Το πρώτο βήμα έκανε η Ελλάδα για ένταξη στην «πυρηνική κοινότητα» της ΕΕ – Η παρέμβαση Τσάφου στη συνάντηση των 15 χωρών της «Nuclear Alliance» 

Σε μία κίνηση που προετοιμάζει το έδαφος για ένταξη της Ελλάδας στην «Πυρηνική Συμμαχία», ο Υφυπουργός ΠΕΝ Νίκος Τσάφος έλαβε χθες μέρος στη συνάντηση του ευρωπαϊκού φόρουμ για την προώθηση της πυρηνικής ενέργειας, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Λουξεμβούργο, στο περιθώριο της Συνόδου των Υπουργών Ενέργειας. 

Ήδη από τον Ιούνιο ο πρωθυπουργός έχει προαναγγείλει την ένταξη της χώρας μας στην εν λόγω πρωτοβουλία. Επομένως, το «παρών» της Ελλάδας στη χθεσινή συνάντηση διά της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ, σε ρόλο παρατηρητή, θα πρέπει να θεωρηθεί βήμα για τη συμμετοχή στη «Nuclear Alliance». 

Στόχος της «Πυρηνικής Συμμαχίας» είναι να αποκτήσουν τα πυρηνικά ισχυρότερο ρόλο στην ευρωπαϊκή στρατηγική. Την πρωτοβουλία απαρτίζουν μεταξύ άλλων το Βέλγιο, η Γαλλία, η Ουγγαρία, η Ιταλία, η Ολλανδία, η Ρουμανία, η Τσεχία, η Φινλανδία, η Σουηδία και η Ιταλία. Τελευταία προσθήκη αποτελεί η Εσθονία, με τον Υπουργό της χώρας να ανακοινώνει στη χθεσινή συνάντηση την πρόθεση της χώρας να γίνει πλήρες μέλος. 

Στη χθεσινή συνάντηση, όπου έλαβαν μέρος οι Υπουργοί των κρατών-μελών ή υψηλά ιστάμενοι αξιωματούχοι τους, ο κ. Τσάφος τόνισε ότι η πυρηνική ενέργεια αποτελεί αναντικατάστατο στοιχείο του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος, καθώς είναι απαραίτητη για την επίτευξη των στόχων κλιματικής ουδετερότητας και στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης. Όπως επισήμανε, παρ’ ότι η Ελλάδα δεν διαθέτει πυρηνική παραγωγή, ωφελείται έμμεσα από τη συμμετοχή της πυρηνικής ενέργειας στο συνολικό ενεργειακό μείγμα της Ευρώπης.

Ο Υφυπουργός υπογράμμισε ότι η ενδεδειγμένη προσέγγιση είναι να εξετάζεται το συνολικό κόστος του ενεργειακού συστήματος και όχι το επιμέρους κόστος κάθε τεχνολογίας. Μια τέτοια οπτική, όπως είπε, αναδεικνύει τη συνεισφορά της πυρηνικής ενέργειας στην ενεργειακή σταθερότητα και επάρκεια.

Παράλληλα, ο κ. Τσάφος ανέφερε ότι η τεχνολογική ουδετερότητα αποτελεί θεμελιώδη αρχή της ενεργειακής πολιτικής και θα πρέπει να διέπει κάθε σχετική απόφαση. Τέλος, σημείωσε πως, στο πλαίσιο της συζήτησης για τον ρόλο της πυρηνικής ενέργειας, αξίζει να εξεταστεί και η ενδεχόμενη αξιοποίησή της στη ναυτιλία.

Όπως έχει γράψει το energypress, η ένταξη στη «Nuclear Alliance» θα τοποθετήσει και επίσημα την Ελλάδα στον προθάλαμο του πρώτου σταδίου για την ανάπτυξη ενός πυρηνικού προγράμματος, όπως περιγράφει τη σχετική διαδικασία ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (IAEA). Στο πρώτο στάδιο βρίσκεται η Προκαταρκτική Μελέτη Σκοπιμότητας για μια μονάδα ηλεκτρισμού με καύσιμο την πυρηνική ενέργεια. Στο τέλος αυτού του σταδίου, η χώρα ανακοινώνει την απόφαση να αποκτήσει πρόγραμμα ανάπτυξης πυρηνικής ενέργειας (1ο ορόσημο).

