Έπεσαν οι υπογραφές με Chevron και Helleniq Energy για Κρήτη και Πελοπόννησσο - Πώς η Ελλάδα συμπληρώνει το «χάρτη» της Chevron στην Ανατολική Μεσόγειο

(upd:12:15) Παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, αλλά και της πρέσβεως των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, μπήκαν οι υπογραφές στο Μέγαρο Μαξίμου για τις συμφωνίες μίσθωσης μεταξύ του ελληνικού κράτους και της κοινοπραξίας Chevron-HelleniQ Energy που αφορούν την παραχώρηση αποκλειστικών δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης.

Από την ελληνική πλευρά υπέγραψαν ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ Άρης Στεφάτος ενώ για λογαριασμό της Chevron ο Gavin Lewis, αντιπρόεδρος της Global New Ventures καθώς και Ανδρέας Σιάμισης, διευθύνων σύμβουλος της HelleniQ Energy.

"Όταν το 2019 βρεθήκαμε στην εξουσία, βρήκαμε στα συρτάρια ένα πρόγραμμα για έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων, για το οποίο όμως δεν είχε γίνει τίποτε. Αυτό το αλλάξαμε", τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

"Είναι άλμα, δεν είναι απλό βήμα. Τα τέσσερα μπλοκ που θα ερευνήσουν οι δύο εταιρείες είναι 48.000 τ.χλμ. και μετά τις νέες συμφωνίες θα μιλάμε για 94.000 τ.χλμ.", συνέχισε.

"Καταλαβαίνουμε τη σημασία των υδρογονανθράκων για το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα", είπε ο Πρωθυπουργός. "Είμαστε πια μια χώρα εξαγωγής ηλεκτρικού ρεύματος".

"Η απόφαση της ΕΕ να απεξαρτηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο και ο κάθετος διάδρομος είναι μία εξαιρετική εναλλακτική σε αυτό", πρόσθεσε ο κ. Μητσοτάκης.

Στο πρωινό του ρεπορτάζ το energypress έγραφε:

Τμήμα του χαρτοφυλακίου της Chevron στην Αν.Μεσόγειο γίνεται και επίσημα από σήμερα η Ελλάδα, με την υπογραφή το πρωί (11 πμ) στο Μαξίμου, παρουσία του Πρωθυπουργού, των συμβάσεων στα τέσσερα μπλοκς της Κρήτης και της Πελοποννήσου, συνολικής έκτασης 47.000 τ.χιλιομέτρων.

Στη πράξη με τη κίνηση αυτή, με την οποία ο αμερικανικός κολοσσός συμπληρώνει το παζλ της παρουσίας του στη περιοχή, αναλαμβάνει να διεξάγει έρευνες σε μια έκταση που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο του συνόλου της ελληνικής επικράτειας (131.957 τ.χλμ.).

Τις θαλάσσιες περιοχές των μελλοντικών ερευνών απαρτίζουν τα οικόπεδα «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2» (35.000 τ.χλμ.), το «Νότια της Πελοποννήσου» (11.000 τ.χλμ.) και το μικρό «Α2» (826 τ.χλμ.).

Το ερευνητικό σκάφος που θα ναυλώσει η Chevron αναμένεται να ξεκινήσει τις πρώτες σεισμικές έρευνες νότια της Κρήτης στα τέλη του 2026, ενώ η πρώτη ερευνητική γεώτρηση τοποθετείται με την έναρξη του δεύτερου σταδίου ερευνών, πιθανώς μέσα στο 2028. Το πότε ακριβώς, θα εξαρτηθεί προφανώς από τα ευρήματα των ερευνών, τον τύπο των υδρογονανθράκων, τα χαρακτηριστικά της λεκάνης, τα βάθη και την απόσταση από τη στεριά.

Σύμφωνα με το πρόγραμμα, μετά τις υπογραφές στο Μαξίμου, ακολουθεί εκδήλωση για τη παρουσίαση των συμβάσεων στο Μουσείο της Ακρόπολης, από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, τον επικεφαλής New Ventures της Chevron Gavin Lewis (ο οποίος παρίσταται εκ μέρους της αμερικανικής εταιρείας), το CEO της Helleniq Energy Ανδρέα Σιάμισιη και τον επικεφαλής της ΕΔΕΥΕΠ Άρη Στεφάτο.

Καλώς εχόντων των πραγμάτων, η ενεργοποίηση της Chevron θα δώσει τη δυνατότητα να απαντηθεί μέσα στα επόμενα χρόνια το ερώτημα για τα κοιτάσματα που κρύβει η Κρήτη, όπου εντοπίζονται οι πλέον ελπιδοφόρες περιοχές με βάση τις έρευνες αλλά και τα σεισμικά, τα οποία είχαν συλλεχθεί κατά τον πρώτο μεγάλο γύρο παραχωρήσεων της περιόδου 2010-2011, επί υπουργίας Γιάννη Μανιάτη. Από πλευράς της η Chevron έχει προχωρήσει σε διεξοδική μελέτη όλων των σεισμικών δεδομένων που αγόρασε από το 2023.

Ολοκληρώνει το παζλ του χαρτοφυλακίου της στην Αν.Μεσόγειο

Στη πραγματικότητα, η είσοδος της Chevron στα ελληνικά θαλάσσια μπλοκ δεν αποτελεί μια αποσπασματική κίνηση, αλλά κρίκο μιας συνεκτικής στρατηγικής με την οποία «κλείνει» γεωγραφικά την παρουσία της σε όλη τη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου.

