Οι νέοι στο προσκήνιο της ενεργειακής μετάβασης: Υπάρχει κάποιος Νέος Πρεσβευτής της Ενέργειας που να σας εκπροσωπεί;

Ο ρόλος των νέων στη μετάβαση της ΕΕ στην καθαρή ενέργεια

Υπό την ηγεσία της Προέδρου Ursula von der Leyen, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δίνει προτεραιότητα στην προώθηση του διαλόγου και της συνεργασίας με τους πολίτες, ιδίως τους νέους, για την ενίσχυση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τις ενεργειακές πολιτικές της ΕΕ και την προώθηση της συμμετοχής στη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια. Για να ενισχύσει τις φωνές των νέων και να ενθαρρύνει την άμεση συμμετοχή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εγκαινίασε το πρόγραμμα Νέοι Πρεσβευτές για την Ενέργεια (Young Energy Ambassadors), το οποίο βρίσκεται τώρα στην τρίτη του χρονιά. 

Σχετικά με το πρόγραμμα Νέων Πρεσβευτών για την Ενέργεια 

Το πρόγραμμα επιλέγει 30 νέους επαγγελματίες, ηλικίας 18-35 ετών, οι οποίοι εργάζονται, σπουδάζουν ή ασχολούνται ενεργά με τον τομέα της ενέργειας, για να αναλάβουν έναν μοναδικό, ετήσιο ρόλο ως Νέοι Πρεσβευτές για την Ενέργεια. Αυτή η μοναδική ευκαιρία προσφέρει στα επιλεγμένα άτομα μια πλατφόρμα για να ηγηθούν συζητήσεων, να συμβάλουν στην ενεργειακή πολιτική της ΕΕ και να εμπνεύσουν τους συνομηλίκους τους να συμμετάσχουν στη μετάβαση της Ευρώπης στην καθαρή ενέργεια. Πέρα από το γεγονός ότι θα βρεθούν στο επίκεντρο της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Βιώσιμης Ενέργειας (EUSEW), οι Πρεσβευτές θα έχουν την ευκαιρία να δημοσιεύουν σε κορυφαία μέσα ενημέρωσης της Ευρώπης που ειδικεύονται σε θέματα βιώσιμης ενέργειας. 

Ποια είναι η σημασία του προγράμματος;

Η ΕΕ έχει δεσμευτεί να διασφαλίσει ότι οι νέοι διαθέτουν τις δεξιότητες και τις ευκαιρίες για να συμμετάσχουν ενεργά στην ενεργειακή μετάβαση. Η έλλειψη πρόσβασης σε πληροφορίες σχετικά με πιθανές ευκαιρίες στον κλάδο της ενέργειας μπορεί να δημιουργήσει εμπόδια στους νέους να εξερευνήσουν αυτόν τον δυναμικό και επιδραστικό τομέα. Το πρόγραμμα Νέων Πρεσβευτών Ενέργειας γεφυρώνει αυτό το κενό, παρέχοντας στους νέους επαγγελματίες μια πλατφόρμα για να μάθουν, να συνδεθούν και να εμπνεύσουν άλλους, ενώ παράλληλα συμβάλλει άμεσα στη διαμόρφωση του μέλλοντος της βιώσιμης ενέργειας στην Ευρώπη.

Οι αιτήσεις για το πρόγραμμα Νέων Πρεσβευτών για την Ενέργεια (2025) άνοιξαν

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απευθύνει πρόσκληση σε νέους επαγγελματίες, ηλικίας 18-35 ετών, οι οποίοι είναι παθιασμένοι με την καθαρή ενέργεια και τη δράση για το κλίμα, να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα Νέων Πρεσβευτών για την Ενέργεια Young. Η πρόσκληση υποβολής αιτήσεων είναι ανοικτή από τώρα έως την 1η Μαρτίου 2025. Στο πλαίσιο του προγράμματος, οι Νέοι Πρεσβευτές για την Ενέργεια θα συμμετάσχουν ενεργά στην Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Βιώσιμης Ενέργειας (EUSEW), που θα πραγματοποιηθεί στις 10-12 Ιουνίου 2025, με θέμα: «Προωθώντας μια δίκαιη και ανταγωνιστική πράσινη μετάβαση». Αυτή η ετήσια εμβληματική εκδήλωση, που διοργανώνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, φέρνει σε επαφή υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, ηγέτες της βιομηχανίας, ερευνητές και πολίτες για να συζητήσουν και να προωθήσουν τους ενεργειακούς και κλιματικούς στόχους της Ευρώπης.

