Πετρέλαιο: Επιστρέφουν τα σενάρια για τα 100 δολάρια - Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Η αγορά πετρελαίου ξαναμπαίνει σε ζώνη έντονης αβεβαιότητας, καθώς οι προσδοκίες για γρήγορη αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή υποχωρούν και τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το μεγάλο ερωτηματικό για την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία.
Η προσοχή στρέφεται πλέον όχι μόνο στην πορεία του αργού, αλλά κυρίως στη στενότητα που καταγράφεται στα διυλισμένα προϊόντα, με το diesel να βρίσκεται στο επίκεντρο. Η εικόνα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα καθώς οι αυξήσεις έχουν ήδη περάσει στην αντλία. Η μέση πανελλαδική τιμή έχει ξεπεράσει πλέον τα 2 ευρώ τόσο στην αμόλυβδη όσο και στο πετρέλαιο κίνησης τα οποία ανέρχονται σε 2,011 ευρώ το λίτρο και 2,012 ευρώ αντίστοιχα.
Η αγορά προετοιμάζεται για μεγαλύτερη διάρκεια της κρίσης
Το βασικό σενάριο που φαίνεται να αλλάζει τις τελευταίες ημέρες είναι η διάρκεια της αναστάτωσης στην αγορά. Κατά τους προηγούμενους μήνες, οι traders πόνταραν σε σχετικά γρήγορη αποκλιμάκωση και αποκατάσταση των ενεργειακών ροών. Πλέον, όμως, η φυσική στενότητα της αγοράς αρχίζει να βαραίνει περισσότερο στις εκτιμήσεις.
Οι ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν περιοριστεί περίπου στο 11% των επιπέδων πριν από τον πόλεμο και ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτιμά ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου θα μειωθεί κατά 4,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως μέσα στο 2026, εφόσον η κρίση συνεχιστεί.
Η σημασία των Στενών του Ορμούζ παραμένει καθοριστική. Η παρατεταμένη διαταραχή στη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο δεν επηρεάζει μόνο την ποσότητα αργού που φτάνει στις διεθνείς αγορές. Επιβαρύνει τις μεταφορές, αυξάνει την αβεβαιότητα για την τροφοδοσία των διυλιστηρίων και περιορίζει τη διαθεσιμότητα προϊόντων σε μια περίοδο κατά την οποία η ζήτηση για diesel αναμένεται να ενισχυθεί με την είσοδο στο φθινόπωρο.
Γιατί η αγορά ανησυχεί περισσότερο για το diesel
Το νέο στοιχείο στην ενεργειακή εξίσωση είναι ότι η πίεση δεν αποτυπώνεται μόνο στην τιμή του Brent. Η διεθνής αγορά diesel εμφανίζεται σημαντικά πιο «σφιχτή», καθώς τόσο η Μέση Ανατολή όσο και η Ρωσία αποτελούσαν σημαντικούς εξαγωγείς διυλισμένων καυσίμων πριν οι πολεμικές συγκρούσεις ανατρέψουν τις εμπορικές ροές.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και χωρίς μια νέα εκρηκτική άνοδο του αργού, οι καταναλωτές μπορούν να συνεχίσουν να βλέπουν υψηλές τιμές στα καύσιμα. Τα περιθώρια διύλισης του diesel έχουν αυξηθεί και η στενότητα αναμένεται να δοκιμαστεί ακόμη περισσότερο όσο πλησιάζει η περίοδος υψηλότερης εποχικής ζήτησης.
Το ενδιαφέρον επομένως μεταφέρεται από το ερώτημα «πόσο θα φτάσει το Brent» στο πόσο γρήγορα μπορούν να ομαλοποιηθούν οι πραγματικές ροές πετρελαίου και καυσίμων. Η παράταση της κρίσης σημαίνει ότι το γεωπολιτικό premium μπορεί να παραμείνει στις τιμές για μεγαλύτερο διάστημα.