Δίχως αυτό προφανώς να αναιρεί τη γεωπολιτική σημασία που έχει η παρουσία της για την Ελλάδα - ειδικά στη τρέχουσα συγκυρία - η αλήθεια είναι ότι η αμερικανική εταιρεία αποκτά με τις συγκεκριμένες παραχωρήσεις τη πλήρη γεωλογική εικόνα μιας λεκάνης που θεωρείται από τις πλέον υποσχόμενες παγκοσμίως τα τελευταία 15 χρόνια.

Εν ολίγοις, η είσοδος στα ελληνικά μπλοκς ήταν μια καλά μελετημένη κίνηση από τον αμερικανικό major oil και μέρος μιας ευρύτερης γεωοικονομικής λογικής, καθώς η Ελλάδα γίνεται η 6η χώρα στη περιοχή όπου η Chevron θα έχει παρουσία.

1. Στο Ισραήλ εκμεταλλεύεται το κοίτασμα Ταμάρ και εκείνο του Λεβιάθαν, το οποίο αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα στην Αν.Μεσόγειο και ακρογωνιαίο λίθο του ενεργειακού συστήματος της χώρας. Καλύπτει με τις εξαγωγές του σημαντικό μέρος των αναγκών της Αιγύπτου, επομένως η Chevron έχει παρουσία και στη μεγαλύτερη αραβική χώρα.

2. Στη Κύπρο εκμεταλλεύεται το κοίτασμα Αφροδίτη, το οποίο από το 2029 και μετά θα αρχίσει να εξάγεται επίσης στην Αίγυπτο.

3. Στη Λιβύη ανακηρύχθηκε και επίσημα τη προηγούμενη εβδομάδα παραχωρησιούχος σε χερσαίο μπλοκ στη Λεκάνη της Σύρτης, κίνηση που σηματοδοτεί την επιστροφή του αμερικάνικου κολοσσού στη βορειοαφρικανική χώρα έπειτα από 16 χρόνια απουσίας.

4. Στη Τουρκία, πάντα μέσα στο Φεβρουάριο, υπέγραψε μνημόνιο κατανόησης με τη κρατική Turkish Petroleum (TPAO) για έρευνες στους υδρογονάνθρακες - χωρίς να διευκρινιστεί ποιες περιοχές θα αφορούν - κι αυτό μερικές εβδομάδες μετά απο αντίστοιχη συμφωνία της τουρκικής εταιρείας με την ExxonMobil.

5. Και στις αρχές του μήνα, υπέγραψε στη Συρία, με τη κρατική εταιρεία πετρελαίων της χώρας - παρουσία του ειδικού αμερικανού απεσταλμένου και πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Αγκυρα, Τομ Μπάρακ -  συνεργασία για υπεράκτιες έρευνες και ανασυγκρότηση του κατεστραμμένου από χρόνια εμφυλίων πολέμων, τομέα υδρογονανθράκων της χώρας. Ενός τομέα που σύμφωνα με τον οίκο Wood Mackenzie, διαθέτει τουλάχιστον 1,3 δισ. βαρέλια επιβεβαιωμένων αποθεμάτων πετρελαίου και αερίου.

Πρόωρη η συζήτηση για ευρήματα

Στο δε, ερώτημα κατά πόσο τα διαπιστωμένα κοιτάσματα της υπόλοιπης Ανατολικής Μεσογείου (Λεβιάθαν, Ταμάρ, Ζορ) συνδέονται γεωλογικά με τις δομές νότια και δυτικά της Κρήτης, η απάντηση θα δοθεί προφανώς μόνο μέσω των γεωτρήσεων.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις που είχε παρουσιάσει το 2024 η ΕΔΕΥΕΠ, εστιάζοντας κυρίως στις περιοχές της Κρήτης και του Ιονίου, τα δυνητικά αποθέματα ανέρχονται σε 24 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια (680 δισ. κυβικά μέτρα).

Στη παρούσα ωστόσο φάση, όπου υπεράκτια ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα έχει να γίνει από το 1986, δηλαδή εδώ και σαράντα χρόνια, η όποια συζήτηση για νούμερα είναι άκαιρη, όπως θυμίζουν για μια ακόμη φορά οι ειδικοί.

Η ώρα των αριθμών ακόμη αργεί και μια πρώτη εικόνα πιθανώς να έχουμε τους πρώτους μήνες του 2027, όταν καλώς εχόντων πραγμάτων θα δούμε την ερευνητική γεώτρηση της Energean στο «μπλοκ 2» του ΒΔ Ιονίου για το οποίο συνήφθη και η συμφωνία με την ExxonMobil (ακριβώς επειδή υπάρχει δυνητικό κοίτασμα 200 δισ κ. ποδιών).

Η Αν.Μεσόγειος μαζί με την Αφρική μπορεί να είναι από τα τελευταία energy frontiers, διατύπωση που είχε χρησιμοποιήσει πρόσφατα και ο επικεφαλής του τομέα των New Ventures του αμερικάνικου ομίλου, Gavin Lewis, που υπογράφει σήμερα για λογαριασμό της Chevron, ωστόσο για να μιλάμε με νούμερα χρειάζονται γεωτρήσεις κάθε μια εκ των οποίων κοστίζει 80-100 εκατ ευρώ, όπως είχε πει πρόσφατα ο επικεφαλής της ΕΔΕΥΕΠ, Αρης Στεφάτος.

Και για να γίνει αντιληπτό γιατί το θέμα δεν προσφέρεται για βαρύγδουπες δηλώσεις, στο εθνικό αρχείο υδρογονανθράκων έχουμε μόλις 168 γεωτρήσεις, όταν στο Ισραήλ, από την ίδρυση του ως κράτος (1948) μέχρι να φτάσουν στις πρώτες ανακαλύψεις της δεκαετίας του 1990, μεσολάβησαν 40 χρόνια και συνολικά 440 γεωτρήσεις, όλες αποτυχημένες.