Σύμπραξη οικονομίας και περιβάλλοντος

Για πολύ καιρό αντιμετωπίζαμε τα θέματα της οικονομίας, του περιβάλλοντος και της ευημερίας μας ανεξάρτητα το ένα από το άλλο. Σήμερα είμαστε αντιμέτωποι με μια κατάσταση όπου και η οικονομία μας και το περιβάλλον μας βρίσκονται σε κρίση. Ενώ ο παγκόσμιος πληθυσμός εξακολουθεί να αυξάνεται, οι διαθέσιμοι πόροι παραμένουν σταθεροί. Κάθε μέρα, μοιραζόμαστε τον πλανήτη μας με 200.000 επιπλέον άτομα. Εκτιμάται ότι τα 9 δισεκατομμύρια άνθρωποι το 2050 θα χρειαστούν τρεις φορές περισσότερους πόρους: 140 δισεκατομμύρια τόνους ετησίως. Επιπλέον, αναμένεται ότι 2 δισεκατομμύρια άνθρωποι με μεσαία εισοδήματα σε «αναπτυσσόμενες χώρες» θα τριπλασιάσουν την κατανάλωσή τους έως το 2020. Η ζήτηση για είδη διατροφής, ζωοτροφές και ίνες προβλέπεται να αυξηθεί κατά 70%, αλλά το 60% των οικοσυστημάτων μας, από τα οποία αντλούνται οι πόροι αυτοί, είναι ήδη υποβαθμισμένα. Την τελευταία πενταετία, το 75% των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων κατέγραψαν αύξηση του κόστους των υλικών. 

Είναι προφανές ότι η κατάσταση αυτή δεν μπορεί να συνεχιστεί. 

Αντιθέτως, είναι απαραίτητο να αναζητήσουμε νέο μοντέλο ανάπτυξης που θα ατενίζει το μέλλον, θα προσφέρει προβλεψιμότητα και σταθερότητα και, προπαντός, θα είναι βιώσιμο. Χωρίς την αειφόρο ανάπτυξη και την αποδοτικότητα των πόρων δεν μπορούμε να διασφαλίσουμε την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης. 

Δεν είναι μόνο ότι η παλαιά συνταγή ανάπτυξης δεν είναι πλέον εφαρμόσιμη, αλλά ότι ο κόσμος στον οποίο μπορεί να επιδιωχθεί η ανάπτυξη έχει αλλάξει. Το 1990 η παγκόσμια οικονομία βασιζόταν σε 1 δισεκατομμύριο ανθρώπους οι οποίοι εκμεταλλεύονταν τους διαθέσιμους πόρους της. Έως το 2000, ο αριθμός αυτός είχε αυξηθεί σε 3 δισ. λόγω των αλλαγών που επήλθαν στην Κίνα, την Ινδία και σε άλλες αναδυόμενες οικονομίες. Ωστόσο, οι πόροι παραμένουν οι ίδιοι. 

Ευτυχώς, η κατάσταση αυτή είναι μεν ζοφερή, προσφέρει όμως και απεριόριστες ευκαιρίες. Θα πρέπει απλώς να μάθουμε να επιτυγχάνουμε περισσότερα αποτελέσματα με λιγότερα μέσα – βασική αρχή της ατζέντας της ΕΕ για την αποδοτικότητα των πόρων. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της McKinsey, τα κέρδη από την παραγωγική αξιοποίηση των πόρων θα μπορούσαν να ανέλθουν σε 3,5 τρισ. δολάρια έως το 2030, η δε αύξηση της παραγωγής με λιγότερα μέσα θα είχε θετική επίδραση στο κλίμα, γεγονός που θα επέτρεπε να επιτύχουμε κατά το ήμισυ τους κλιματικούς μας στόχους. 

Η αποδοτικότητα των πόρων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και της οικονομικής διακυβέρνησης. Περιλαμβάνεται σε όλες τις σημαντικές προτάσεις της ΕΕ για τομείς πολιτικής όπως η πολιτική ενέργειας, μεταφορών, γεωργίας, αλιείας, συνοχής, έρευνας και ανάπτυξης. Βλέπουμε τις προσπάθειες αυτές ως μέρος μιας παγκόσμιας μετάβασης προς την αειφόρο ανάπτυξη. 

Μόνο μια βιώσιμη έξοδος από την κρίση μπορεί να προετοιμάσει την ΕΕ για την οικονομία του μέλλοντος. Η οικονομία αυτή δεν μπορεί να βασίζεται στην ανάπτυξη έντασης των πόρων όπως τη βιώσαμε κατά τον 20ό αιώνα. Οι παγκόσμιες τάσεις αύξησης του πληθυσμού και εξάντλησης του φυσικού κεφαλαίου θα μας υποχρεώσουν να σκεφτόμαστε με διαφορετικό τρόπο. 

Οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν ήδη τις προκλήσεις που συνεπάγεται η αύξηση των τιμών των βασικών πόρων και αντιδρούν προσπαθώντας να χρησιμοποιήσουν τους πόρους αυτούς αποδοτικότερα. Οι επιχειρηματίες μας εφαρμόζουν καινοτόμες ιδέες για τη βελτίωση της παραγωγικότητας των πόρων. Αλλά έχουμε ακόμα πολύ δρόμο μπροστά μας. Για τον σκοπό αυτό, οι επιχειρήσεις αναμένουν από τους φορείς χάραξης πολιτικής να παρέχουν το πλαίσιο που θα εξασφαλίζει την απαιτούμενη εμπιστοσύνη για τη διεξαγωγή επενδύσεων με στόχο την αποδοτικότητα των πόρων και στο οποίο θα ανταμείβονται οι προσπάθειές τους για μεγαλύτερη αποδοτικότητα των πόρων. 

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι υπεύθυνοι για τη χάραξη πολιτικής, οι επιχειρήσεις, ο τομέας της έρευνας και οι πολίτες ακολουθούν όλοι την ίδια κατεύθυνση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δρομολόγησε μία πλατφόρμα αποδοτικής χρήσης των πόρων για την παροχή υψηλού επιπέδου καθοδήγησης και συμβουλών σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής του Χάρτη πορείας μας προς μια πιο αποδοτική, από πλευράς πόρων, Ευρώπη. Χάρη στην ενεργό δέσμευση ευρέος φάσματος επιχειρήσεων θα διασφαλιστεί ότι η αποδοτικότητα των πόρων δεν αφορά απλώς την προώθηση του πράσινου τομέα της οικονομίας, αλλά τον οικολογικό προσανατολισμό του συνόλου της οικονομίας γενικότερα. 

Δεν έχουμε χρόνο για χάσιμο. Η Ευρωπαϊκή πλατφόρμα για την αποδοτικότητα των πόρων καλεί ηγετικούς εκπροσώπους των επιχειρήσεων, του εργατικού δυναμικού και της κοινωνίας των πολιτών να στηρίξουν τώρα την αποδοτικότητα των πόρων και τον μετασχηματισμό προς μια κυκλική οικονομία και κοινωνία. Μια τέτοια εξέλιξη προσφέρει μια διέξοδο από την σημερινή κρίση προς την κατεύθυνση ενός ισχυρού ευρωπαϊκού βιομηχανικού τομέα βάσει μιας αποδοτικής, από πλευράς πόρων, και βιώσιμης ανάπτυξης. Μια κυκλική, αποδοτική από πλευράς πόρων και ανθεκτική οικονομία θα πρέπει να επιτευχθεί με τρόπο υπεύθυνο και χωρίς κοινωνικούς αποκλεισμούς μέσω δράσεων όπως η περικοπή επιδοτήσεων που βλάπτουν το περιβάλλον, ο καθορισμός σαφών στόχων που παρέχουν σαφείς κατευθύνσεις και δεικτών για τη μέτρηση της προόδου που έχει επιτευχθεί , η προώθηση της καινοτομίας και η επιτάχυνση των δημοσίων και ιδιωτικών επενδύσεων σε αποδοτικές ως προς τους πόρους τεχνολογίες, συστήματα και δεξιότητες. 

Δεν έχουμε άλλη επιλογή: πρέπει να αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα της αυξανόμενης έλλειψης πόρων και της αύξησης των τιμών. Η αποδοτικότητα των πόρων δεν αποτελεί επιλογή ή εναλλακτική πολιτική αλλά είναι αναπόφευκτη. Πρέπει να αποφασίσουμε εάν θέλουμε να ξεκινήσουμε τώρα τον μετασχηματισμό των οικονομιών μας, να αναπτύξουμε περισσότερο αειφόρες πηγές ανάπτυξης και απασχόλησης και να βελτιώσουμε την παραγωγικότητα των πόρων μας, ή εάν θα αντιδράσουμε όταν θα είμαστε πλέον αναγκασμένοι να το κάνουμε λόγω κατάρρευσης, έλλειψης πόρων και απότομων αυξήσεων στις τιμές. 

Μανιφέστο για μια Ευρώπη που χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τους πόρους: 

http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-12-989_en.htm 

Ο Janez Potocnik είναι Επίτροπος της Ε.Ε., αρμόδιος για θέματα Περιβάλλοντος και ο JohnBrutton είναι Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής πλατφόρμας για την αποδοτικότητα των πόρων, πρώην Πρωθυπουργός της Ιρλανδίας και Πρέσβης της Ε.Ε. στις ΗΠΑ.

(capital.gr)