Συνεργασία Κομισιόν -ΕΤΕπ για τη στήριξη επενδύσεων στον τομέα της κατασκευής μπαταριών - Οι δικαιούχοι και τα ποσά

Μία νέα συνεργασία για την υποστήριξη των επενδύσεων στον τομέα της κατασκευής μπαταριών στην ΕΕ, ανακοίνωσαν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Η συμφωνία έρχεται στον απόηχο της αίτησης πτώχευσης που κατέθεσε η σουηδικη Northvolt στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε μία χρονική στιγμή κατά την οποία άλλοι ευρωπαίοι κατασκευαστές και startups μάχονται να επιβιώσουν εν μέσω ασιατικού ανταγωνισμού, έλλειψης χρηματοδότησης και της τάσης αποβιομηχάνισης.

Αυτή η εταιρική σχέση προβλέπει επιπλέον 200 ​​εκατ. ευρώ (εγγύηση δανείου) στο πρόγραμμα InvestEU από το Ταμείο Καινοτομίας της ΕΕ. Κι έρχεται επιπλέον του 1 δισεκατομμυρίου ευρώ σε επιχορηγήσεις για την υποστήριξη έργων κατασκευής κυψελών μπαταριών ηλεκτρικών οχημάτων μέσω του Ταμείου Καινοτομίας, που επίσης ανακοινώθηκε. 

Στο πλαίσιο της νέας συνεργασίας, η ΕΤΕπ αναμένεται να επενδύσει επιπλέον 1,8 δισ. ευρώ στην ευρύτερη αλυσίδα αξίας μπαταριών. Αυτές οι κοινές προσπάθειες θα καταλήξουν σε συνολική δημόσια στήριξη 3 δισεκατομμυρίων ευρώ για την ανάπτυξη μιας ανταγωνιστικής και βιώσιμης ευρωπαϊκής βιομηχανίας μπαταριών.

Το συμπλήρωμα εγγυήσεων InvestEU ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Καινοτομίας θα κατευθυνθεί για την υποστήριξη καινοτόμων έργων κατά μήκος της ευρωπαϊκής αλυσίδας αξίας κατασκευής μπαταριών για την αντιμετώπιση των προκλήσεων χρηματοδότησης, επιτρέποντας πρόσθετες δραστηριότητες επιχειρηματικού χρέους της ΕΤΕπ τα επόμενα τρία χρόνια. 

Ειδικότερα, οι νέες χρηματοδοτήσεις θα :

• βοηθήσουν τις εταιρείες να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ της φάσης έρευνας και ανάπτυξης και της μεγάλης κλίμακας εμπορικής ανάπτυξης
• περιορίσουν τις πτωχεύσεις και αποτυχίες στην αγορά
• δημιουργήσουν μόχλευση της δημόσιας χρηματοδότησης για την κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων
• συμβάλλουν στη δημιουργία καινοτόμων και ανθεκτικών αλυσίδων εφοδιασμού για την αποθήκευση ενέργειας στην Ευρώπη.

Πού θα κατευθυνθεί η υποστήριξη

Η υποστήριξη θα κατευθυνθεί σε ένα ευρύ φάσμα τεχνολογιών μπαταριών, όπως η ανάπτυξη προηγμένων υλικών, η κατασκευή εξαρτημάτων ή καινοτόμες τεχνικές ανακύκλωσης. Η χρηματοδότηση δίνει προτεραιότητα στις τεχνολογικές καινοτομίες πέρα ​​από τη βασική συναρμολόγηση κυψελών ή συσκευασίας και αποκλείει τις δραστηριότητες εξόρυξης. 

Η ΕΤΕπ θα διεξάγει περιοδική διαδικασία υποβολής αιτήσεων για να αξιολογήσει εάν μια πράξη είναι επιλέξιμη σύμφωνα με τα καθορισμένα κριτήρια συμπλήρωσης, καθώς και την εμπορική και τεχνική βιωσιμότητα του έργου. Οι ενδιαφερόμενοι αιτούντες μπορούν να βρουν περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα της EIB και να υποβάλουν αίτηση μέσω της πύλης EIB MyRequests .

