Μπίσκας: Οι μπαταρίες δεν δίνουν μόνον λύση στο πρόβλημα της υπερπαραγωγής, αλλά και στις εξωπραγματικά υψηλές τάσεις στο δίκτυο

Τις εκτιμήσεις του σχετικά με τα προβλήματα στην αγορά ηλεκτρισμού σήμερα και το ρόλο της αποθήκευσης ανέλυσε χθες ο καθηγητής ΑΠΘ, Παντελής Μπίσκας, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης για την ανακοίνωση της συνεργασίας της Active Energy Solutions με την CATL.

Σχετικά με το ρόλο της αποθήκευσης ενέργειας για τη διασφάλιση ενός σταθερού, ανθεκτικού ηλεκτρικού δικτύου και που βρισκόμαστε σήμερα όσον αφορά τη διαθέσιμη χωρητικότητα, ο κ. Μπίσκας ανέφερε:

«Η αποθήκευση ενέργειας έχει πολύ μεγάλη ωφέλεια για το σύστημα τόσο για τον ΑΔΜΗΕ όσο και τον ΔΕΔΔΗΕ.  Αυτή τη στιγμή, το μεγαλύτερο πρόβλημα στην Ελλάδα στο σύστημα, δεν είναι η περίσσια της ενέργειας -που είναι και αυτό μεγάλο πρόβλημα που λύνεται και αυτό μέσω της αποθήκευσης- αλλά οι τάσεις. Οι τάσεις στους ζυγούς είναι εξωπραγματικά υψηλές και με διάφορους τρόπους ο ΑΔΜΗΕ κάνει υπεράνθρωπες προσπάθειες να μειώσει τις τάσεις. Όχι μόνο στους ζυγούς των 150 kV αλλά και σε αυτούς των 400 kV. Με τα taps των μετασχηματιστών, με επαγωγικές αντιδράσεις κτλ. ο ΑΔΜΗΕ προσπαθεί να τιθασεύσει τις τάσεις. Αν όμως υπήρχε αποθήκευση στο σύστημα, θα μπορούσε μέσω επαγωγικής δράσης να μειώσει τις τάσεις πολύ εύκολα και γρήγορα. 

Το δεύτερο πρόβλημα που λύνει η αποθήκευση ενέργειας είναι η υπερπαραγωγή. Η χώρα διαθέτει σήμερα 7 GW φωτοβολταικά και μετά από 6 χρόνια κατά πάσα πιθανότητα δεν θα έχουμε 13 GW που λέει το ΕΣΕΚ, αλλά θα έχει 18 GW, οπότε σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται αποθήκευση.

Και επίσης μια πολύ σημαντική ωφέλεια είναι για τη βιομηχανία και τους τελικούς καταναλωτές. Αν είχαμε αποθήκευση όλη την ημέρα,  τότε οι βραδινές αιχμές δεν θα είχαν τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας που βλέπουμε σήμερα. Άρα για το κοινωνικό σύνολο και δη για την οικονομική υγεία της βιομηχανίας, η αποθήκευσης ενέργειας είναι πάρα πολύ σημαντική. 

Σε ερώτηση σχετικά με τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε αυτήν την στιγμή στον τομέα της αποθήκευσης ενέργειας, ο κ. Μπίσκας ανέφερε:

«Τα τεχνικά θέματα είναι λυμένα. Τα ρυθμίστηκα θέματα δεν είναι πλήρως λυμένα, γιατί θα πρέπει να ενσωματωθεί στον κανονισμό της αγοράς εξισορρόπησης σχετική διάταξη που θα αφήνει τις μπαταρίες να παίζουν στο balancing market, δηλαδή να δίνουν εφεδρείες και η ενέργεια εξισορρόπησης που είναι τα προϊόντα που διαχειρίζεται το balancing market, το οποίο είχε βγει σε διαβούλευση από τον ΑΔΜΗΕ τον Απρίλιο του  2023. Δημοσιεύτηκαν οι απόψεις, δεν είχαν σημαντικά προβλήματα οι συμμετέχοντες  με αυτό που είχε δημοσιευτεί, απλώς πρέπει να επικυρωθεί με μια απόφαση της ΡΑΑΕΥ.

Σε οικονομικό επίπεδο, οι standalone μπαταρίες είναι βιώσιμες με τις σημερινές συνθήκες και με αυτές που προσβλέπουμε μέχρι το 2030. Αν υλοποιηθεί αυτό που λέει το ΕΣΕΚ, 4,3 GW μπαταριών θα είναι βιώσιμες. Αν πούνε 10 GW μπαταριών εκεί θα υπάρχει κανιβαλισμός. Η δική μου πρόταση είναι ένα ενδιάμεσο επίπεδο 7-8 GW για να απομαστεύουμε ακόμα περισσότερη ενέργεια φωτοβολταική για βραδινή κατανάλωση τότε θα είναι πάλι βιώσιμες αλλά όχι όσο βιώσιμες είναι με τα 4,3 GW».

Σε ερώτηση για τις άλλες τεχνολογίες που μπορούν να κάνουν το ίδιο πέραν της αποθήκευσης ενέργειας σε μπαταρίες, ο κ. Μπίσκας αναφέρθηκε στην αντλησιοταμίευση. Μεταξύ άλλων, ανέφερε πως το μεγαλύτερο θετικό της είναι ότι έχει μεγάλη διάρκεια δίνοντας μεγάλη δυνατότητα αποθήκευσης όχι μόνο τις ώρες 11:00-13:00 που θα αποθηκεύσει η μπαταρία αλλά τις ώρες 10:00-18:00 το απόγευμα. Παράλληλα, είναι ένα έργο που μπορεί να έχει και 80 χρόνια ζωής σε αντίθεση με την μπαταρία που έχει 20 χρόνια ζωής. Ενώ το μεγάλο της μειονέκτημα είναι η απόδοση του κύκλου άντλησης που είναι 70% ενώ οι μπαταρίες έχουν κύκλο φόρτισης-εκφόρτισης 86-87% που είναι σημαντικά υψηλότερο καθώς επίσης και το κόστος. 