Όνομα του νέου πρεσβευτή ενέργειας: Χρήστος Βρεττός

Εθνικότητα: Ελληνική

Ηλικία: 27

Τίτλος: Υπεύθυνος Επικοινωνίας στην Electra Energy, και Project Manager στην REScoop.eu (Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Ενεργειακών Κοινοτήτων)

 Τι σου πρόσφερε ο ρόλος σου ως Νέος Πρεσβευτής για την Ενέργεια στην Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Βιώσιμης Ενέργειας σε προσωπικό επίπεδο;

Είναι μια πολύ καλή ευκαιρία για δικτύωση με νέες/ους από όλη την Ευρώπη οι οποίοι ασχολούνται παθιασμένα με το ζήτημα της ενεργειακής μετάβασης. Το ταξίδι στις Βρυξέλλες για την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Βιώσιμης Ενέργειας σου επιτρέπει να δικτυωθείς με εκατοντάδες φορείς από όλη την Ευρώπη που εργάζονται σε θέματα όπως οι ενεργειακές κοινότητες, η πρόσβαση στα δίκτυα, η αποθήκευση, και η εξοικονόμηση ενέργειας. Είναι ενδιαφέρον ότι σου δίνεται και η ευκαιρία να γνωρίσεις τον Επίτροπο ενέργειας, στα πλαίσια ενός δομημένου διαλόγου πολιτικής. Βέβαια, είναι σημαντικό τέτοιες πρωτοβουλίες να μην μένουν σε συμβολικό επίπεδο, αλλά να υπάρχουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις και συνέχεια από την πλευρά της Επιτροπής, όσον αφορά τις προτάσεις των νέων. 

Πώς βλέπεις ότι η θητεία σου ως Νέος Πρεσβευτής Ενέργειας συμβάλλει στη μετάβαση της χώρας ή της περιφέρειάς σου στην πράσινη ενέργεια;

Πολλές φορές υπάρχει ένα μεγάλο κενό ανάμεσα σε όσα νομοθετούνται σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην εφαρμογή τους στα Κράτη Μέλη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι ενεργειακές κοινότητες - ένα σχήμα που η Επιτροπή στηρίζει σθεναρά, αλλά τα Κράτη Μέλη (συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας) είναι διστακτικά να στηρίξουν, καθώς δεν θέλουν να προσβάλλουν τα συμφέροντα μεγάλων παραγωγών και προμηθευτών ενέργειας. 

Είναι σημαντικό πολίτες, επιστημόνισσες, φορείς της κοινωνίας των πολιτών να έχουμε επίγνωση του τι συμβαίνει σε Ευρωπαϊκό επίπεδο ώστε να ασκούμε την απαραίτητη εποπτεία και πολιτική πίεση εθνικά - ή και τοπικά. Είναι ασύμβατο π.χ., στην ΕΕ να μιλάμε για μείωση των εκπομπών κατά 90% μέχρι το 2040, αλλά στην Ελλάδα εν έτει 2025 να χτίζουμε νέους αγωγούς αερίου οι οποίοι μας κλειδώνουν σε εκπομπές μέχρι το τέλος του αιώνα. 

Αντίστοιχα έχει ενδιαφέρον πως μία από τις βασικές προτεραιότητες του νέου επιτρόπου ενέργειας είναι να τερματίσει όλες τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Η Ελλάδα είναι μια από τις χώρες που έχουν συστηματικά αντισταθεί σε επιπρόσθετες κυρώσεις στις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία, λόγω του ρόλου των ελλήνων εφοπλιστών στη διακίνηση τέτοιων καυσίμων. 

Ως νέος πρεσβευτής για την ενέργεια αποκτάς μια μεγαλύτερη πλατφόρμα για να μαθαίνεις, αλλά και να επικοινωνείς τέτοια ζητήματα. 

Τι έφερες πίσω από τις Βρυξέλλες και πώς μπορεί αυτό να εφαρμοστεί στην κοινότητά σου;

Έχει μεγάλο ενδιαφέρον ότι σχεδόν όλες οι προτάσεις που συνδιαμορφώσαμε ως νέοι πρεσβευτές, και παραδώσαμε στην Επιτροπή, σχετίζονται με την κοινωνική διάσταση της ενέργειας. Το πώς δηλαδή μειώνουμε το κόστος ενέργειας και την ενεργειακή φτώχεια, αυξάνουμε τη συμμετοχή των πολιτών στην ενεργειακή μετάβαση, και δημιουργούμε εργασιακές ευκαιρίες στον δυναμικά αναδυόμενο τομέα των ΑΠΕ. 