Η ΕΤΕπ υποστηρίζει την ευρύτερη αλυσίδα αξίας μπαταριών, συμπεριλαμβανομένων των πρώτων υλών, της έρευνας, της παραγωγής, της υποδομής φόρτισης και της ανακύκλωσης. Τα τελευταία έξι χρόνια, η Τράπεζα έχει παράσχει χρηματοδότηση 6 δισ. ευρώ και στοχεύει να επενδύσει επιπλέον 1,8 δισ. ευρώ. Η πρόσκληση μπαταριών του Ταμείου Καινοτομίας 1 δισεκατομμυρίου ευρώ και η συμπλήρωση εγγυήσεων InvestEU 200 εκατομμυρίων ευρώ έρχεται ως απάντηση στην έκκληση που έκανε στις 6 Δεκεμβρίου 2023 ο προηγούμενος εκτελεστικός αντιπρόεδρος Maroš Šefčovič να ενισχύσει τη βιομηχανία κατασκευής μπαταριών της ΕΕ με κατανομή έως 3 δισ. ευρώ για στήριξη του κλάδου. Αυτή η πρωτοβουλία στοχεύει να δώσει κίνητρα για επενδύσεις και να καταστήσει την ευρωπαϊκή βιομηχανία μπαταριών καθαρότερη και πιο ανταγωνιστική.

Τα ηλεκτρικά οχήματα

Μαζί, η συμπλήρωση InvestEU, οι επενδύσεις ιδίων πόρων της ΕΤΕπ και η έναρξη μιας νέας πρόσκλησης υποβολής προτάσεων για ηλεκτρικά οχήματα (EV) 1 δισεκατομμυρίου ευρώ για υποβολή προτάσεων από το Ταμείο Καινοτομίας υπογραμμίζουν τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να κατασκευάσει μια βιομηχανική αλυσίδα αξίας για τις μπαταρίες πιο ανθεκτική και πιο ανταγωνιστική. Η νέα εταιρική σχέση που ανακοίνωσαν η Επιτροπή και η ΕΤΕπ υπογραμμίζει επίσης τη δέσμευση της ΕΕ να εφαρμόσει μια κυκλική οικονομία και να μειώσει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των μπαταριών, μια απαραίτητη τεχνολογία αποθήκευσης ενέργειας. Η ενίσχυση της αλυσίδας αξίας των μπαταριών της ηπείρου, των δυνατοτήτων παραγωγής και των διαδικασιών ανακύκλωσης θα συμβάλει στην υποστήριξη των στόχων που περιγράφονται στην Πράσινη Συμφωνία της ΕΕ , στον κανονισμό της ΕΕ για τις μπαταρίες και στον νόμο Net-Zero Industry Act .

Στρατηγική ανάγκη

Η παραγωγή μπαταριών αποτελεί στρατηγική επιτακτική ανάγκη για τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια της Ευρώπης, ζωτικής σημασίας όχι μόνο για τους τομείς των μεταφορών και της ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και για την ευρύτερη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ. Η αύξηση της παραγωγής μπαταριών ευθυγραμμίζεται με τον νόμο Net-Zero Industry Act για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγικής ικανότητας για τεχνολογίες net-zero και τα βασικά στοιχεία τους, αντιμετωπίζοντας τα εμπόδια στην κλιμάκωση της παραγωγής. Η συμπλήρωση InvestEU θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα του τομέα της τεχνολογίας καθαρού μηδέν, θα προσελκύσει επενδύσεις και θα βελτιώσει την πρόσβαση στην αγορά καθαρής τεχνολογίας στην ΕΕ.

Το Ταμείο Καινοτομίας

Με εκτιμώμενο συνολικό προϋπολογισμό 40 δισεκατομμυρίων ευρώ από το 2020 έως το 2030 από τα έσοδα του συστήματος εμπορίας εκπομπών της ΕΕ  , το Ταμείο Καινοτομίας στοχεύει να δημιουργήσει οικονομικά κίνητρα για τις εταιρείες να επενδύσουν σε τεχνολογίες αιχμής χαμηλών εκπομπών άνθρακα και να υποστηρίξουν τη μετάβαση της Ευρώπης στην κλιματική ουδετερότητα. Το Ταμείο Καινοτομίας έχει ήδη χορηγήσει περίπου 7,2 δισεκατομμύρια ευρώ για καινοτόμα έργα μέσω προηγούμενων  προσκλήσεων υποβολής προτάσεων . Πρόσφατα επέλεξε 85 νέα έργα για προετοιμασία επιχορήγησης στο πλαίσιο της πρόσκλησης IF23, τα οποία αναμένεται να λάβουν επιπλέον 4,8 εκατομμύρια ευρώ.

