Skip to main content
Menu
English edition Live Blog Weekly Issues

Εξόρυξη ορυκτών πόρων: ωφελήματα και ασφάλεια

Με χαρά διάβασα το άρθρο του κυρίου Μαυρίδη που αναδημοσιεύσατε εδώ: http://www.energypress.gr/news/H-epidhmia-twn-kakwn-symbasewn-kai-ta-gewtrypana

Θα αναφερθώ στα δύο θέματα-προκλήσεις τα οποία έθιξε ο κύριος Μαυρίδης: στο θέμα της διοχέτευσης των ωφελημάτων από την εκμετάλλευση των ορυκτών πόρων στις τοπικές/εθνικές  κοινωνίες και στο θέμα της σχέσης της ασφαλούς εξόρυξης υδρογονανθράκων με τον τουρισμό.

Το θέμα της διοχέτευσης των ωφελημάτων στις τοπικές κοινωνίες αποτελεί παγκοσμίως  μία πρόκληση. Καθώς εάν δεν υπάρχει το απαραίτητο θεσμικό πλαίσιο το οποίο ρητώς να περιγράφει τις διαδικασίες με τις οποίες θα διοχετευθούν τα ωφελήματα π.χ. στις Περιφέρειες τότε φοβάμαι πως αυτά τα χρήματα θα καταλήξουν ακόμη μία φορά στις τσέπες κάποιων επιτήδειων. Και αυτά τα χρήματα δεν είναι λίγα. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα. Το άρθρο 8 του νόμου 2289/1995 προβλέπει φόρο 20% που θα πηγαίνει στο κράτος και ένα ποσοστό 5% που θα πηγαίνει στις Περιφέρειες. Σύμφωνα με το υπερ-αισόδοξο σενάριο, αυτό το 5% αντιστοιχεί σε ποσό περίπου 85 δισ. ευρώ για όλα τα έτη εκμετάλλευσης για τις Περιφέρειες στις οποίες υπάρξουν εξορύξεις υδρογονανθράκων. Όπως αντιλαμβάνεστε, σύμφωνα με το υπερ-αισόδοξο σενάριο, τα λεφτά θα είναι πολλά...Όμως, όπως γνωρίζουμε η τοπική αυτοδιοίκηση αποτελεί σημαντική εστία διαφθοράς στην Ελλάδα (sic). Και ο συνδυασμός της διεφθαρμένης τοπικής αυτοδιοίκησης, οπουδήποτε στον κόσμο, με την ύπαρξη ορυκτών πόρων αποτελεί το χειρότερο σενάριο για μία χώρα. Όταν το Εθνικό νομικό θεσμικό πλαίσιο δεν περιγράφει με σαφήνεια τον τρόπο χρήσης αυτών των χρημάτων από τις Περιφέρειες, και τους ελεγκτικούς οργανισμούς τότε υπάρχει ο κίνδυνος τα λεφτά αυτά να μην αποδοθούν στις τοπικές κοινωνίες αλλά να φαγωθούν από επιτήδειους. Αυτό βέβαια θα ήταν ένας από τους κινδύνους. Ο μεγαλύτερος ωστόσο κίνδυνος αφορά την ίδια τη Δημοκρατία σε αυτές τις περιοχές, αλλά και στην ίδια τη χώρα, καθώς ένας υποτιθέμενος διεφθαρμένος Περιφερειάρχης όταν διαχειρίζεται τόσα πολλά χρήματα χωρίς δυνατούς ελεγκτικούς μηχανισμούς-θεσμούς να τον ελέγχουν, μπορεί να μετατραπεί σε Κολομβιανού τύπου μαφιόζο. Όμως όλα αυτά αποτελούν απλώς την περιγραφή πιθανών ακραίων κινδύνων. Και όπως έχω ξαναγράψει (http://www.energypress.gr/news/Giati-prepei-na-broyme-petrelaio-kai-ohi-mono) όλοι οι κίνδυνοι είναι αντιμετωπίσιμοι.

Όσον αφορά στη σχέση της ασφαλούς εξόρυξης υδρογονανθράκων και τις πιθανές συνέπειες αυτών στις υπηρεσίες τουρισμού (η άποψή μου είναι πως ο τουρισμός ΔΕΝ αποτελεί βιομηχανία ΑΛΛΑ παροχή υπηρεσίων) έχω αναφερθεί στο γεγονός πως η Ελλάδα εδώ και δεκαετίες πάσχει ήδη από την κατάρα των πλουτοπαραγωγικών της πηγών καθώς ελέω του τουριστικού προϊόντος το περιβάλλον της χώρας μας έχει υποβαθμισθεί πολλάκις (http://www.energypress.gr/news/H-Ellada-pashei-apo-thn-Katara-twn-Ploytoparagwgikwn-Phgwn-kai-thn-Ollandikh-Astheneia).

