηκε από τη νορβηγική εταιρεία PGS η οποία επιλέχθηκε μετά από διεθνή ανοικτό διαγωνισμό. Η φάση της καταγραφής των δεδομένων (12.000 χιλιόμετρα σεισμικές γραμμές όπως αυτές απεικονίζονται στο Χάρτη 2) ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2012 και ολοκληρώθηκε τον Φεβρουάριο του 2013. Καθ΄όλη τη διάρκεια εκτέλεσης του προγράμματος, συμμετείχαν γεωεπιστήμονες του ΥΠΕΚΑ και επόπτευαν τις σχετικές εργασίες. Ακολούθησε η επεξεργασία των δεδομένων η οποία ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2014, ενώ σήμερα βρίσκεται σε εξέλιξη η ερμηνεία των δεδομένων η οποία αναμένεται να τελειώσει τον Μάιο του 2014.

Χάρτης 1. Θαλάσσια περιοχή σεισμικών ερευνητικών εργασιών 

Χάρτης 2. Πρόγραμμα σεισμικών ερευνών

Β. Greece MegaProject

Βασική παράμετρος στην αποτελεσματική προώθηση των περιοχών ενδιαφέροντος αποτελεί το πλήθος, η ποιότητα και η δομή της πληροφορίας/δεδομένων που είναι διαθέσιμη προς την πετρελαϊκή βιομηχανία και επιτρέπει την αξιολόγηση των επενδυτικών ευκαιριών που προσφέρονται. Σημαντικό εργαλείο βεβαίως είναι και για την ίδια την Πολιτεία, η οποία οφείλει να προβαίνει σε ανάλογη αξιολόγηση ώστε να διαμορφώνει τους πλέον ευνοϊκούς για το ελληνικό δημόσιο όρους παραχώρησης σε κάθε περίπτωση.

Ως εκ τούτου, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στη δημιουργία ολοκληρωμένου συστήματος πληροφοριών όπως αυτό απεικονίζεται στην Εικόνα 1, το οποίο συνίσταται από τα νέα και παλιά γεωλογικά & γεωφυσικά δεδομένα της περιοχής σε συμβατή μορφή και από στοιχεία όλων των θαλάσσιων γεωτρήσεων που είχαν ορυχθεί κατά το παρελθόν και το οποίο είναι εύχρηστο, εύκολα αναγνώσιμο και προσπελάσιμο.

Το άμεσο δημόσιο όφελος από τη διανομή των ερευνητικών δεδομένων είναι σημαντικό, υπερβαίνει το 50% ανάλογα με τον αριθμό των πωλήσεων και ήδη έχουν προκύψει έσοδα από τις πρώτες πωλήσεις. Η διάθεση των δεδομένων στην πετρελαϊκή βιομηχανία είναι συστατικό στοιχείο της διαδικασίας προώθησης των δυνατοτήτων της χώρας και αποτελεί πάγια διεθνή πρακτική στην προετοιμασία των Γύρων Παραχωρήσεων.  

Εικόνα 1.  Διαθέσιμα Δεδομένα (Greece MegaProject)

Γ. Παραχώρηση δικαιωμάτων Έρευνας & Εκμετάλλευσης με τη διαδικασία “Ανοικτής Πρόσκλησης- Open Door”

Τον Σεπτέμβριο του 2012 ξεκίνησε η αξιολόγηση των προσφορών που είχαν κατατεθεί για την παραχώρηση τριών περιοχών στη Δυτική Ελλάδα, Ιωάννινα (χερσαία περιοχή), Πατραϊκός κόλπος δυτικά και Κατάκολο (Θαλάσσιες περιοχές) – Χάρτης 3,  με τη διαδικασία της «Ανοικτής Πρόσκλησης-Open Door».

Οι προτεινόμενοι (προτιμητέοι) Ανάδοχοι ανακοινώθηκαν επίσημα τον Ιούλιο 2013 για την περιοχή «Ιωάννινα» η κοινοπραξία Energean Oil & Gas και Petra Petroleum και για την περιοχή «Πατραϊκός Κόλπος Δυτικά», η κοινοπραξία HELPE, Edison και Petroceltic. Για την περιοχή «Κατάκολο» ανακοινώθηκε πρόσφατα η κοινοπραξία Energean Oil & Gas και Trajan Oil Limited.

Οι συζητήσεις επί των σχεδίων σύμβασης έχουν ολοκληρωθεί και η υπογραφή των συμβάσεων είναι θέμα ημερών. 

