Από την «κρησάρα» του ΥΠΕΞ περνούν για δεύτερη φορά τα offshore αιολικά - Τη γνώμη του για τα οικόπεδα του Εθνικού Σχεδίου Ανάπτυξης ζητά το ΥΠΕΝ - Νέες καθυστερήσεις στον ορίζοντα

Τα γεωπολιτικά και κυρίως η ανησυχία της κυβέρνησης να μην συμβεί το παραμικρό που θα διαταράξει τα «ήρεμα νερά στο Αιγαίο», είναι η αιτία για τη νέα καθυστέρηση που υφίσταται τους τελευταίους μήνες το Εθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης των υπεράκτιων αιολικών.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, ο λόγος για τη συνεχιζόμενη καθυστέρηση δημοσίευσης της Κοινής Υπουργικής Απόφασης που θα ενεργοποιήσει το πρόγραμμα, δεν αφορά αυτή τη φορά κάποια ακόμη μάχη με τη γραφειοκρατία, όπως το καλοκαίρι με το ΚΑΣ, αλλά ότι το ΥΠΕΞ κλήθηκε να δώσει για δεύτερη φορά το «πράσινο φως» προτού αυτή εκδοθεί.

Συγκεκριμένα, η υπόθεση με τα θαλάσσια αιολικά όχι μόνο παραμένει «κολλημένη» στη Δ/νση Χωροταξίας του ΥΠΕΝ, αλλά εσχάτως ζητήθηκε από το ΥΠΕΞ να απαντήσει αν έχει κάποιο θέμα με τους χάρτες και τα πάνω από 20 οικόπεδα του προγράμματος όπου θα αναπτυχθούν τα έργα.

Το θέμα προέκυψε χωρίς να συντρέχουν τεχνοκρατικοί λόγοι, αφού το Εξωτερικών ήταν από τα πρώτα υπουργεία από την «κρησάρα» του οποίου πέρασε το εθνικό πρόγραμμα τη περίοδο 2022-2023, όταν και ξεκίνησε ο σχεδιασμός του.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η «δεύτερη» αυτή γνώμη που καλείται να εκφέρει ξανά το ΥΠΕΞ, συνδέεται με τη γενικότερη κυβερνητική γραμμή που ακολουθείται σταθερά τους τελευταίους μήνες γύρω και από άλλα μεγάλα projects της χώρας που εμπλέκονται με τις θαλάσσιες ζώνες και το Αιγαίο και τα οποία τελούν εν αναμονή.

Σημειωτέον ότι το σχέδιο με τα 20 και πλέον οικόπεδα του προγράμματος, είχε ανακοινωθεί επίσημα το Νοέμβρη του 2023, αφού προηγουμένως είχε εγκριθεί και από το ΥΠΕΞ, καθώς επίσης το ΓΕΕΘΑ και άλλους φορείς. Ο σχεδιασμός είχε λάβει υπόψιν 20 κριτήρια αποκλεισμού περιοχών, τα οποία είχαν συνυπολογίσει μεταξύ άλλων και ζητήµατα εθνικής ασφάλειας, τουριστικά, επιβατικής ναυσιπλοΐας, ελάχιστη απόσταση από ακτογραµµή, περιοχές περιβαλλοντικής και πολιτιστικής σηµασίας, κλπ.

Όσοι δηλαδή αποκλεισμοί περιοχών ήταν να γίνουν, έχουν ήδη γίνει, και δεν είναι τυχαίο ότι κατά το παρελθόν οι δυνητικοί επενδυτές είχαν εκφράσει την ανησυχία τους ότι έμειναν «εκτός» κάποιες θαλάσσιες ζώνες με το πλέον πλούσιο αιολικό δυναμικό.

Κίνδυνος νέων καθυστερήσεων

Είναι δύσκολο να εκτιμήσει κανείς πόσο θα επηρεάσει η νέα αυτή εξέλιξη το πρόγραμμα των θαλάσσιων αιολικών που κανονικά θα έπρεπε να τρέχει για να καλύψει τις καθυστερήσεις του τελευταίου χρόνου. Το μόνο βέβαιο είναι ότι σε μια συγκυρία που διεθνώς οξύνεται ο ανταγωνισμός και νέοι διαγωνισμοί δρομολογούνται μαζικά, όπως αποτυπώνεται στη πρόσφατη ανάλυση της S&P Commodity Insights, η είδηση στέλνει ένα αρνητικό σήμα στην αγορά, η οποία ανέμενε μέσα στο 2025 επιτάχυνση των εξελίξεων.

