Ανησυχία για υποχωρήσεις έναντι απαιτήσεων εταιρειών υδρογονανθράκων εκφράζει ο Χ. Έλληνας

Την ανησυχία του για «συνεχείς υποχωρήσεις» της Κυπριακής Δημοκρατίας έναντι των απαιτήσεων των εταιρειών υδρογονανθράκων εξέφρασε στο ΚΥΠΕ ο ειδικός για θέματα ενέργειας, Χαράλαμπος Έλληνας, δηλώνοντας ότι η Κυβέρνηση επικεντρώνεται στα πολιτικά οφέλη και όχι στα οικονομικά.

Κληθείς να σχολιάσει τη χθεσινή υπογραφή της δήλωσης εμπορευσιμότητας από τις εταιρείες ExxonMobil και QatarEnergy, για το «Γλαύκος» και το «Πήγασος», είπε ότι πρόκειται για μια συμβατική υποχρέωση των εταιρειών. «Όταν έκαναν την επιβεβαιωτική γεώτρηση και μετά ανακοίνωσαν ότι τα δύο κοιτάσματα περιέχουν περίπου 6-8 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια, είχε προθεσμία να ανακοινώσει κατά πόσον το κοίτασμα είναι εμπορικά βιώσιμο, και το έκανε».

«Αυτό δεν σημαίνει ότι θα προχωρήσει με ανάπτυξη», διευκρίνισε, σημειώνοντας ότι εκκρεμούν ακόμη μελέτες ή άλλες επιβεβαιωτικές γεωτρήσεις. Για αυτό, εξήγησε, η εταιρεία είπε ότι η επενδυτική απόφαση δεν θα παρθεί πριν από το 2029 και με ορίζοντα ανάπτυξης για εξαγωγή το 2033.

«Αυτό που με ανησυχεί, όμως, είναι οι όροι με τους οποίους έχουμε συμφωνήσει, διότι φαίνεται ότι τώρα τελευταία κάνουμε τεράστιες υποχωρήσεις στις εταιρείες», είπε ο κ. Έλληνας, αναφέροντας την ΕΝΙ, τη Chevron και τώρα την ExxonMobil. «Φαίνεται να μας ενδιαφέρει κυρίως το πολιτικό μέρος των συμφωνιών, παρά το εμπορικό», πρόσθεσε.

Ερωτηθείς πού στηρίζει αυτή την άποψη, είπε ότι η ExxonMobil έχει υπογράψει συμφωνίες συναντίληψης με την Αίγυπτο για να κάνει εξαγωγή φυσικού αερίου μέσω του τερματικού της Αιγύπτου. «Βάσει των τιμών LNG που αναμένονται την περίοδο που θα αρχίσει τις εξαγωγές η ExxonMobil, τα περιθώρια (κέρδους) είναι μικρά. Για να γίνει εμπορικά βιώσιμο, πρέπει να κάνει η Κύπρος υποχωρήσεις», είπε.

Πρόσθεσε ότι «από ό,τι ακούω μέσω της βιομηχανίας, μέσω των εταιρειών που εργάζονται σε αυτόν τον κλάδο, έχουμε κάνει πολλές υποχωρήσεις, στο σημείο που το μερίδιο των κερδών για την Κύπρο θα είναι χαμηλό, ιδιαίτερα αν η τιμή LNG είναι στα κατώτερα περιθώρια που αναμένεται και η τιμή πετρελαίου Μπρεντ είναι επίσης χαμηλή μέχρι τότε».

Ο κ. Έλληνας πρόσθεσε ότι όσο πιο πολλές υποχωρήσεις κάνουμε, τόσο πιο πολλά ζητούν οι εταιρείες. «Έχουμε φτάσει στο σημείο που δεν δίνουμε τόσο μεγάλη σημασία στα εμπορικά οφέλη. Δίνουμε μεγαλύτερη σημασία ως Κύπρος στα πολιτικά, στο γεγονός δηλαδή ότι μετά από τόσα χρόνια που ανακάλυψαν φυσικό αέριο δεν έχουμε κάνει τίποτα και πάμε για εξαγωγή».

Εξάλλου, ερωτηθείς για την τελική επενδυτική απόφαση της ΕΝΙ για το «Κρόνος», που θα ανακοινωνόταν εντός Ιουνίου, αλλά ακόμη δεν έχει δοθεί, ο κ. Έλληνας αναφέρθηκε σε προβλήματα που συνεχίζονται. «Φαίνεται ότι τα προβλήματα συνεχίζονται για να μην μπορέσει η εταιρεία να ανακοινώσει τελική επενδυτική απόφαση, εφόσον οι μελέτες έχουν τελειώσει. Σημαίνει ότι υπάρχουν ακόμα εμπορικές διαφορές», είπε, κάτι που, σύμφωνα με τον ίδιο, μπορεί να σημαίνει ότι η εταιρεία πιέζει για περισσότερες υποχωρήσεις από την πλευρά μας.

Όπως εξήγησε, οι ποσότητες νέου LNG που μπαίνουν στην αγορά τα επόμενα χρόνια αναμένεται να αυξηθούν κατά 40%. «Έτσι, με τεράστιες ποσότητες να μπαίνουν στην αγορά, αναμένεται ότι οι τιμές LNG θα μειωθούν αρκετά», είπε, ερμηνεύοντας τις πιέσεις από πλευράς εταιρειών.