Χάρτης 3. Περιοχές παραχώρησης δικαιωμάτων Έρευνας & Εκμετάλλευσης με τη διαδικασία Open Door

Σε απάντηση διαφόρων απόψεων που έχουν διατυπωθεί σχετικά με το χρόνο των συνομιλιών επί των κειμένων των συμβάσεων θα πρέπει να επισημανθεί πως η διαδικασία αυτή όσο και αν βασίζεται σε ένα σύγχρονο πρότυπο κείμενο σχεδίου σύμβασης (model agreement), περιλαμβάνει πλήθος νομικών, εμπορικών και οικονομικών θεμάτων για τα οποία θα πρέπει να αποσαφηνιστεί ο τρόπος ισχύος, λειτουργίας και εφαρμογής τους σε ένα χρονικό ορίζοντα 35-40 ετών και για διαφορετικά στάδια εργασιών (έρευνα, αποτίμηση/πιστοποίηση, ανάπτυξη, εκμετάλλευση, εγκατάλειψη), με τρόπο συμβατό με την κείμενη εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία. Θα πρέπει να γίνει αντιληπτό πως δεν είναι μια εύκολη και ανώδυνη άσκηση και θέματα που σχετίζονται με τη διασφάλιση του δημόσιου συμφέροντος σε ένα πλαίσιο συνθηκών όπως οι προαναφερόμενες είναι κρίσιμα. Ταυτόχρονα, δεν μπορούν να μην συνυπολογιστούν κατά ισοδύναμο τρόπο οι απόψεις των Αναδόχων οι οποίοι πρέπει να μπορούν να λειτουργήσουν επιχειρηματικά ομαλά και να αναπτύξουν το πρόγραμμα εργασιών τους αποτελεσματικά.

Τα συμβατικά κείμενα που έχουν εν τέλει προκύψει μέσα από την εποικοδομητική ανάδραση και το γόνιμο διάλογο των δύο μερών, συνιστούν, για την επόμενη φάση του Γύρου Παραχωρήσεων, «δοκιμασμένα» σχέδια συμβάσεων που θα επιτρέψουν την σε μεγάλο βαθμό επίσπευση των σχετικών διαδικασιών.

Δ. Προετοιμασία και Οργάνωση  του επερχόμενου Γύρου Παραχωρήσεων

Την τρέχουσα χρονική περίοδο, εξελίσσεται, παράλληλα με τις προαναφερθείσες δράσεις, η προετοιμασία, οργάνωση και προώθηση του επίσημου Γύρου Παραχωρήσεων στη θαλάσσια περιοχή της Δυτικής Ελλάδας και Νότιας Κρήτης (Χάρτης 1).

Τα πρωτογενή και επεξεργασμένα σεισμικά δεδομένα παραδόθηκαν, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, στο ΥΠΕΚΑ και μεταφορτώθηκαν στη βάση δεδομένων που έχει εγκατασταθεί και λειτουργεί για τον σκοπό αυτό στο ΥΠΕΚΑ (data room) και είναι πλέον διαθέσιμα προς τις πετρελαϊκές εταιρείες. Παράλληλα, λειτουργούν αντίστοιχα “data rooms” σε Λονδίνο, Χιούστον και Όσλο.

Εξελίσσεται η ερμηνεία των δεδομένων και η εκπόνηση της μελέτης αξιολόγησης της πετρελαιοπιθανότητας της περιοχής ενδιαφέροντος, η οποία, συνεκτιμώντας τα γεωλογικά, γεωχημικά και γεωτρητικά δεδομένα, θα οδηγήσει στην ανάδειξη, αποτύπωση και κατηγοριοποίηση των δυνητικών στόχων ενδιαφέροντος. Οι σχετικές μελέτες θα έχουν ολοκληρωθεί έως τέλος Μαΐου.

Παράλληλα εκπονείται και η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) που καλύπτει όλη την έκταση όπου προγραμματίζεται η εφαρμογή του επιχειρησιακού σχεδίου ώστε να προσδιοριστούν τυχόν ευάλωτες περιοχές καθώς και οι βασικές παράμετροι και οι όροι περιβαλλοντικής προστασίας.

Πάνω σε μια τέτοια ολοκληρωμένη θεώρηση των δεδομένων και των χαρακτηριστικών της περιοχής θα στηριχθεί ο σχεδιασμός από το Ελληνικό Δημόσιο των προς αδειοδότηση υποπεριοχών (blocks), σχεδιασμός ο οποίος σήμερα κινείται παράλληλα με τα ευρήματα της ερμηνείας των δεδομένων και  της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.

Η διακήρυξη για τον επίσημο γύρο παραχωρήσεων προγραμματίζεται να αποσταλεί προς δημοσίευση στην επίσημη εφημερίδα της ΕΕ, τον Ιούνιο του 2014.  

Η διεθνής προώθηση της Ελλάδας στην πετρελαϊκή αγορά είναι συστατικό στοιχείο της οργάνωσης του Γύρου Παραχωρήσεων τόσο στο στάδιο της προετοιμασίας του όπου απαιτείται η παρουσίαση όλων των εν εξελίξει δραστηριοτήτων και το χρονοδιάγραμμά τους καθώς και η παρουσίαση του θεσμικού, κανονιστικού και χρηματοοικονομικού πλαισίου που διέπει το καθεστώς των αδειοδοτήσεων, όσο και μετά την προκήρυξη του Γύρου. Η χώρα θα συνεχίσει να αξιοποιεί το επίσημο «βήμα» που προσφέρουν τα διεθνή φόρα, να επικοινωνήσει με σοβαρότητα όλες τις πλευρές του πετρελαϊκού εγχειρήματος και να συζητήσει με στελέχη και εμπειρογνώμονες του πετρελαϊκού τομέα.