Βλέπουμε πως ο τομέας των πράσινων τεχνολογιών ήδη αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της οικονομικής ανάπτυξης για μεγάλες χώρες όπως η Κίνα, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Χιλή. Αυτό το μήνυμα φέρνω πίσω δυνατά και ξεκάθαρα: η μετάβαση από τα ορυκτά στις ΑΠΕ είναι μια απόλυτη επιστημονική, ηθική, και οικονομική επιταγή. 

Ποιο ήταν το καλύτερο κομμάτι αυτής της μοναδικής εμπειρίας; 

Η δικτύωση με άλλες νέες/ους. Είναι σημαντικό να χτίζεις κοινότητες με ανθρώπους που θέλουν να φέρουν την κοινωνική/περιβαλλοντική αλλαγή - το μεγαλύτερο αντίδοτο στην περιρρέουσα απαισιοδοξία της εποχής.

Γιατί θα πρότεινες σε κάποιον/α να γίνει νέος/α Πρεσβευτής/τρια Ενέργειας, ακολουθώντας το παράδειγμά σου;

Αρχικά πρόκειται για μια απλή και γρήγορη αίτηση. Σε ένα πλαίσιο αυξανόμενης απάθειας και απολιτικοποίησης ειδικά από τους νέους μπροστά σε ένα σύστημα που θεωρούμε πως έχει αποτύχει, χρειαζόμαστε περισσότερες ευκαιρίες άμεσης συμμετοχής. Ο ρόλος του νέου πρεσβευτή ενέργειας σου επιτρέπει να μάθεις εκ των έσω περισσότερα για τις ευρωπαϊκές νομοθετικές διαδικασίες, να συν-σχεδιάσεις προτάσεις με τους άλλους πρεσβευτές, και να δικτυωθείς. 

Η μετατροπή της ενέργειας σε χρηματιστηριακό προϊόν έχει καταστήσει το σύστημα μακρινό και δυσνότητο για πολλούς από εμάς. Η συμμετοχή σε τέτοια προγράμματα, όπως του πρεσβευτή ενέργειας, σου επιτρέπει να εξοικειωθείς με τις διάφορες παραμέτρους του συστήματος, αλλά και να διατυπώσεις αντι-προτάσεις για τη λειτουργία του. 

Πάνω σε τι δουλεύεις τώρα και ποια είναι τα σχέδιά σου για το μέλλον όσον αφορά τον τομέα των καθαρών τεχνολογιών; 

Προσπαθώ μέσα από τις δύο οργανώσεις για τις οποίες δουλεύω να περάσω ένα απλό μήνυμα: η ενέργεια πρέπει να αποτελεί αγαθό, προσβάσιμο σε όλες/ους, και όχι εμπόρευμα, καθώς χωρίς αυτή δεν μπορούμε να ζήσουμε. 

Η Electra Energy σε συνεργασία με τον Δήμο Χαλανδρίου και το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής βρίσκονται στη διαδικασία ίδρυσης μιας ενεργειακής κοινότητας στο Χαλάνδρι. H βασική ιδέα είναι να εγκαταστήσουμε ένα φωτοβολταϊκό πάρκο στήνοντας μια πέργκολα πάνω από μια δημοτική έκταση parking. Το έργο θα εξυπηρετήσει περίπου 40 ιδιώτες, ενώ η υπόλοιπη ενέργεια θα διατεθεί σε ~20-30 ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά δωρεάν μέσω του Δήμου. Έτσι, προωθούμε μια κοινωνικά συμπεριληπτική ενεργειακή μετάβαση, τοπικοποιόντας παράλληλα την ενεργειακή παραγωγή, έτσι ώστε να μην δεσμεύονται άλλες αγροτικές ή δασικές εκτάσεις. 
Με την REScoop.eu δουλεύω πάνω στο κομμάτι των δημόσιων Ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων για τις ενεργειακές κοινότητες. Συντονίζουμε μια εκστρατείας πολιτικής πίεσης προς τα Κράτη Μέλη (μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα), ώστε αυτά να αξιοποιήσουν το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης, για να στηρίξουν ενεργειακές κοινότητες για την καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας.