Αλλαγές στο ν/σ για τα αυθαίρετα και τις περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις

Τις αλλαγές και τις βελτιώσεις του νομοσχεδίου για τα αυθαίρετα και τις περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις παρουσίασε στην Ολομέλεια της Βουλής ο υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Γιώργος Παπακωνσταντίνου, τονίζοντας ότι πρόκειται για την πιο ριζική ρύθμιση που έγινε ποτέ. 

Όσον αφορά το κομμάτι των αυθαιρέτων, οι αλλαγές που παρουσίασε ο υπουργός συνίστανται στα εξής:

- Η υπαγωγή στη ρύθμιση μπορεί να γίνει για αυθαίρετα που κατασκευάστηκαν μέχρι την κατάθεση του νομοσχεδίου, δηλαδή έως 28.7.2011 και όχι, όπως αρχικά είχε προβλεφθεί, για αυθαίρετα που κατασκευάστηκαν έως 28.4.2010.

- Προϋπόθεση για κάθε μεταβίβαση από τη δημοσίευση του νόμου και μετά είναι η υπεύθυνη δήλωση από ιδιοκτήτη και μηχανικό, που θα βεβαιώνει ότι στο ακίνητο δεν έχουν εκτελεσθεί αυθαίρετες κατασκευές που να επηρεάζουν την επιφάνεια και το ύψος της ιδιοκτησίας, τη δόμηση, την κάλυψη και το ύψος του κτηρίου.

- Θεσπίζεται ενιαίος χρόνος αναστολής των κυρώσεων για τα αυθαίρετα είτε είναι εντός είτε εκτός σχεδίου. Ο χρόνος αυτός είναι τα 30 χρόνια.

- Απαλείφεται η διάταξη που προέβλεπε αναστολή των κυρώσεων για 20 χρόνια για τα εντός σχεδίου αυθαίρετα και για 40 χρόνια για τα εκτός σχεδίου, προκειμένου να αποτραπούν προβλήματα με το ΣτΕ. Στη θέση της προστίθεται νέα διάταξη που ορίζει ότι μέσα σε 20 χρόνια από την έναρξη του νέου νόμου πρέπει να έχει ολοκληρωθεί ο Γενικός Πολεοδομικός Σχεδιασμός και ο Χωροταξικός Σχεδιασμός από τους Δήμους στους οποίους θα δηλώνονται οι αυθαίρετες κατασκευές. Για τα εκτός σχεδίου αυθαίρετα όμως αν ο πολεοδομικός σχεδιασμός, και μετά τα 30 έτη, δεν τα λαμβάνει υπόψη του, τότε τα αυθαίρετα θα διατηρούνται αν ο ιδιοκτήτης έχει αποκτήσει όμορο οικόπεδο ή τμήμα όμορου οικοπέδου για τη συμπλήρωση αρτιότητας διαφορετικά θα πρέπει να ξαναπληρώσει πρόστιμο.

- Θα μπορούν να μεταβιβαστούν τα αυθαίρετα προ του 1955 και όσα έχουν εξαιρεθεί από την κατεδάφιση ή έχουν νομιμοποιηθεί με παλαιότερες ρυθμίσεις.

- Για τα αυθαίρετα που δεν είναι πρώτη κατοικία το πρόστιμο θα είναι υψηλότερο, αν έχουν γίνει σε περιοχές με υψηλή τιμή ζώνης (πχ. Μύκονος) και θα είναι χαμηλότερο αν έχει γίνει σε περιοχές με χαμηλή τιμή ζώνης.

- Ποσοστό έως 15% των προστίμων πάει στα ταμεία κοινωνικής ασφάλισης, χωρίς στη συνέχεια να επιβαρύνονται οι ιδιόκτητες πρόσθετα για τις οφειλόμενες ασφαλιστικές εισφορές που κανονικά θα βάρυναν την ανέγερση της αυθαίρετης κατασκευής.

-Έκπτωση 50% θα έχει το πρόστιμο για αυθαίρετες κατασκευές σε υπόγεια, σοφίτες και πατάρι.

Αναφορικά με το σκέλος του ν/σ που αφορά το νέο πλαίσιο περιβαλλοντικής αδειοδότησης, όπως επεσήμανε ο Γ.Παπακωνσταντίνου μιλώντας στη Βουλή, με το νέο πλαίσιο, εισάγεται μια σειρά αλλαγών και καινοτομιών, οι οποίες έχουν ως εξής:

• Ξεκάθαρη κατάταξη των έργων και δραστηριοτήτων που απαιτείται περιβαλλοντική αδειοδότηση ή χορηγούνται πρότυπες περιβαλλοντικές δεσμεύσεις

• Ενισχύεται η διαφάνεια μέσα από την αξιοποίηση εργαλείων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης με την υποχρεωτική ανάρτηση των αποφάσεων έγκρισης περιβαλλοντικών όρων στο διαδικτυακό τόπο – ώστε κάθε πολίτης να έχει πρόσβαση και γνώση των αποφάσεων. Αλλά και με την υποχρεωτική διαδικασία διαβούλευσης κατά τη σύνταξη προμελέτης για μεγάλες παρεμβάσεις και έργα.

• Η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων θα κατατίθεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά και κάθε έργο ή δραστηριότητα θα λαμβάνει αυτόματα «Περιβαλλοντική Ταυτότητα» που θα το συνοδεύει σε όλη τη διάρκεια ζωής του.

• Εισάγονται διαδικασίες και ασφαλιστικές δικλείδες για να επιτευχθούν οι δεσμεύσεις μας ως προς τους χρόνους έκδοσης των περιβαλλοντικών αδειών – εξωτερικοί αξιολογητές, ελαχιστοποίηση των συναρμοδιοτήτων κ.λπ.

• Και τελικά προχωράμε σε μια ριζική αλλαγή της εμπέδωσης του όρου της περιβαλλοντικής ευθύνης. Η σημαντικότερη αλλαγή που εισάγεται με το σχέδιο νόμου είναι η μεταφορά του βάρους της «περιβαλλοντικής ευθύνης» από την εκ των προτέρων αδειοδότηση και έγκριση των περιβαλλοντικών όρων στη συνεχή παρακολούθηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων μιας εγκατάστασης, ενός έργου, μιας δραστηριότητας σε όλη τη διάρκεια της ζωής της.

• Ενδυναμώνονται οι ελεγκτικοί μηχανισμοί  και θεσπίζονται υποχρεωτικές τακτικές επιθεωρήσεις.

• Τέλος, και σε συνέχεια και της συζήτησης που προηγήθηκε στην Βουλή, ενισχύθηκε το πλαίσιο για την προστασία ειδικά των περιοχών του δικτύου Natura και πλέον το σχέδιο νόμου καλύπτει πλήρως της απαιτήσεις της κοινοτικής νομοθεσίας για την αδειοδότηση στις περιοχές αυτές.