Εικόνα 2. Άποψη του ελληνικού περίπτερου στο Χιούστον

Δυνατότητες και προοπτικές

Η χώρα μας διαθέτει όλες εκείνες τις προϋποθέσεις για τη γένεση και παγίδευση υδρογονανθράκων. Οι μέχρι σήμερα έρευνες πιστοποιούν την ύπαρξη αποδεδειγμένων ενεργών πετρελαϊκών συστημάτων και μεγάλου αριθμού ενεργών εμφανίσεων πετρελαίου και αερίου τόσο επιφανειακά όσο και εντός των γεωτρήσεων στη Δυτική και Βόρειο Ελλάδα, στην ξηρά και στη θάλασσα. Διαθέτει κοιτάσματα (Πρίνος και Ν. Καβάλα) που βρίσκονται σε παραγωγή επί 30 και πλέον χρόνια, ενώ έχουν εντοπιστεί και άλλες συγκεντρώσεις υδρογονανθράκων (Επανωμή, Κατάκολο)- Εικόνα 3.

Υπάρχουν αξιόπιστα ανάλογα στην εγγύς περιοχή (Αλβανία, Ν. Ιταλία) – Εικόνα 4,  ίδιες γεωλογικές ζώνες, όμοιοι γεωλογικοί σχηματισμοί αντίστοιχης γεωλογικής ηλικίας και χαρακτηριστικών ωρίμανσης, όπου έχουν εντοπιστεί συγκεντρώσεις υδρογονανθράκων  και υφίστανται  πεδία υπό εκμετάλλευση.

Οι ανωτέρω αναφορές σε καμία περίπτωση δεν ενισχύουν συγκριτικά πλεονεκτήματα κάποιων υποπεριοχών έναντι της δυναμική άλλων. Κάθε άλλο μάλιστα. Απλά, κάθε συγκεκριμένη περιοχή διαθέτει διαφορετικά γεωλογικά χαρακτηριστικά και διαθέσιμα δεδομένα οπότε απαιτεί τη δική της ιδιαίτερη και εμπεριστατωμένη ερμηνεία.

Εικόνα 3. Ενδεικτικά στοιχεία πιστοποίησης της πετρελαιοδυνατότητας της χώρας

Εικόνα 4.  Ανάλογα στην εγγύς περιοχής

Η συνεκτίμηση των στοιχείων που υπάρχουν αυτή τη στιγμή συντείνουν στο βασικό συμπέρασμα ότι οι δυνατότητες εντοπισμού και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στη χώρα μας είναι  σημαντικές και οι προοπτικές απολύτως θετικές.

Επιπλέον, η χώρα διαθέτει σύγχρονο, αυστηρό και διαφανές αδειοδοτικό καθεστώς, ανταγωνιστικό χρηματοοικονομικό πλαίσιο με ενισχυμένα επενδυτικά κίνητρα και δεδομένα υψηλής ποιότητας.

Έχει επιδείξει εξαιρετικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα στις δραστηριότητες έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων έως σήμερα, ενώ ως κράτος μέλος της ΕΕ δεσμεύεται από τη σχετική ευρωπαϊκή νομοθεσία, διεθνείς συμβάσεις και πρωτόκολλα.

Η γεωστρατηγική θέση της την καθιστά βασική οδό μεταφοράς ενεργειακών προϊόντων από την Ανατολική Μεσόγειο προς την Ευρώπη, θέση και ρόλος που αποτελούν «προστιθέμενη αξία» στις πετρελαϊκές επενδύσεις στην περιοχή μας.

Όλα τα προαναφερθέντα δημιουργούν ένα σημαντικό πλαίσιο κρίσιμων  παραμέτρων που συνθέτουν τη δυνατότητα της χώρας να διεκδικήσει ξανά τη θέση της στην πετρελαϊκή αγορά και να βαδίσει στο δρόμο της ανάπτυξης του πετρελαϊκού τομέα στο σύνολό του.

Η αγορά ανοίγει. Ίσως με αργά βήματα,  αλλά υπεύθυνα και σταθερά.

Το στοίχημα κερδίζεται. Αρκεί να υπάρχει νηφαλιότητα και επιμονή. Συνέχεια και συνέπεια. 

[Της Σοφίας Σταματάκη, Καθηγήτριας ΕΜΠ, Επικεφαλής της Ελληνικής Διαχειριστικής Αρχής Υδρογονανθράκων (ΕΔΕΥ)]