Γιώργος Λιάλιος: Αλήθειες και ψέματα για την επαναφορά της πετρελαιοκίνησης

Κοντά στην άρση της απαγόρευσης για τα πετρελαιοκίνητα Ι. Χ. σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη βρίσκεται, όπως όλα δείχνουν, το υπουργείο Περιβάλλοντος. Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ανακοινωθούν περί τα τέλη Σεπτεμβρίου, ενδεχομένως σε συνδυασμό με άλλα μέτρα, όπως η παροχή κινήτρων για απόσυρση παλαιών φορτηγών. «Αγκάθι» εξακολουθεί να αποτελεί η εκτεταμένη νοθεία καυσίμων, που απειλεί με «ακύρωση» των αντιρρυπαντικών τεχνολογιών των σύγχρονων πετρελαιοκίνητων Ι. Χ.

Η απαγόρευση της πετρελαιοκίνησης κλείνει φέτος 31 έτη. Θεσπίστηκε το 1980 (N. 1108), τροποποιήθηκε έντεκα χρόνια αργότερα (N. 1959/91) και έκτοτε ισχύει χωρίς ιδιαίτερες αλλαγές. Η μόνη εξαίρεση που δόθηκε την τελευταία 30ετία αφορά τα μικρά φορτηγά (κάτω των 4 τόνων) οι ιδιοκτήτες των οποίων κατέχουν άδεια παραγωγού ή και πωλητή σε λαϊκή αγορά και μεταφέρουν προϊόντα για πώληση σε λαϊκή αγορά (N. 2867/00). Η απαγόρευση αφορά μια ιδιαίτερα εκτεταμένη περιοχή: στην Αττική, ουσιαστικά όλο το λεκανοπέδιο, δηλαδή την περιοχή που περικλείεται από τα όρια των (προ-καποδιστριακών) Δήμων Ελευσίνας, Μαγούλας, Φυλής, Αχαρνών, Θρακομακεδόνων, Βαρυμπόμπης, Κρυονερίου, Αγίου Στεφάνου, Aνοιξης, Σταμάτας, Ροδόπολης, Διονύσου, Πικερμίου, Σπάτων, Κορωπίου, Βάρης και Βάρκιζας, ενώ στη Θεσσαλονίκη την περιοχή που περικλείεται από τα όρια των Δήμων Νέας Ιωνίας, Καλοχωρίου, Ευκαρπίας, Ασβεστοχωρίου και Πανοράματος.

Eχει φθάσει το πλήρωμα του χρόνου για την άρση της απαγόρευσης; Οι εκπρόσωποι της αγοράς αυτοκινήτου εκτιμούν πως ναι, ωστόσο υποστηρίζουν ότι η ευεργετική επίδραση στον κλάδο θα είναι μικρή, δεδομένης της οικονομικής συγκυρίας. Από την άλλη πλευρά, αρκετοί επιστήμονες και περιβαλλοντικές οργανώσεις πιστεύουν ότι το έδαφος δεν είναι ακόμα κατάλληλο, καθώς δεν έχει αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η νοθεία των καυσίμων. Ας δούμε τα επιχειρήματα υπέρ και κατά της άρσης του μέτρου.

Τα υπέρ

Για τον καταναλωτή, η άρση της απαγόρευσης θα σημάνει αυτόματα την πρόσβαση σε μια μεγάλη ποικιλία μοντέλων Ι. Χ. τα οποία καταναλώνουν σαφώς λιγότερο καύσιμα απ’ ό, τι τα βενζινοκίνητα (αν και κοστίζουν ακριβότερα). Χαμηλά είναι και τα τέλη κυκλοφορίας, λόγω χαμηλών εκπομπών ρύπων. Επίσης, τα πετρελαιοκίνητα Ι. Χ. δεν χρειάζονται τόσο τακτικά σέρβις, ενώ έχουν υψηλή μεταπωλητική αξία. Η άρση της απαγόρευσης εκτιμάται ότι θα έχει σχετικώς ευεργετικά αποτελέσματα στον κλάδο του αυτοκινήτου, με ό, τι αυτό συνεπάγεται ως προς τη βιωσιμότητά του και τις θέσεις εργασίας. Ενώ παράλληλα θα «ζεστάνει» τα δημοσιονομικά έσοδα (τέλη ταξινόμησης, ΦΠΑ, φόρος πολυτελείας, φόροι από το πετρέλαιο κίνησης).

Και τα κατά

Το βασικό πρόβλημα στην εφαρμογή του μέτρου είναι η έκταση της νοθείας καυσίμων. Οι βασικές συνέπειες είναι δύο: αν τα καύσιμα δεν είναι καλής ποιότητας, τότε αχρηστεύουν τα αντιρρυπαντικά συστήματα του οχήματος και προκαλούν πολλαπλάσια επιβάρυνση στην ατμόσφαιρα, ιδίως με τα «φονικά» μικροσωματίδια. Η παράμετρος αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική με δεδομένη την ήδη κακή από πλευράς ατμοσφαιρικής ρύπανσης κατάσταση της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, όσο και τις «δύσκολες» κλιματολογικές συνθήκες των δύο πόλεων.

Από τη άλλη πλευρά, αν τα καύσιμα νοθευτούν, καταστρέφεται η αντλία πετρελαίου του οχήματος (η οποία, παρεμπιπτόντως είναι ακριβή στην αντικατάσταση και δεν καλύπτεται από την εγγύηση του οχήματος στην Ελλάδα). Oσον αφορά τον κλάδο του αυτοκινήτου, η είσοδος της πετρελαιοκίνησης θα «κινήσει» κάπως την αγορά, ωστόσο θα απαιτήσει και μια σημαντική –ενδεχομένως για κάποιες επιχειρήσεις απαγορευτική– επένδυση σε εισαγωγή μοντέλων, ενώ εκτιμάται ότι θα επιδεινώσει την κατάσταση της αγοράς μεταχειρισμένων. Τέλος, το κράτος θα χάσει έσοδα από τα τέλη κυκλοφορίας (καθώς τα πετρελαιοκίνητα Ι. Χ. έχουν εξαιρετικά χαμηλές τιμές ρύπων σε σχέση με τα αντίστοιχα βενζινοκίνητα).

Τι πιστεύει για όλα αυτά ο υπουργός Περιβάλλοντος κ. Γιώργος Παπακωνσταντίνου; Σύμφωνα με στενό συνεργάτη του, το υπουργείο κλίνει προς την άρση της απαγόρευσης, ωστόσο έχει ζητήσει την τοποθέτηση υπηρεσιακών παραγόντων του υπουργείου για το ζήτημα. Το υπουργείο εξετάζει μια σειρά από παράλληλα μέτρα, όπως την παροχή κινήτρων για την απόσυρση βαρέων οχημάτων (τα παλαιά πετρελαιοκίνητα ταξί και φορτηγά είναι από τους κύριους ρυπαντές της ατμόσφαιρας).

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, το υπουργείο αναζητεί τρόπο να «αγγίξει» το κρίσιμο θέμα της νοθείας με μια πολιτική καθαρού καυσίμου, αλλά όλα βρίσκονται ακόμα σε πολύ πρώιμο στάδιο. Η τελική τοποθέτηση του υπουργείου για την άρση ή μη της απαγόρευσης τοποθετείται χρονικά στα τέλη του μήνα.

(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ,11/9/2011)