Στην πράξη, η εμπλοκή της χώρας μας στην «Πυρηνική Συμμαχία» έχει να κάνει σε μεγάλο βαθμό με τις προοπτικές των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (SMRs), καθώς το συγκεκριμένο φόρουμ είναι το μοναδικό επί ευρωπαϊκού εδάφους όπου συζητείται το μέλλον των πυρηνικών και της συγκεκριμένης τεχνολογίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η ένταξη σημαίνει πως η Ελλάδα θα παρακολουθεί πλέον εκ των έσω τις εξελίξεις στην Ευρώπη αναφορικά με τους SMRs. 

Από την άλλη πλευρά, η μετάβαση από τον προθάλαμο του πρώτου σταδίου για πυρηνικό πρόγραμμα, στη διενέργεια Προκαταρκτικής Μελέτης Σκοπιμότητας για πυρηνική μονάδα, θα εξαρτηθεί από το αν οι πρώτοι αρθρωτοί αντιδραστήρες (SMR’s) που δρομολογούνται διεθνώς, όπως στη Ρουμανία, κατασκευαστούν εντός του τεθέντος προϋπολογισμού και των χρονοδιαγραμμάτων. Και η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι από την αρχική εξέταση της επιλογής για την ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας σε μια χώρα έως την έναρξη λειτουργίας του πρώτου της σταθμού, μεσολαβούν περίπου 10-15 χρόνια.

Σύμφωνα με τον ΙΕΑ, στο δεύτερο στάδιο περιλαμβάνονται οι προπαρασκευαστικές εργασίες για την μονάδα (επιλογή τοποθεσίας, τύπος μονάδας, του πλαισίου που άπτεται της ασφάλειας, κλπ) και ο διαγωνισμός για την κατασκευή του πυρηνικού σταθμού μετά τη λήψη της σχετικής απόφασης. Στο τέλος του σταδίου αυτού, η χώρα ανακοινώνει ότι είναι έτοιμη να δεχτεί προσφορές για την κατασκευή του πρώτου πυρηνικού της σταθμού (2ο ορόσημο). Και η 3η φάση αφορά τις δραστηριότητες για την υλοποίηση του σταθμού. Στο τέλος αυτής της φάσης, η μονάδα είναι έτοιμη να «μπει στη πρίζα» (3ο ορόσημο).

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της «Πυρηνικής Συμμαχίας», στη χθεσινή συνάντηση έλαβε επίσης μέρος η Γενική Διευθύντρια της DG Ener, Ντίτε Γιουλ Γιόργκενσεν. Οι εκπρόσωποι των κρατών υπογράμμισαν ότι η εξασφάλιση χρηματοδότησης παραμένει κορυφαία προτεραιότητα για τις πυρηνικές μονάδες. Κάλεσαν για συγκεκριμένες δράσεις που θα βελτιώσουν την πρόσβαση στα σχετικά χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΕ και του ιδιωτικού τομέα, χωρίς να προκαταλαμβάνονται οι εν εξελίξει συζητήσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (MFF). 

Τόνισαν επίσης τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη διευκόλυνση και επιτάχυνση των διαδικασιών έγκρισης κρατικών ενισχύσεων για πυρηνικά έργα, όπου αυτό είναι εφικτό. Παράλληλα, ανέδειξαν την ανάγκη για καλύτερο συντονισμό μεταξύ των διαφορετικών χρηματοδοτικών εργαλείων της ΕΕ, καθώς και για μεγαλύτερη εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στην υποστήριξη πυρηνικών έργων. Στα ζητήματα αυτά διαπιστώθηκε κοινό έδαφος με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.