Σε ερώτηση για το πόσο έτοιμο είναι το ελληνικό δίκτυο να ενσωματώσει λύσεις μεγάλης κλίμακας, ο κ. Μπίσκας ανέφερε:

«Τα τελευταία 2-3 χρόνια και τα επόμενα φτιάχνονται πολλοί ιδιωτικοί υποσταθμοί στην υψηλή τάση και στην υπερυψηλή τάση. Λόγω της ύπαρξης αυτών, δημιουργείται περιθώριο για να συνδεθούν σταθμοί αποθήκευσης. Επίσης, και στο δίκτυο διανομής υπάρχει δυνατότητα να συνδεθούν σταθμοί αποθήκευσης όπου υπάρχει στάθμη βραχυκύκλωσης. Επομένως, υπάρχουν υποσταθμοί που μπορούν να συνδεθούν με σταθμούς αποθήκευσης και στο σύστημα και στο δίκτυο με μέγιστη ισχύ».

Σε ερώτηση σχετικά με το βαθμό στον οποίο η βιομηχανία και τα νοικοκυριά θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τις λύσεις αποθήκευσης ενέργειας και αν υπάρχουν βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα για την αποκεντρωμένη αποθήκευση ενέργειας, ανέφερε πως το τελευταίο 15νθήμερο έκανε 2 σχετικές μελέτες, μια για ένα λιμάνι και μια για ένα data center.

«Τα αποτελέσματα της μελέτης ήταν ότι υπάρχουν διάφορες λύσεις οι οποίες είναι όλες οικονομικά βιώσιμες. Η πιο απλή είναι να βάλεις μια μπαταρία σε μια βιομηχανία. Η μπαταρία δρα σαν ένα μέσο αποθήκευσης που αποθηκεύει το μεσημέρι που είναι χαμηλή η τιμή της ενέργειας και τα δίνει στη βιομηχανία το βράδυ που η τιμή της ενέργειας είναι πολύ ψηλή. Αυτό έχει ένα πολύ καλό margin. Η δεύτερη λύση είναι έχεις ο συνδυασμός φωτοβολταικών και μπαταρίας, ηλεκτρικά διασυνδεδεμένων με τη βιομηχανία, δηλαδή χωρίς όρους σύνδεσης από ΔΕΔΔΗΕ, ΑΔΜΗΕ κτλ.. Αυτή είναι εξαιρετική λύση γιατί σου δίνει και ενέργεια την οποία αποθηκεύεις και την δίνεις στη βιομηχανία προφανώς τις ώρες που είναι ψηλές οι τιμές. Και το τρίτο που θα ήταν το τέλειο οικονομικά, εξαιρετικό πλάνο με τεράστιο margin, αφορά τον συνδυασμό αιολικού πάρκου, φωτοβολταικού και μπαταρίας ηλεκτρικά διασυνδεδεμένων στη βιομηχανία οπότε σε αυτή την περίπτωση καλύπτεται το φορτίο μιας μέσης βιομηχανίας έως και 90%. Υπήρχαν και σενάρια 100% αλλά έπρεπε να υπερδιαστασιολογήσεις το φωτοβολταικό και το αιολικό. Άρα σε αυτή την περίπτωση το margin είναι πολύ υψηλό και οι αποσβέσεις άμεσες».

Σχετικά με τις αλλαγές δημόσιας πολιτικής που θα μπορούσαν να βοηθήσουν ακόμη περισσότερο σε αυτή την υιοθέτηση των λύσεων αποθήκευσης στην Ελλάδα, ο κ. Μπίσκας ανέφερε:  «Πρέπει να απελευθερωθεί η αδειοδότηση, η προσφορά ωρών σύνδεσης στις μονάδες αποθήκευσης. Αυτή τη στιγμή έχουμε μια στενωπό, όλοι οι επενδυτές ξεκινούν τα έργα τους, τα αναπτύσσουν, παίρνουν όλες τις αδειοδοτήσεις και μετά καθυστερούν οι αιτήσεις στο ΔΕΔΔΗΕ και στον ΑΔΜΗΕ».

Σχετικά με την εικόνα της αγοράς αποθήκευσης ενέργειας έως το 2030 στην Ελλάδα: «Το 2030 βάσει του ΕΣΕΚ θα έχουμε 4,3 GW μπαταρίες με περίπου 17-18 GW φωτοβολταικά. Η αναλογία είναι λίγο δυσανάλογη και για αυτό οι επενδύσεις σε φωτοβολταικά, πρέπει αντίστοιχα να υποστηρίζονται  και με μπαταρίες. Για αυτό και τα 4,3 GW είναι λίγα στην Ελλάδα και χρειάζεται να πάμε σε επίπεδα 7-8 GW. Έτσι ώστε και οι επενδυτές των φωτοβολταικών να είναι πιο ασφαλείς, να μην έχουν μεγάλες περικοπές και να λύσουμε και τα προβλήματα του συστήματος που συνοπτικά αφορούν: τάσεις, συμφόρηση και περίσσια ισχύος».