Παλαιότερα, με αφορμή το ατύχημα της BP στον κόλπο του Μεξικού, τότε που οι συζητήσεις περί πιθανών κοιτασμάτων Ελληνικών υδρογονανθράκων μόλις ξεκινούσαν, είχα αναρωτηθεί και εγώ «...ποιόν θα επηρεάσει περισσότερο μία παρόμοια οικολογική καταστροφή; Το θαλάσσιο τουρισμό της Λιβύης ή της Ελλάδας; Αν εμείς δεν ενδιαφερθούμε πρωτίστως για το σπίτι μας μη περιμένουμε από το γείτονα να το κάνει..» (http://blogs.eliamep.gr/sotiris/ena-efialtiko-senario-gia-tis-ellinikes-aktes/). Ωστόσο, δεν χρειάζεται να υποεκτιμούμε διαρκώς τον περιβαλλοντικό κίνδυνο προερχόμενο από τις υπηρεσίες τουρισμού και να υπερκτιμούμε τον κίνδυνο από την εκμετάλλευση των ορυκτών μας πόρων. Όταν υπάρχουν οι θεσμοί και οι ελεγκτικοί οργανισμοί όλοι οι κίνδυνοι είναι ελεγχόμενοι. Οι ίδιες οι εταιρείες-κολλοσσοί άλλωστε δεν θέλουν να εμπλακούν σε πιθανά περιβαλλοντικά ατυχήματα καθώς αυτό θα έχει μεγάλο αντίκτυπο στα χρηματοικοοικονομικά της στοιχεία (http://blogs.eliamep.gr/sotiris/ta-chrimatoikonomika-tis-igiinis-ke-asfalias-ergasias-sto-pagkosmiopiimeno-perivallon/).

Η περιβαλλοντική καταστροφή που προξένησε η ΒΡ στον κόλπο του Μεξικού - και έγινε η αφορμή να ευαισθητοποιούμε και εμείς οι Μεσογειακοί - δεν προκλήθηκε από τη μη εφαρμογή περιβαλλοντικών κανονισμών: η συγκεκριμένη καταστροφή, όπως και οι παρόμοιες, προκλήθηκε ξεκάθαρα από τη μη τήρηση κανονισμών/διαδικασιών ασφάλειας (safety regulations/procedures). Κανονισμούς και διαδικασίες τις οποίες θα πρέπει να τηρούν με ευλάβεια όλες οι περιβαλλοντικά και κοινωνικά ευαισθητοποιημένες επιχειρήσεις. Έτσι άλλωστε συνδέεται η Υγιεινή και Ασφάλεια της Εργασίας με το δίπτυχο της Αειφόρας (Βιώσιμης) Ανάπτυξης και της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης. Η πολυπλοκότητα των επενδύσεων που αφορούν τους ορυκτούς πόρους, οι διαφορετικές κουλτούρες εργαζομένων που εμπλέκονται, η μη σωστή επικοινωνία μεταξύ αυτών, σε συνδυασμό με την πολυνομία, απαιτεί την υιοθέτηση κοινών ευρωμεσογειακών συνεργασιών και συγκλίσεων σε θέματα υγιεινής και ασφάλειας. Η προστασία του Μεσογειακού περιβάλλοντος και η παγκόσμια βιώσιμη ανάπτυξη απαιτούν κοινές προσεγγίσεις και υιοθέτηση κοινή κουλτούρας (http://blogs.eliamep.gr/sotiris/pies-i-proklisis-gia-tin-igiini-ke-asfalia-tis-ergasias/). Μία παλαιότερη, αλλά πάντα επίκαιρη σχετική πρόταση, στοιχεία της οποίας θα μπορούσαν να συμβάλλουν θετικά στην ασφαλή εξόρυξη υδρογονανθράκων στη Μεσόγειο βρίσκεται εδώ: http://www.ituniontt.gr/cd_files/01.anartimenes/aa013.pdf (είχε παρουσιασθεί στο «1ο Πανελλήνιο Συνέδριο για την Υγεία και την Ασφάλεια της Εργασίας (29-30 Νοεμβρίου 2010, Athens, Hilton) Ιστότοπος Συνεδρίου: http://www.elinyaecongress2010.gr/)

Σωτήρης Ν. Καμενόπουλος
Υποψήφιος Διδάκτωρ Πολυτεχνείου Κρήτης
Σχολή Μηχανικών Ορυκτών Πόρων



ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

-A +A

Σχετικά άρθρα