Τσιρέκης (ΑΔΜΗΕ): Να αλλάξει το θεσμικό πλαίσιο για την αδειοδότηση έργων υψηλής τάσης – Οι προκλήσεις για τα data center

Στις κινήσεις που κάνει ο ΑΔΜΗΕ για να αντεπεξέλθει στις προκλήσεις που προκύπτουν από την εγκατάσταση data centers στη χώρα μας αναφέρθηκε ο κ. Κωνσταντίνος Τσιρέκης, Διευθυντής Στρατηγικής και Σχεδιασμού Ανάπτυξης Συστήματος του ΑΔΜΗΕ μιλώντας στο 6ο POWER & GAS FORUM που διοργανώνει το energypress  στις 27-28 Μαρτίου 2025 στο ξενοδοχείο Wyndham Grand Athens.

Ο κ. Τσιρέκης επεσήμανε ότι η ανάπτυξη των data center αποτελεί μια πρόκληση για τους διαχειριστές, η οποία προκύπτει από το γεγονός ότι οι ηλεκτρικές τους καταναλώσεις παρουσιάζουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Αποτελούν ιδιαίτερα απαιτητικά φορτία και συγχρόνως είναι μια κρίσιμη υποδομή όπου η απώλεια ηλεκτρικής τροφοδοσίας ενέχει πολλούς κινδύνους ακόμη και εθνικής ασφάλειας. Ένα ακόμη χαρακτηριστικών των data centers είναι ότι τα φορτία συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένες περιοχές όπου εκδηλώνεται το επενδυτικό ενδιαφέρον, κυρίως πέριξ της Αττικής όπου το δίκτυο δεν μπορεί να σηκώσει αυτές τις καταναλώσεις  καθώς είναι ιδιαίτερα επιβαρυμένο με την τροφοδότηση υψηλών καταναλώσεων. Ως εκ τούτου απαιτείται σχεδιασμός και κατασκευή νέων δικτύων, όπως σημείωσε.

Kάνοντας μια αναφορά στο ενδιαφέρον που έχει εκδηλωθεί μέχρι τώρα, ο κ. Τσιρέκης υπογράμμισε ότι τα φορτία των data center εμφανιστήκαν πολύ πρόσφατα. Είναι χαρακτηριστικό ότι η πρώτη προσφορά σύνδεσης που δόθηκε από τον ΑΔΜΗΕ για data center εκδόθηκε το 2022. Έκτοτε μόνο ο ΑΔΜΗΕ έχει εκδώσει προσφορές συνολικής ισχύος 500 μεγαβάτ και εάν συνυπολογιστεί ότι η αιχμή του φορτίου είναι για κάποιες ώρες το χρόνο είναι γύρω στα 11 γιγαβάτ , γίνεται αντιληπτό ότι πρόκειται για μεγάλο μέγεθος φορτίου που πρέπει να εξυπηρετηθεί. Ο διαχειριστής έχει δεχθεί αιτήματα 300 μεγαβάτ και αλλά το ανεπίσημο ενδιαφέρον για περαιτέρω ανάπτυξη data center υπερβαίνει αυτά τα νούμερα.

Αναφερόμενος στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι συγκεκριμένες επενδύσεις, υποστήριξε ότι βασικότερο ζήτημα είναι το γεγονός ότι η σύνδεσή τους στο σύστημα υψηλής τάσης διέπεται από φτωχό θεσμικό πλαίσιο σε σύγκριση με το θεσμικό πλαίσιο για σύνδεση σταθμών ΑΠΕ το οποίο είναι εκτενέστατο. Για παράδειγμα, το θεσμικό πλαίσιο αυτή τη στιγμή επιτρέπει για το ίδιο data center να μπορούν να υποβάλουν αίτημα δύο ή περισσότεροι επενδυτές πολλές φορές και για ίδιο οικόπεδο ή να υποβάλουν αίτημα στον ΑΔΜΗΕ και στον ΔΕΔΔΗΕ ενώ δεν υπάρχει περιορισμός στην ισχύ (ο αιτών μπορεί να απαιτεί ισχύ 20, 30 ή 100 μεγαβάτ). Όταν όμως χορηγείται η προσφορά σύνδεσης και υλοποιείται μια επένδυση μικρότερης ισχύος, έχει δεσμευτεί επ’αόριστον μεγαλύτερη ισχύς με αποτέλεσμα να υπάρχει εικονικός κορεσμός. Από την άλλη, οι διαχειριστές είναι υποχρεωμένοι να θεωρούν τα φορτία αυτά υπαρκτά και αυτό λειτουργεί αποτρεπτικά για άλλους επενδυτές. Η λύση για αυτό θα μπορούσε να είναι να υπάρξει κάποιος τύπος δελτίου ταυτότητας για τους επενδυτές αυτούς κατά αντιστοιχία με τη βεβαίωση παραγωγού που εκδίδει η ΡΑΕ για τους παραγωγούς ΑΠΕ, εκτίμησε ο κ. Τσιρέκης και πρόσθεσε ότι ο Διαχειριστής ζητά διαχρονικά να αναμορφωθεί το θεσμικό πλαίσιο για να αδειοδοτεί και να υλοποιεί γρήγορα έργα υψηλής τάσης.

Το χωροταξικό για τα data center

Ο ΑΔΜΗΕ συνεργάζεται με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και το ΥΠΕΝ για τη δημιουργία ενός hub και την αξιολόγηση/εξασφάλιση της ισχύος που θα μπορέσει να διατεθεί για τη σύνδεση των data center ανά περιοχή. Αναλύοντας περαιτέρω σημείωσε ότι αντίστοιχη προσπάθεια χαρτογράφησης είχε γίνει και για τις ΑΠΕ και επεσήμανε ότι ρο πρόβλημα σε αυτή την περίπτωση είναι το πώς διαβάζεται ο χάρτης καθώς υπάρχει ισχυρή συσχέτιση μεταξύ γειτονικών περιφερειών, κάτι που σημαίνει ότι εάν αναλώνεται ένα μέρος του περιθωρίου από μια περιφέρεια, αναλώνεται και από τις γειτονικές. Όπως υπογράμμισε, το σύνολο σχεδόν όσων διαβάζουν αυτό το χάρτη αγνοούν αυτή την υποσημείωση και αθροίζουν τα περιθώρια με αποτέλεσμα να υπερεκτιμούν τα μεγέθη. Πρόκειται για ένα ζήτημα που πρόθεση του διαχειριστή είναι να λυθεί και πιθανώς το καλοκαίρι θα υπάρχουν τα πρώτα αποτελέσματα.

Ο κ. Τσιρέκης υπογράμμισε ότι τα επενδυτικά σχέδια για την ανάπτυξη data center δεν μπορούν να ταυτιστούν με εκείνα άλλων κατηγοριών. Ενδεικτικά, ανέφερε ότι το προφίλ έγχυσης ενέργειας στο σύστημα από σταθμούς ΑΠΕ σε σχέση με το προφίλ κατανάλωσης από μεγάλους καταναλωτές όπως είναι τα data center είναι διαφορετικό καθώς στην τελευταία περίπτωση είναι σταθερή η κατανάλωση και δεν εξαρτάται από την ώρα της ημέρας ή την εποχή.

Όπως σημείωσε ο κ. Τσιρέκης, το χωροταξικό θα βοηθήσει αλλά θα απαιτηθεί και η συμβολή του θεσμικού πλαισίου το οποίο επιτρέπει να αδειοδοτούνται ταχύτερα τα έργα υψηλής τάσης.