InvestEU

Το πρόγραμμα InvestEU παρέχει στην Ευρωπαϊκή Ένωση κρίσιμη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση μέσω της μόχλευσης σημαντικών ιδιωτικών και δημόσιων κεφαλαίων για την υποστήριξη μιας βιώσιμης ανάκαμψης. Βοηθά επίσης στην κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων για τις προτεραιότητες πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και η ψηφιακή μετάβαση. Το πρόγραμμα InvestEU συγκεντρώνει το πλήθος των χρηματοπιστωτικών μέσων της ΕΕ που διατίθενται επί του παρόντος για τη στήριξη των επενδύσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθιστώντας τη χρηματοδότηση για επενδυτικά έργα στην Ευρώπη απλούστερη, πιο αποτελεσματική και πιο ευέλικτη. Το πρόγραμμα αποτελείται από τρία στοιχεία: το InvestEU Fund, το InvestEU Advisory Hub και το InvestEU Portal.

«Η Ευρώπη έχει δρομολογηθεί για να γίνει η πρώτη κλιματικά ουδέτερη ήπειρος μέχρι το 2050. Η παραγωγή μπαταριών αποτελεί προτεραιότητα για τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια στους τομείς των μεταφορών και της ηλεκτρικής ενέργειας και όχι μόνο», δήλωσε ο Ευρωπαίος Επίτροπος για το κλίμα, το Net Zero και την Καθαρή Ανάπτυξη, Wopke. Hoekstra.

Η Γερμανία θα διασώσει μερικώς τη Northvolt 

Η παγκόσμια ζήτηση για μπαταρίες για ηλεκτρικά οχήματα και αποθήκευση ενέργειας αυξάνεται σταθερά, αλλά η τεχνολογία δεν είναι ακόμα αρκετά συμβατική. Μεταξύ των αντίθετων ανέμων είναι οι σχετικά υψηλές τιμές, τα ζητήματα της εφοδιαστικής αλυσίδας και οι ελλιπείς μηχανισμοί χρηματοδότησης.

Η ΕΕ είναι ιδιαίτερα προβληματισμένη, δεδομένης της έλλειψης παραγωγικών δυνατοτήτων και εγχώριων πηγών υλικών μπαταριών, αλλά κυρίως της τρέχουσας τάσης αποβιομηχάνισης. Ενώ οι ευρωπαίοι κατασκευαστές εξοπλισμού ηλιακής και αιολικής ενέργειας τίθενται σε κίνδυνο κυρίως από τους Κινέζους ανταγωνιστές, το τμήμα μπαταριών πρέπει να ανταγωνιστεί και βαρέων βαρών από άλλες ασιατικές χώρες.

Συγκεκριμένα, η Northvolt αναζήτησε πρόσφατα προστασία από πιστωτές στις Ηνωμένες Πολιτείες καθώς αναγκάστηκε να ξεκινήσει αναδιάρθρωση. Η σουηδική εταιρεία δήλωσε ότι θα ολοκληρώσει τη διαδικασία το πρώτο τρίμηνο του επόμενου έτους.

Θεωρούμενη ως ο μελλοντικός κορυφαίος παίκτης στην κατασκευή μπαταριών EV στην ΕΕ, η Northvolt κατέρρευσε χωρίς επαρκή χρηματοδότηση και εν μέσω του πλήγματος που δέχθηκε από την απώλεια της BMW, η οποία υποτίθεται ότι θα γινόταν σημαντικός πελάτης. Επιπλέον, οι δυσκολίες στη λειτουργία του πρώτου του εργοστασίου, στη Σουηδία, συνέβαλαν στη χρεοκοπία.

Σύμφωνα με τις τελευταίες αναφορές, η κυβέρνηση στο Βερολίνο θα καλύψει το χρέος της εταιρείας ύψους έως και 620 εκατ. ευρώ προς τη γερμανική τράπεζα ανάπτυξης KfW. Μεταξύ άλλων φημών στα μέσα ενημέρωσης, η εταιρεία θεωρείται ότι απευθύνθηκε σε κινεζικές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της Contemporary Amperex Technology Co. Ltd. (CATL), για συνομιλίες σχετικά με πιθανές συνεργασίες.