Οι προβλέψεις για το πετρέλαιο
Οι εκτιμήσεις για την πορεία του πετρελαίου κινούνται σε ένα ιδιαίτερα μεγάλο εύρος, καθώς όλα εξαρτώνται από τη διάρκεια της κρίσης και την αποκατάσταση των ενεργειακών ροών από τη Μέση Ανατολή. Το βασικό σενάριο αρκετών μεγάλων επενδυτικών οίκων εξακολουθεί να προβλέπει αποκλιμάκωση αργότερα μέσα στο έτος, ωστόσο τα δυσμενή σενάρια επαναφέρουν το Brent πάνω από τα 100 δολάρια.
Χαρακτηριστική είναι η εκτίμηση της Goldman Sachs στα τέλη Ιουλίου 2026, όταν η ένταση στη Μέση Ανατολή είχε οδηγήσει ξανά το Brent πάνω από τα 100 δολάρια. Η τράπεζα προειδοποίησε ότι, εάν οι διαταραχές στις προμήθειες επιμείνουν, η τιμή θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 120 δολάρια το βαρέλι, ενώ σε σενάριο παρατεταμένων προβλημάτων στον Κόλπο θα μπορούσε να κινηθεί κατά μέσο όρο γύρω από τα 100 δολάρια το 2027.
Η αγορά έχει ήδη δείξει πόσο γρήγορα μπορεί να κινηθεί προς αυτά τα επίπεδα. Στις 23 Ιουλίου το Brent έκλεισε στα 100,69 δολάρια, ενώ στις 20 Αυγούστου διαμορφώθηκε στα 93,78 δολάρια, καταγράφοντας άνοδο άνω του 2% μέσα σε μία ημέρα καθώς εντάθηκαν εκ νέου οι ανησυχίες γύρω από το Ιράν και το Ορμούζ.
Μια σταθερή αποκατάσταση της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να αφαιρέσει σημαντικό μέρος του γεωπολιτικού premium από τις τιμές. Αντίθετα, μια νέα επιδείνωση ή ένας μεγαλύτερης διάρκειας περιορισμός των ροών θα μπορούσε να επαναφέρει γρήγορα το Brent στα 100 δολάρια και, στο δυσμενέστερο σενάριο της Goldman Sachs, ακόμη και πάνω από τα 120 δολάρια.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Στην Ελλάδα, η διεθνής αναταραχή βρίσκει τις τιμές των καυσίμων ήδη πάνω από ένα κρίσιμο όριο. Τα τελευταία στοιχεία του υπουργείου Ανάπτυξης δείχνουν ότι η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων διαμορφώθηκε στα 2,011 ευρώ/λίτρο και του diesel κίνησης στα 2,012 ευρώ/λίτρο. Η αμόλυβδη 100 οκτανίων βρίσκεται πολύ υψηλότερα, στα 2,265 ευρώ/λίτρο, ενώ το υγραέριο κίνησης διαμορφώνεται στα 0,956 ευρώ.
Η νέα διεθνής πίεση συνεπώς έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία η εγχώρια αγορά δεν έχει μεγάλο περιθώριο να απορροφήσει πρόσθετες ανατιμήσεις χωρίς αυτές να γίνουν άμεσα αισθητές στον καταναλωτή. Ιδίως στην περίπτωση του diesel, η επίπτωση δεν σταματά στο ρεζερβουάρ. Η τιμή του περνά στο κόστος των οδικών μεταφορών, των logistics, της διανομής και τελικά μπορεί να επηρεάσει ένα πολύ ευρύτερο φάσμα προϊόντων και υπηρεσιών.
Με βενζίνη και diesel ήδη πάνω από τα 2 ευρώ σε πανελλαδικό επίπεδο και με πολύ υψηλότερες τιμές σε αρκετές νησιωτικές περιοχές, το επόμενο διάστημα θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από το τι θα συμβεί στο Ορμούζ και στην αγορά των διυλισμένων προϊόντων. Αν η στενότητα παραταθεί, το ζήτημα για την Ελλάδα δεν θα είναι πλέον εάν τα καύσιμα θα περάσουν το όριο των 2 ευρώ, αλλά πόσο πάνω από αυτό μπορούν να κινηθούν και για πόσο διάστημα.
(Αναδημοσίευση από το insider.gr)