Εντός χρονοδιαγράμματος τον Σεπτέμβριο οι λίστες προτεραιότητας για τις merchant μπαταρίες – Όροι σύνδεσης παράλληλα από ΑΔΜΗΕ & ΔΕΔΔΗΕ – Η εκκρεμότητα για τα έργα στο σύστημα μεταφοράς

Χωρίς αποκλίσεις από τον αρχικό σχεδιασμό προχωρά η διαδικασία αξιολόγησης των αιτήσεων που έχουν υποβληθεί στην πρόσκληση του ΥΠΕΝ για τις merchant μπαταρίες συνολικής ισχύος 4,7 Γιγαβάτ, με τη δημοσιοποίηση των λιστών προτεραιότητας να πραγματοποιείται τον Σεπτέμβριο, σηματοδοτώντας την εκκίνηση των διαδικασιών κατακύρωσης ηλεκτρικού «χώρου».

Η τήρηση του χρονοδιαγράμματος, που είχε τεθεί από το ΥΠΕΝ, επαληθεύτηκε και κατά την παρουσίαση προχθές του Ειδικού Χωροταξικού για τις ΑΠΕ στο Υπουργικό Συμβούλιο, όπου το υπουργείο ανέδειξε την ολοκλήρωση εξέτασης των αιτήσεων από ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ εντός του επόμενου μήνα ως ένα από τα βασικά ορόσημα για την ανάπτυξη της αποθήκευσης.

Όπως έχει γράψει το energypress, οι δύο Διαχειριστές αξιολόγησαν περίπου 720 έργα συνολικής ισχύος 9 Γιγαβάτ, τα οποία είχαν περάσει το πρώτο «φίλτρο» της πρόσκλησης, καθώς ικανοποιούσαν τα κριτήρια πληρότητας. 

Στο σύστημα μεταφοράς τα υποψήφια έργα αγγίζουν τα 8 GW, ενώ η διαθέσιμη ισχύς της πρόσκλησης ανέρχεται στα 3,8 Γιγαβάτ. Αντίθετα, η εικόνα είναι αισθητά διαφορετική στο δίκτυο διανομής. Οι αιτήσεις για τις «μικρές» μπαταρίες συγκεντρώνουν περίπου 1 Γιγαβάτ, όταν η διαθέσιμη ισχύς είναι 900 Μεγαβάτ. Επομένως, εκτιμάται ότι θα μείνουν εκτός έργα μόλις 100 Μεγαβάτ.

Παράλληλη έκδοση όρων σύνδεσης από τους δύο Διαχειριστές

Μετά τη δημοσίευση των λιστών προτεραιότητας, το επόμενο βήμα θα είναι η έκδοση όρων σύνδεσης, η οποία θα εξελιχθεί ταυτόχρονα από ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ, αν και με διαφορετική αφετηρία για κάθε Διαχειριστή.

Στην περίπτωση του ΑΔΜΗΕ, η διαδικασία ακολουθεί το roadmap που θέσπισε το ΥΠΕΝ με την πρόσφατη επετηρίδα, για την εναλλασσόμενη κατακύρωση ηλεκτρικού χώρου μεταξύ δύο διαφορετικών «δεξαμενών» έργων. Ο Διαχειριστής εκδίδει ήδη όρους σύνδεσης για το πρώτο χαρτοφυλάκιο 1.000 Μεγαβάτ μπαταριών που εγκαθίστανται σε κοινό σημείο σύνδεσης με cluster φωτοβολταϊκών, γεγονός που σημαίνει ότι μέσα στον Σεπτέμβριο θα είναι σε θέση να περάσει στο πρώτο «κύμα» merchant «μεγάλων» μπαταριών της πρόσκλησης, ισχύος επίσης 1.000 Μεγαβάτ.

Στη συνέχεια, η διαδικασία προβλέπει νέα «επιστροφή» στις μπαταρίες σε κοινό σημείο σύνδεσης για ακόμη 1.000 Μεγαβάτ και αμέσως μετά νέο χαρτοφυλάκιο 1.000 MW merchant έργων της πρόσκλησης, μέχρι να εξαντληθούν και οι δύο κατηγορίες έργων.

Έρχεται απόφαση του ΥΠΕΝ για τα πρώτα 1.000 MW του ΑΔΜΗΕ

Παρότι η επετηρίδα έχει θεσμοθετηθεί, παραμένει μία κρίσιμη εκκρεμότητα που αφορά αποκλειστικά το σύστημα μεταφοράς. Πιο συγκεκριμένα, το ΥΠΕΝ καλείται να αποφασίσει από ποιες κατηγορίες της πρόσκλησης, για το σύστημα μεταφοράς, θα προκύψει το πρώτο χαρτοφυλάκιο των 1.000 Μεγαβάτ που θα λάβει όρους σύνδεσης μέσω του ΑΔΜΗΕ. Σύμφωνα με πληροφορίες, μέχρι στιγμής δεν έχει ληφθεί η σχετική απόφαση.                                                                                                                                                                   

Υπενθυμίζεται ότι τα 3,8 GW για το σύστημα μεταφοράς κατανέμονται σε τρεις βασικές κατηγορίες. Η Κατηγορία Α αφορά έργα 900 Μεγαβάτ και χωρίζεται στις υποκατηγορίες Α1, Α2 και Α3. Η Κατηγορία Β προβλέπει 250 Μεγαβάτ για μπαταρίες που χωροθετούνται στις περιοχές απολιγνιτοποίησης, ενώ το μεγαλύτερο μέρος αφορά την Κατηγορία Γ, με συνολικά 2.650 Μεγαβάτ για τα υπόλοιπα standalone έργα, τα οποία επιμερίζονται περαιτέρω ανά γεωγραφική περιοχή.

