Αυτοπαραγωγή για επιχειρήσεις - Ευκαιρίες και προκλήσεις του 2025 καθώς μεταβαίνουμε από το net metering στο net billing

Η ενέργεια αποτελεί καθοριστικό παράγοντα βιωσιμότητας για κάθε επιχείρηση. Η μείωση του ενεργειακού κόστους, η προσαρμογή στις νέες νομοθεσίες και η δέσμευση για πράσινη ανάπτυξη φέρνουν στο προσκήνιο την αυτοπαραγωγή ενέργειας μέσω φωτοβολταϊκών συστημάτων. Καθώς μεταβαίνουμε από το Net Metering στο Net Billing, οι επιχειρήσεις καλούνται να κατανοήσουν τις αλλαγές, να προσαρμοστούν άμεσα και να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που προσφέρονται.

Από το Net Metering στο Net Billing: Τι Αλλάζει;

Το Net Metering, επέτρεπε στους αυτοπαραγωγούς να συμψηφίζουν την παραγόμενη ενέργεια με την καταναλισκόμενη και αποτέλεσε το πρώτο σημαντικό βήμα για την προώθηση της αυτοπαραγωγής. Ωστόσο, η μετάβαση στο Net Billing αλλάζει το πλαίσιο. Στο νέο μοντέλο, η παραγόμενη ενέργεια ταυτοχρονίζεται σε πραγματικό χρόνο με την ενέργεια που καταναλώνεται και η πλεονάζουσα πωλείται στο δίκτυο στην χονδρική τιμή αγοράς της επόμενης ημέρας.

Αυτή η μετάβαση συνεπάγεται προκλήσεις, όπως συμβαίνει κάθε φορά που η αγορά πρέπει να προσαρμοστεί και να ακολουθήσει ένα νέο μοντέλο λειτουργίας και ταυτόχρονα δημιουργεί νέες ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις. Οι επιχειρήσεις που θα επενδύσουν στην κατανόηση και αξιοποίηση του Net Billing μπορούν να μειώσουν το λειτουργικό τους κόστος και να ενισχύσουν τη βιωσιμότητά τους. Ωστόσο, η αφομοίωση του νέου πλαισίου απαιτεί άμεση δράση.

Ποιες είναι οι ευκαιρίες για τις Επιχειρήσεις από το νέο μοντέλο

1. Μείωση Ενεργειακού Κόστους

Το Net Billing δίνει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να ταυτοχρονίζουν την ενέργεια που παράγουν με την ενέργεια που καταναλώνουν, πωλώντας την πλεονάζουσα ενέργεια στην χονδρική τιμή αγοράς της επόμενης ημέρας. Επιπρόσθετα τα εμπόδια που σχετίζονται με τη χωρητικότητα του δικτύου είναι πιο εύκολο να ξεπεραστούν καθώς η παραγωγή ταυτοχρονίζεται με την κατανάλωση και δεν υπάρχει (ή υπάρχει πολύ μικρή) έγχυση στο δίκτυο. Ως εκ τούτου το μοντέλο αυτό επιτρέπει σε περισσότερες επιχειρήσεις να γίνουν αυτοπαραγωγοί και να μειώσουν το ενεργειακό τους κόστος, σε σύγκριση με το προηγούμενο μοντέλο (Net Metering), καθώς αναμένεται μεγαλύτερος αριθμός εγκρίσεων αυτοπαραγωγών από το ΔΕΔΔΗΕ σε σχέση με το προηγούμενο μοντέλο του Net Metering που τα αιτήματα απορρίπτονταν λόγω έλλειψης χωρητικότητας του δικτύου.

2. Στρατηγική Ενεργειακή Αυτονομία

Με την ενσωμάτωση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας (storage), οι επιχειρήσεις μεγιστοποιούν την απόδοση του φωτοβολταϊκού, σε ώρες που το φωτοβολταϊκό δεν παράγει και διαχειρίζονται αποδοτικότερα την παραγωγή τους, μειώνοντας περαιτέρω την εξάρτησή τους από το δίκτυο.

3. Πράσινο Προφίλ και ESG Κριτήρια

Οι επιχειρήσεις που επενδύουν σε καθαρές μορφές ενέργειας ανταποκρίνονται καλύτερα στις απαιτήσεις των ESG (Environmental, Social, Governance) και ενισχύουν τη φήμη τους.

