Εκτιμήσεις και… υπενθυμίσεις Λαφαζάνη για Turkish Stream και Νότιο Ευρωπαϊκό Αγωγό φυσικού αερίου

Στις πρόσφατες εξελίξεις για τον Turkish Stream μετά την εκ νέου ρωσο-τουρκική προσέγγιση, καθώς και τις διαπραγματεύσεις που διεξήγαγε ο ίδιος, ως υπουργός Ενέργειας τότε, με τη ρωσική πλευρά για το Νότιο Ευρωπαϊκό Αγωγό φυσικού αερίου, αναφέρεται ο Π. Λαφαζάνης σε σημερινό άρθρο του στο liberal.gr, με το οποίο απαντά στο δημοσίευμα της Εφημερίδας των Συντακτών περί δραχμής ρωσικής κοπής.

Ο κ. Λαφαζάνης κάνει λόγο για «πρωτοφανώς επωφελή» συμφωνία που είχε επιτευχθεί τότε για τον αγωγό, ενώ σχολιάζει και πλευρές της ενεργειακής πολιτικής και διπλωματίας της κυβέρνησης.

Στο εν λόγω άρθρο, ο κ. Λαφαζάνης αναλύει τη ρωσο-τουρκική προσέγγιση για τον Turkish Stream και εστιάζει στο σενάριο που θέλει το δεύτερο σκέλος του αγωγού να φτάνει στα ελληνοτουρκικά σύνορα με προορισμό την Κεντρική Ευρώπη.

Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι «η Τουρκία του Ερντογάν με αυτή την κρίσιμη συμφωνία επιχειρεί να ενισχύσει εμπράκτως και σε ένα πολύ κρίσιμο για τη Ρωσία επίπεδο, τις τουρκορωσικές σχέσεις, την ώρα που η Ρωσία επείγεται να παρακάμψει για ευνόητους λόγους τον ουκρανικό δρόμο για το φυσικό της αέριο προς την Ευρώπη.

Το καθεστώς Ερντογάν ασκώντας μια ενεργητικά θετική πολιτική προς τη Ρωσία, κόντρα στις αμερικανικές πιέσεις, αξιοποιεί το ενεργειακό πεδίο για να προσκομίσει σημαντικότατα ενεργειακά οφέλη και κυρίως για να αναβαθμίσει τον ηγεμονικό ρόλο της Τουρκίας ως περιφερειακής δύναμης στην περιοχή και να υποβοηθήσει έτσι τις επεκτατικές της βλέψεις, σχεδόν, προς όλες τις κατευθύνσεις και σε βάρος της πατρίδας μας».

Ασκώντας κριτική στην ελληνική κυβέρνηση η οποία, κατά την κρίση του, αντί «να είναι πρωτοπόρος και οδηγός των νέων ενεργειακών δρόμων, σιωπά και κρύβεται», ο κ. Λαφαζάνης αναφέρει ότι επί υπουργίας του «άνοιξε διάπλατα τις πόρτες για την κατασκευή του αγωγού με ρωσικό φυσικό αέριο, του Νότιου Ευρωπαϊκού Αγωγού, όπως ονομάστηκε, που θα ήταν συνέχεια από τα ελληνοτουρκικά σύνορα του Turkish Stream, τον οποίον Turkish Stream, τότε, η Τουρκία ταλαντευόταν και έβαζε δυσκολίες για να επικυρώσει».

Αναφερόμενος στις τότε διαπραγματεύσεις που έλαβαν χώρα τότε στην Πετρούπολη, μεταξύ του ίδιου και του επικεφαλής της ρωσικής Τράπεζας Ανάπτυξης, κ. Ντιμιτρίεφ, σημειώνει ότι ήταν ο ίδιος που «προχώρησε πρώτος με τον Αλεξάντρ Νόβακ, υπουργό Ενέργειας της Ρωσικής Ομοσπονδίας, με την συμβολή και του εν λόγω Ρώσου κρατικού «τραπεζίτη», στην υπογραφή μιας κρίσιμης ελληνορωσικής συμφωνίας για το Νότιο Ευρωπαϊκό Αγωγό με ρωσικό φυσικό αέριο, πολύ πριν υπάρξουν οι πρόσφατες ρωσοτουρκικές εξελίξεις με τη συμφωνία για τον Turkish Stream».