Πρώτο «κύμα» 1,9 Γιγαβάτ έργων 

Διαφορετική είναι η εικόνα στον ΔΕΔΔΗΕ, καθώς δεν υπάρχει αντίστοιχη δεύτερη «δεξαμενή» έργων σε κοινό σημείο σύνδεσης. Αυτό σημαίνει ότι ο Διαχειριστής θα ξεκινήσει αμέσως την έκδοση όρων σύνδεσης αποκλειστικά για έργα της πρόσκλησης, την οποία θα συνεχίσει μέχρι να καλυφθεί το όριο των 900 Μεγαβάτ για τις «μικρές» μπαταρίες.

Εφόσον δεν υπάρξουν εμπλοκές, οι δύο Διαχειριστές θα «τρέξουν» παράλληλες διαδικασίες για έργα συνολικής ισχύος περίπου 1,9 Γιγαβάτ. Ωστόσο, ο παράγοντας που μπορεί να διαφοροποιήσει τις εξελίξεις είναι οι ενστάσεις.

Όπως είναι φυσικό, ενστάσεις μπορούν να υποβληθούν τόσο για έργα του συστήματος μεταφοράς όσο και για έργα του δικτύου διανομής, η εξέταση των οποίων θα προηγηθεί της οριστικής κατακύρωσης ηλεκτρικού χώρου.

Πιθανό προβάδισμα των «μικρών» μπαταριών 

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, οι πιθανότητες καθυστερήσεων λόγω ενστάσεων δεν είναι ίδιες για τους δύο Διαχειριστές. Στο σύστημα μεταφοράς, όπου μόνο περίπου το 52% της διεκδικούμενης ισχύος θα εξασφαλίσει όρους σύνδεσης, αναμένεται να υπάρξουν περισσότερες αντιδράσεις από επενδυτές που δεν θα «περάσουν» τα έργα που σχεδιάζουν.

Επιπλέον, ορισμένα κριτήρια αξιολόγησης θεωρούνται πιο σύνθετα, γεγονός που ενδέχεται να επιμηκύνει την εξέταση πιθανών προσφυγών. Αντίθετα, στον ΔΕΔΔΗΕ το γεγονός ότι εκτός αναμένεται να μείνουν έργα μόλις 100 Μεγαβάτ περιορίζει σημαντικά το περιθώριο αμφισβητήσεων, ενώ και τα κριτήρια αξιολόγησης εμφανίζονται περισσότερο σαφή.

Έτσι, δεν αποκλείεται οι πρώτοι οριστικοί όροι σύνδεσης να εκδοθούν αρχικά για «μικρές» μπαταρίες του δικτύου διανομής.

Το στοίχημα των 3 Γιγαβάτ μέχρι το 2028

Η πρόσκληση για τα έργα 4,7 Γιγαβάτ αποτελεί κομβικό εργαλείο για την επίτευξη του εθνικού στόχου εγκατάστασης μπαταριών συνολικής ισχύος 3 GW έως το 2028, με βάση τη δέσμευση που ανέλαβε επισήμως η Ελλάδα υπογράφοντας τον Ιούλιο την ευρωπαϊκή τριμερή συμφωνία μεταξύ κυβερνήσεων, βιομηχανιών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων για την επιτάχυνση της αποθήκευσης στην ΕΕ.

Όπως επισημαίνουν παράγοντες του κλάδου, σήμερα βρίσκονται ήδη σε λειτουργία ή σε τροχιά υλοποίησης έργα περίπου 1,5 Γιγαβάτ, ενώ έχει ουσιαστικά «κλειδώσει» και η ανάπτυξη ακόμη 1.000 Μεγαβάτ μπαταριών σε κοινό σημείο σύνδεσης με φωτοβολταϊκά. Με άλλα λόγια, έργα συνολικής ισχύος περίπου 2,5 Γιγαβάτ θεωρούνται ήδη δρομολογημένα.

Υπό αυτές τις συνθήκες, σύμφωνα με τους ίδιους παράγοντες, οι merchant μπαταρίες της πρόσκλησης αποκτούν καθοριστική σημασία για την επίτευξη του στόχου των 3 Γιγαβάτ. Όπως προσθέτουν, όμως, για να μπορέσουν να συμβάλουν, θα πρέπει τα πρώτα έργα απαραιτήτως να λάβουν όρους  σύνδεσης εντός του έτους.