4. Χρηματοδοτήσεις και Επιδοτήσεις

Στην Ελλάδα, όπως και σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, γίνονται πολλές συζητήσεις για την παροχή κινήτρων σε επιχειρήσεις για επενδύσεις σε ΑΠΕ, όπως επιδοτήσεις, δανειοδοτήσεις χαμηλού κόστους και φορολογικές ελαφρύνσεις. Οι διευκολύνσεις αυτές είναι σίγουρα σημαντικές, ωστόσο στο πλήθος των περιπτώσεων συνοδεύονται από χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες που δημιουργούν εν τέλει καθυστερήσεις στην υλοποίηση και την εκταμίευση χρημάτων, με αποτέλεσμα οι επιχειρήσεις να καθυστερούν να προχωρήσουν στην μετάβαση. Το μοντέλο PPA (Power Purchase Agreement) αποτελεί μια σημαντική εναλλακτική στην κατεύθυνση αυτή και το συναντούμε σε πολλές ευρωπαϊκές αγορές. Ανάμεσα στα πλεονεκτήματα του μοντέλου περιλαμβάνονται το ότι εξασφαλίζει στις επιχειρήσεις την πλήρη χρηματοδότηση του εκάστοτε έργου, χωρίς να απαιτεί καμία εκταμίευση χρημάτων από την πλευρά τους, απέχει από γραφειοκρατικές διαδικασίες και καθυστερήσεις.

Μαθήματα από την Ευρώπη

Στην Ευρώπη, το μοντέλο του Net Billing έχει καθιερωθεί ως η κύρια επιλογή για την ενίσχυση της αυτοπαραγωγής ενέργειας, με τις περισσότερες χώρες να έχουν ήδη προσαρμοστεί αποτελεσματικά. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, το 35% των φωτοβολταϊκών έργων στην Ευρώπη αφορά μονάδες αυτοκατανάλωσης μικρής κλίμακας, είτε πρόκειται για οικιακή, είτε για επιχειρηματική χρήση. Αντίθετα, στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό περιορίζεται μόλις στο 5%, με το υπόλοιπο 95% να αντιστοιχεί σε μεγάλης κλίμακας φωτοβολταϊκά πάρκα που διοχετεύουν την παραγόμενη ενέργεια στο δίκτυο.

Ενδεικτική της δυναμικής της αυτοπαραγωγής είναι η Ολλανδία, όπου οι σχετικές εγκαταστάσεις αντιστοιχούν στο 50% της αγοράς. Στόχος για την Ελλάδα είναι η σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο έως το 2030, φτάνοντας το 30%. Για να επιτευχθεί αυτό, απαιτείται η ενεργοποίηση του επιχειρηματικού κόσμου, η αναγνώριση των ευκαιριών και η υιοθέτηση πρακτικών που προωθούν την ενεργειακή αυτονομία.

Παραδείγματα από χώρες όπως η Γερμανία, η Δανία, η Ισπανία και η Πορτογαλία αποδεικνύουν επίσης την αποτελεσματικότητα του Net Billing. Στη Γερμανία, οι επιχειρήσεις επενδύουν σε μεγάλης κλίμακας φωτοβολταϊκά συστήματα και λύσεις αποθήκευσης ενέργειας, ενώ στη Δανία η ευέλικτη διαχείριση ενέργειας μειώνει τις αιχμές κατανάλωσης. Στην Ισπανία, το net billing εφαρμόζεται μέσω απλοποιημένων μηχανισμών αντιστάθμισης, όπου η παραγόμενη πλεονάζουσα ενέργεια συμψηφίζεται με την καταναλισκόμενη ενέργεια ανά περίοδο τιμολόγησης. Αντίστοιχα, στην Πορτογαλία, το Net Billing προσφέρει στους αυτοπαραγωγούς τη δυνατότητα είτε να πουλήσουν την πλεονάζουσα ενέργεια είτε να την αποθηκεύσουν για χρήση σε ώρες υψηλότερου κόστους, ενισχύοντας έτσι τη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Η Ελλάδα, με το υψηλό ηλιακό δυναμικό και τη στρατηγική στήριξης των ΑΠΕ, έχει την ευκαιρία να αξιοποιήσει βέλτιστες πρακτικές από την Ευρώπη και να δημιουργήσει ένα ευνοϊκό περιβάλλον για την αυτοπαραγωγή για τον επιχειρηματικό κόσμο, επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα σημαντικές εξοικονομήσεις.

Γιατί απαιτείται άμεση δράση από τον επιχειρηματικό κλάδο;

Η μετάβαση στο Net Billing είναι ήδη σε εξέλιξη. Οι επιχειρήσεις που θα κατανοήσουν άμεσα το νέο πλαίσιο και θα δράσουν, επενδύοντας εγκαίρως είναι αυτές που θα αποκομίσουν και τα μέγιστα οφέλη. Η καθυστέρηση από την άλλη πλευρά, η αναμονή με σκοπό να ωριμάσει η αγορά μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια ευκαιριών και χρημάτων. Σε αυτό έρχονται να προστεθούν οι διακυμάνσεις των τιμών και οι διεθνείς γεωπολιτικές μεταβολές που καθιστούν το ενεργειακό τοπίο απρόβλεπτο.