Σημείωσε πως αναμένει ότι και η Chevron θα ζητήσει περαιτέρω υποχωρήσεις από την πλευρά μας. Η εταιρεία «είχε πει ότι η ανάπτυξη του ‘Αφροδίτη’ θα στοίχιζε €4 δισ. χωρίς πλατφόρμα. Εμείς την υποχρεώσαμε να βάλει πλατφόρμα και το έκανε, αλλά πιστεύω ότι θα έρθει και θα αρχίσει να μας ζητάει άλλες υποχωρήσεις», είπε, σημειώνοντας «ελπίζω όχι, αλλά ανησυχώ για αυτό».

Εξάλλου, ερωτηθείς για το τι σηματοδοτεί η εκδήλωση ενδιαφέροντος από μέρους της κοινοπραξίας για τα τεμάχια 4 και 10Α, είπε ότι είναι σημαντικό, διότι τα τεμάχια αυτά συνορεύουν με άλλα τεμάχια της κοινοπραξίας, και οι εταιρείες προτιμούν να έχουν συνεχόμενα τεμάχια, προκειμένου τα πιθανά κοιτάσματα να μην έχουν προβλήματα διαμοιρασμού μεταξύ γειτνιαζόντων τεμαχίων.

Συνολικά, είπε, τα τεμάχια που κατέχει στην Κυπριακή και Αιγυπτιακή ΑΟΖ, δίνουν στην ExxonMobil «μία τεράστια περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου με καλές προοπτικές για νέες ανακαλύψεις και είναι σημαντικό ότι αρχίζει σύντομα γεωτρήσεις και σε αυτά τα τεμάχια», είπε, προσθέτοντας ότι η εταιρεία προτίθεται να κάνει ακόμα μία επιβεβαιωτική γεώτρηση στο τεμάχιο 10, πριν πάρει την τελική επενδυτική της απόφαση το 2029.

«Διότι οι ποσότητες φυσικού αερίου στο ‘Πήγασος’ και στο ‘Γλαύκος’ είναι αρκετές για το τερματικό της Αιγύπτου. Αλλά, αν τυχόν γίνουν νέες ανακαλύψεις και διπλασιαστούν οι ποσότητες, το τερματικό της Αιγύπτου δεν θα είναι αρκετό, και θα κοιτάζει για άλλους τρόπους εξαγωγής». Έτσι, σημείωσε, η εταιρεία αυτή τη στιγμή, δίνει στον εαυτό της περιθώριο για το πώς θα προχωρήσει στο μέλλον, χωρίς να δεσμεύεται από τώρα.

Απαντώντας για το ποιες άλλες επιλογές μπορεί να έχει, αν ανακαλύψει μεγαλύτερες ποσότητες στα γειτνιάζοντα τεμάχια, είπε ότι μπορεί να επιλέξει να κτίσει δικό της τερματικό, ακόμα και στην Κύπρο, ή να το συνδυάσει με πλωτές μονάδες υγροποίησης και εξαγωγής.

Σημείωσε, ωστόσο, ότι υπάρχουν ενδοιασμοί για τυχόν τερματικό της εταιρείας στην Κύπρο, καθώς συνέταιρος της εταιρείας είναι η Qatar Energy, με το Κατάρ να διατηρεί στενές σχέσεις με την Τουρκία και ενδεχομένως να φέρει προσκόμματα σε αυτό το ενδεχόμενο.

Κληθείς να σχολιάσει τις χθεσινές δηλώσεις των εκπροσώπων των εταιρειών που έκαναν λόγο για δημιουργία «ευρωπαϊκού ενεργειακού κόμβου στην Ανατολική Μεσόγειο», ο κ. Έλληνας είπε ότι οι ποσότητες φυσικού αερίου στην περιοχή μας για εξαγωγή στην Ευρώπη είναι μικρές. «Μέχρι τώρα όλα τα κυπριακά κοιτάσματα, δηλαδή το ‘Πήγασος’, το ‘Γλαύκος’, το ‘Αφροδίτη’, το ‘Κρόνος’, όλα παν στην Αίγυπτο. Είναι η Αίγυπτος που γίνεται κόμβος φυσικού αερίου», σημείωσε.

Πρόσθεσε ότι η ExxonMobil δεν έχει σκοπό να παράγει υγροποιημένο φυσικό αέριο μόνο για την Ευρώπη, αλλά θέλει να το παράγει για παγκόσμιες εξαγωγές. «Ένας μεγάλος στόχος της εταιρείας τα επόμενα αρκετά χρόνια, είναι να επικεντρωθεί στο να αυξήσει τα έργα της σε LNG. Βλέπει το LNG ως το μέλλον παγκόσμια, όσο η κλιματική αλλαγή και η ενεργειακή μετάβαση συνεχίζονται». Σημείωσε ότι η ExxonMobil, όπως και άλλες εταιρείες, βλέπουν ότι το φυσικό αέριο είναι απαραίτητο και γι’ αυτό ενδιαφέρονται για την περιοχή.