Υποστηρίζει ότι τα σημαντικότερα οφέλη από εκείνη τη συμφωνία προέρχονταν από το ότι «η Ελλάδα θα συμμετείχε μέσω δημόσιας εταιρείας 50 – 50 με ρωσική δημόσια εταιρεία, θυγατρική της Αναπτυξιακής Τράπεζας του Ντμίτριεφ, στην ιδιοκτησία και διαχείριση του αγωγού, χωρίς να βάλει ούτε ένα ευρώ στην κατασκευή του. Έτσι, η Ελλάδα θα αποκόμιζε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ δημοσιονομικό όφελος ετησίως από τον αγωγό, πέραν των ενεργειακών και γεωστρατηγικών ωφελειών, που ίσως ήταν και οι πλέον κρίσιμες».

Ως προς τη μη ολοκλήρωση του έργου μετά την αποχώρησή του από την κυβέρνηση, υποστηρίζει ότι η συμφωνία «έμεινε, εξαιτίας και των σφοδρών αμερικανικών πιέσεων, στο περιθώριο και στο ψυγείο».

Επεκτείνοντας την κριτική του στη στάση της ελληνικής κυβέρνησης μετά τις πρόσφατες εξελίξεις, ο κ. Λαφαζάνης σημειώνει πως «μετά τη συμφωνία για τον Turkish Stream, η ελληνική κυβέρνηση, αντί να αναλάβει ταχύτατα πρωτοβουλία για να βρει συνέχεια αυτός ο αγωγός επί ελληνικού εδάφους, κρύβεται και σιωπά» και «κωλυσιεργεί και παραπέμπει κακώς το θέμα του Νότιου Αγωγού επί του ελληνικού εδάφους προς εξέταση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή».

Αναφέρεται, δε, σε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες «η Ρωσία ήταν σύμφωνη να ενεργοποιηθεί άμεσα η συμφωνία Λαφαζάνη – Νόβακ για τον Νότιο ευρωπαϊκό αγωγό που υπεγράφη στην Πετρούπολη και να συνεχισθεί επομένως ο Turkish Stream με αγωγό μέσα στην Ελλάδα και από εκεί στην Ιταλία και την Κεντρική Ευρώπη».

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του κ. Λαφαζάνη, η κυβέρνηση επιδιώκει «να αποσείσει τις δικές της ευθύνες και να αποδώσει στις Βρυξέλλες, την τυχόν άρνηση για την κατασκευή του αγωγού».

Αναφερόμενος στον αγωγό TAP, ο κ. Λαφαζάνης υποστηρίζει ότι «δεν εκπληρώνει» τις ευρωπαϊκές θεσμικές προδιαγραφές, καθώς και ότι «δεν μας αφήνει όφελος ούτε ένα ευρώ», ενώ αναφέρει ότι «διαπραγματευόμουν επιτυχώς  για να αλλάξω» τη σχετική συμφωνία, προσπάθεια που έληξε αφότου έπαψε να είναι μέλος της κυβέρνησης.

Στη συνέχεια, ο κ. Λαφαζάνης κάνει εκτενή αναφορά και σε άλλες πτυχές της ρωσικής ενεργειακής πολιτικής, που ενδέχεται να έχουν αντίκτυπο και στη χώρα μας. Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι «προχωράνε ταχύτατα οι συνεννοήσεις μεταξύ του ρωσικού κολοσσού Gazprom και των γαλλικών πολυεθνικών EDF και ENGIE (πρώην Gaz de France Suez) για την κατασκευή του Νότιου Ευρωπαϊκού Αγωγού επί της παλιάς χάραξης του ITGI, ως καθαρά ιδιωτικό έργο, όπως ο TAP, που θα απαιτεί απλώς την έγκριση και αδειοδότηση διέλευσης από την ελληνική Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ)».

Σε σχέση, δε, με τα σενάρια που θέλουν «τη Gazprom ή καλύτερα η ρωσική πλευρά, μαζί με τις ιταλο-γαλλικές πολυεθνικές» να απευθύνονται και στη ΔΕΠΑ, ώστε να έχει κι αυτή ένα μερίδιο στην κατασκευή και διαχείριση του εν λόγω αγωγού, υποστηρίζει ότι «η ΔΕΠΑ δεν διαθέτει ούτε ένα σέντσι για επένδυση, έστω και γι' αυτό το μικρό ποσοστό που προτίθενται να της διαθέσουν».

Το άρθρο του κ. Λαφαζάνη καταλήγει με την εκτίμησή του ότι «αν ο Νότιος Ευρωπαϊκός Αγωγός ρωσικού φυσικού αερίου ευδοκιμήσει, θα υλοποιηθεί τελικά ως αποκλειστικό έργο μεγάλων πολυεθνικών, από το οποίο οι τελευταίες θα αποκομίζουν τεράστια κέρδη, ενώ το ελληνικό δημόσιο όχι μόνο δεν θα έχει το παραμικρό όφελος αλλά αντιθέτως θα έχει ζημία».