Είναι εν τέλει ευθύνη κάθε εταιρείας να διασφαλίσει τη δική της ενεργειακή βιωσιμότητα και να ενσωματώσει στον προγραμματισμό της λύσεις που θα την προστατεύσουν από μελλοντικούς κινδύνους. Επενδύοντας τώρα στην αυτοπαραγωγή μέσω Net Billing, οι επιχειρήσεις μπορούν να μειώσουν την εξάρτησή τους από το δίκτυο και να εξασφαλίσουν έναν βαθμό ενεργειακής αυτονομίας και προγραμματισμού, που είναι ζωτικής σημασίας για τη μελλοντική τους ανάπτυξη και τη διασφάλιση της ενεργειακής τους σταθερότητας σε ένα συνολικά ασταθές ενεργειακό περιβάλλον.

Η Greenvolt Next, με την εμπειρία και τεχνογνωσία της, είναι σύμμαχος των επιχειρήσεων σε ό,τι αφορά στην υλοποίηση έργων αυτοπαραγωγής και στην εξασφάλιση ενεργειακής σταθερότητας.Οι λύσεις της είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες της εκάστοτε επιχείρησης και δεν εξαρτώνται από χρονοβόρα προγράμματα, χρηματοδότησεις και επιδοτήσεις που απαιτούν στις περισσότερες των περιπτώσεων σύνθετες γραφειοκρατικές διαδικασίες. Ειδικότερα μέσω του μοντέλου Solar PPA παρέχει τη δυνατότητα 100% χρηματοδότησης, συντήρησης και ασφάλισης έργων αυτοπαραγωγής με ίδια κεφάλαια, κάτι που τη διαφοροποιεί σημαντικά στην αγορά και παρέχει στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να επενδύσουν χωρίς οικονομικά εμπόδια στην ενεργειακή τους αυτονομία. Η εταιρεία παρέχει ολοκληρωμένες λύσεις σε εταιρικούς πελάτες που περιλαμβάνουν από τη μελέτη και την αδειοδότηση έως την εγκατάσταση, τη διαχείριση και την 100% χρηματοδότηση των συστημάτων, χωρίς την εμπλοκή καμίας τραπεζικής διαδικασίας χρηματοδότησης.

Προκλήσεις και Προοπτικές του 2025

Το 2025 και τα επόμενα χρόνια θα είναι καθοριστικά για την ενέργεια. Η αυξημένη ζήτηση για καθαρές και συνολικά περισσότερες ενεργειακές πηγές, οι τεχνολογικές εξελίξεις, οι νέες πολιτικές της ΕΕ και η σταδιακή μετάβαση σε μια ολοένα και πιο ηλεκτροκίνητη αγορά (electrified market) καθιστούν τη μετάβαση των επιχειρήσεων σε μια νέα ενεργειακή πραγματικότητα αναγκαία. Η αυτοπαραγωγή μέσω Net Billing δεν είναι απλώς μια επιλογή, αλλά μια στρατηγική επιβίωσης και ανάπτυξης για τις επιχειρήσεις που θέλουν να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους.

Η άμεση δράση είναι το κλειδί για την επιτυχία. Όσοι προσαρμόζονται γρήγορα και πρώτοι στις αλλαγές της αγοράς είναι εκείνοι που αποκομίζουν πρώτοι τα οφέλη. Ωστόσο, οι χρονοβόρες και συχνά πολύπλοκες διαδικασίες αδειοδότησης παραμένουν ένα σημαντικό εμπόδιο για την υλοποίηση έργων αυτοπαραγωγής. Οι καθυστερήσεις από τους θεσμικούς φορείς συχνά αποθαρρύνουν τις επιχειρήσεις, εμποδίζοντας την αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού των νέων τεχνολογιών. Η επιτυχής ανάπτυξη απαιτεί ταχύτερες, διαφανείς και αυτοματοποιημένες διαδικασίες αδειοδότησης, ώστε το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο να αποδώσει άμεσα ουσιαστικά οφέλη για τις επιχειρήσεις.

Ο κ. Διονύσιος Ανάργυρος είναι Managing Director της Greenvolt Next Greece

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress: Η αγορά των ΑΠΕ μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα – Φόβοι και προσδοκίες από τη νέα χρονιά