Πόρισμα ACER: Περιορισμένη ευελιξία και ελλιπείς διασυνδέσεις ευθύνονταν για την ενεργειακή κρίση στη ΝΑ Ευρώπη το καλοκαίρι του 2024

Ένας συνδυασμός σφιχτών συνθηκών προσφοράς-ζήτησης και περιορισμένης συνδεσιμότητας ήταν υπεύθυνος για τη "μίνι" ενεργειακή κρίση που έπληξε την περιοχή της ΝΑ Ευρώπης το καλοκαίρι του 2024, όπως αποφάνθηκε ο ACER μετά από σχετική έρευνα.

Ο ευρωπαϊκός ρυθμιστής αναφέρει ότι περίοδοι υψηλής ζήτησης συνέπεσαν με περιορισμένη ευέλικτη παραγωγή. Παράλληλα, η έντονη εξάρτηση από μια μικρή δεξαμενή ευέλικτης παραγωγής που μπορεί να καλύψει τις αιχμές τα απογεύματα, άσκησε ισχυρή ανοδική πίεση στις τιμές.

Επιπρόσθετα, οι περιορισμένες διασυνδέσεις επιδεινώθηκαν ακόμα περισσότερο λόγω της συντήρησης στην οποία βρίσκονταν ορισμένες γραμμές, απομειώνοντας τις δυνατότητες εξασφάλισης φθηνού ηλεκτρισμού από τις γειτονικές αγορές.

Ο ρυθμιστής σημειώνει ότι το διασυνοριακό εμπόριο συνέβαλε στην αντιμετώπιση των πιέσεων, όμως η διαθεσιμότητα ισχύος στην Κεντρική Ευρώπη και στη διασύνδεση Ελλάδας-Ιταλίας δεν ήταν επαρκής για να αποτρέψει ραγδαίες ανατιμήσεις.

Στην περίπτωση της λιανικής, η απουσία δυναμικής τιμολόγησης και η χαμηλή διείσδυση των έξυπνων μετρητών δεν επέτρεψε στους καταναλωτές να αποφύγουν τις αυξημένες χρεώσεις κατά τις ώρες αιχμής.

Τεχνικές λύσεις και συντονισμός για εξομάλυνση των συνθηκών

Με βάση τις παραπάνω διαπιστώσεις, ο ACER καταλήγει σε συγκεκριμένες προτάσεις. Βραχυπρόθεσμα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην επιτάχυνση φθηνών και γρήγορων αναβαθμίσεων που θα ενισχύσουν τη δυναμικότητα στο υφιστάμενο δίκτυο της περιοχής.

Τεχνολογίες όπως η δυναμική διαβάθμιση γραμμών, επιτρέπουν την αποδεκτή ροή να προσαρμόζεται με βάση τις προβλεπόμενες συνθήκες. Εν προκειμένω, έξι διαχειριστές μεταφοράς στη ΝΑ Ευρώπη, ανάμεσά τους και ο ΑΔΜΗΕ, εφαρμόζουν στατική διαβάθμιση που δεν επιτρέπει αυξομειώσεις της ονομαστικής ισχύος αναλόγως των συνθηκών (θερμοκρασία κτλ).

Επίσης, η αναβάθμιση παραδοσιακών γραμμών με αγωγούς υψηλής θερμοκρασίας μπορεί να ξεκλειδώσει παραπάνω δυναμικότητα. Οι λύσεις αυτές θα πρέπει να εξεταστούν από τους διαχειριστές της περιοχής, τονίζει ο ACER.

Απαραίτητος είναι και ο καλύτερος περιφερειακός συντονισμός σε ό,τι αφορά τις συντηρήσεις, όπως και η εφαρμογή του κανόνα για διαθεσιμότητα των διασυνδέσεων σε ποσοστό τουλάχιστον 70%. Σημειώνεται ότι στην περίπτωση της Ελλάδας το 2024 ίσχυε εξαίρεση που της επέτρεπε να διαθέτει 60% δυναμικότητα.

Σε περίπτωση που είχε εφαρμοστεί ο κανόνας του 70%, οι προημερήσιες τιμές άνω των 400 ευρώ/MWh στην Ελλάδα θα είχαν μειωθεί από τις 59 στις 39, σύμφωνα με την έκθεση.

Σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα ο ACER συστήνει την επιτάχυνση των επενδύσεων στα δίκτυα για να αντιμετωπιστούν οι στενωποί ανάμεσα στις χώρες της περιοχής. Έργα με υψηλό αντίκτυπο θα πρέπει να λάβουν προτεραιότητα.