Επισήμως εθνικό πρόγραμμα ακόμη δεν υπάρχει. Εως ότου δοθεί το νέο «πράσινο φως» του ΥΠΕΞ και γίνει μετά η «περιφορά» της ΚΥΑ από τα συναρμόδια υπουργεία, ουδείς θα γνωρίζει από ποιες περιοχές θα ξεκινήσει η πρώτη του φάση, πέραν της σύνταξης των Προεδρικών Διαταγμάτων που πρέπει να ακολουθήσουν και τις αποφάσεις που θα εξειδικεύουν το πλαίσιο ανάπτυξης των offshore.

Απτά βήματα αναμένει η αγορά

Η νέα καθυστέρηση έρχεται σε μια συγκυρία όπου παρ’ ότι το επενδυτικό ενδιαφέρον συνεχίζει να υφίσταται και η αγορά αναγνωρίζει το έργο που έχει κάνει η ΕΔΕΥΕΠ, όπως αποτυπώθηκε και στο workshop που διοργάνωσε η τελευταία το Δεκέμβρη, εντούτοις το κλίμα έχει αλλάξει. Οι δυνητικοί επενδυτές τηρούν στάση αναμονής, αναμένοντας συγκεκριμένα βήματα προόδου από την πολιτεία.

Εκείνοι που παραμένουν ενεργοί, διαμηνύουν ότι το ενδιαφέρον τους δεν θα διατηρηθεί επ’ άπειρον και ότι απαιτούνται άλλες ταχύτητες από αυτές που παρατηρούνται μέχρι τώρα. Τέτοια ήταν και τα σήματα που έστειλαν το Νοέμβρη από την COP29, δύο κορυφαία στελέχη της Masdar και της Iberdrola, θυμίζοντας πίσω από τα «καλά λόγια» για την Ελλάδα, ότι υπάρχει ένας «τρελός» ανταγωνισμός διεθνώς και ότι τελικά τα κεφάλαια θα επιλέξουν τη χώρα εκείνη με το πλέον ελκυστικό σχέδιο.

Τα στελέχη μάλιστα εκείνα είχαν μιλήσει για μια σειρά από προυποθέσεις, μεταξύ των οποίων και η ανάπτυξη εγχώριας εφοδιαστικής αλυσίδας που θα παράγει επιτόπου τον απαιτούμενο εξοπλισμό για τα απαιτητικά offshore projects. Τομέα, στον οποίο η πρόοδος της Ελλάδας είναι περίπου μηδενική, ένα χρόνο μετά τις πρώτες βαρύγδουπες εξαγγελίες.

Αγώνας δρόμου στη Μεσόγειο, «τρέχει» η Τουρκία

Την ίδια στιγμή ένας αγώνας δρόμου μαίνεται διεθνώς και ειδικά στη Μεσόγειο, όπως επισημαίνει η S&P Commodity Insights, με τη Γαλλία να αναδεικνύεται σε πρωταγωνιστή των πλωτών αιολικών και να της αναλογεί το ένα τρίτο της «δεξαμενής» των φετινών προγραμματισμένων διαγωνισμών στην Ευρώπη που θα φτάσουν συνολικά τα 45 GW. Σε αρκετά ώριμα στάδια βρίσκονται και οι σχεδιασμοί της Ισπανίας και της Πορτογαλίας για διαγωνιστικές διαδικασίες για offshore αιολικά, ενώ μεγάλη κινητικότητα καταγράφεται και από πλευράς της Τουρκίας.

Η ειρωνία είναι ότι η γείτονα, εξαιτίας της οποίας η Ελλάδα φαίνεται ακόμη να το «ζυμώνει», ξεκίνησε το δικό της πλάνο μετά από εμάς αλλά δείχνει να μας προσπερνά και ετοιμάζεται να προσεταιριστεί τη Γαλλία, όπως ανακοίνωσε πρόσφατα ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας Αλπαρσλάν Μπαιρακτάρ λέγοντας ότι οι δύο χώρες βρίσκονται σε συζητήσεις για τα πρωτα offshore αιολικά πάρκα της χώρας.

Το Νοέμβρη η Τουρκία είχε παρουσιάσει σε συνεργασία με την Παγκόσμια Τράπεζα, ένα φιλόδοξο πρόγραμμα ανάπτυξης offshore αιολικών, ισχύος 7 GW έως το 2040, οι προοπτικές υλοποίησης του οποίου υποστηρίζονται από την ισχυρή τουρκική βιομηχανία, με εργοστάσια παραγωγής εξοπλισμού για ανεμογεννήτριες και ανταγωνιστικά ναυπηγεία και λιμάνια με κατάλληλες υποδομές, τα οποία ακόμη η χώρα μας αναζητά να βρει.