Η διπλωματία των data centers - Το νέο μέτωπο στην γεωπολιτική της ενέργειας και της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ)

Το νέο μεγάλο στοίχημα για την παγκόσμια αγορά ενέργειας, το οποίο συνδέεται άμεσα με την εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργώντας παράλληλα ένα νέο γεωπολιτικό μέτωπο, είναι τα data centers.

Δεν είναι τυχαίο ότι όλους τους περασμένους μήνες κυριαρχούσαν στον διεθνή Τύπο, δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία στο επίκεντρο της ανάπτυξης της ΑΙ παραμένει η ενέργεια μέσω ενός αναβαθμισμένου δικτύου ώστε να διασφαλιστεί ότι η εν λόγω υποδομή μπορεί να υποστηρίξει chatbots που διψούν για ενέργεια. 

Ωστόσο, η συζήτηση φαίνεται να αλλάζει: ο επικεφαλής παγκόσμιων υποθέσεων της Goldman και συνεπικεφαλής του Παγκόσμιου Ινστιτούτου Τζάρεντ Κοέν δημοσίευσε ένα νέο άρθρο στο οποίο αναλύει τη γεωπολιτική της υποδομής τεχνητής νοημοσύνης και τη στρατηγική της διπλωματίας των κέντρων δεδομένων. 

Σε άρθρο του στο Foreign Policy με τίτλο «The Next AI Debate Is About Geopolitics», διερευνά τη γεωπολιτική σημασία της υποδομής τεχνητής νοημοσύνης, ιδιαίτερα τον παγκόσμιο αγώνα για τη δημιουργία κέντρων δεδομένων. 

Μάλιστα, απευθυνόμενος στους πελάτες του παρείχε μια περίληψη του άρθρου λέγοντας ότι τα data μπορεί να είναι το "νέο πετρέλαιο", αλλά τα έθνη - όχι η φύση - θα καθορίσουν πού θα δημιουργηθούν τα δεδομένα που εισάγονται.

Τεχνολογία γενικής χρήσης

Σύμφωνα με τον ίδιο, η AI είναι μια τεχνολογία γενικής χρήσης. Αλλά σε αντίθεση με προηγούμενες τεχνολογίες γενικής χρήσης, όπως η ηλεκτρική ενέργεια ή οι ατμομηχανές, τα εργαλεία με δυνατότητα τεχνητής νοημοσύνης πολλαπλασιάστηκαν τόσο γρήγορα που οι καινοτομίες αιχμής έγιναν ευρέως διαθέσιμες σχεδόν από τη μια μέρα στην άλλη. 

Η βιομηχανία τεχνητής νοημοσύνης εξαρτάται επίσης από ένα δίκτυο παγκόσμιων εμπορικών εταίρων, συμπεριλαμβανομένων όχι μόνο των τεχνολογιών των ΗΠΑ και της Κίνας, αλλά και των εργοστασίων κατασκευής ημιαγωγών της Ταϊβάν, των μηχανών λιθογραφίας ακραίας υπεριώδους ακτινοβολίας που κατασκευάζονται στην Ολλανδία και άλλων κρίσιμων εισροών της εφοδιαστικής αλυσίδας. Ο ανταγωνισμός για την τεχνητή νοημοσύνη κυριαρχείται μέχρι στιγμής από συζητήσεις για ημιαγωγούς αιχμής, αλλά η επόμενη φάση αφορά επίσης τη γεωγραφία και την ισχύ. Συγκεκριμένα, πού μπορούν να κατασκευαστούν τα κέντρα δεδομένων που τροφοδοτούν τις εργασίες AI; Και ποιος έχει το κεφάλαιο, την ενέργεια και την υποδομή που απαιτούνται για την τροφοδοσία των κέντρων δεδομένων όπου εκτελούνται οι φόρτοι εργασίας της τεχνητής νοημοσύνης;

Τα εργοστάσια της ΑΙ

Αυτές οι ερωτήσεις σχετικά με το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης δεν απευθύνονται μόνο στους τεχνολόγους. Τα κέντρα δεδομένων είναι τα εργοστάσια της AI, μετατρέποντας την ενέργεια και τα δεδομένα σε νοημοσύνη. Οι ηγέτες του κλάδου εκτιμούν ότι μερικές μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας των ΗΠΑ από μόνες τους αναμένεται να επενδύσουν περισσότερα από 600 δισεκατομμύρια δολάρια σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, ιδιαίτερα σε κέντρα δεδομένων, μεταξύ 2023 και 2026. Οι χώρες που συνεργάζονται με εταιρείες για να φιλοξενήσουν κέντρα δεδομένων με φόρτο εργασίας τεχνητής νοημοσύνης κερδίζουν οικονομικά, πολιτικά , και τεχνολογικά πλεονεκτήματα και μόχλευση. Αλλά τα κέντρα δεδομένων παρουσιάζουν επίσης ευαισθησίες εθνικής ασφάλειας, δεδομένου ότι συχνά φιλοξενούν ημιαγωγούς υψηλής τεχνολογίας, ελεγχόμενους από τις εξαγωγές και οι κυβερνήσεις, οι επιχειρήσεις και οι καθημερινοί χρήστες στέλνουν μερικές από τις πιο ευαίσθητες πληροφορίες τους μέσω αυτών. Και ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες προηγούνται της Κίνας σε πολλές πτυχές της τεχνητής νοημοσύνης, ειδικά στον σχεδιασμό λογισμικού και τσιπ, η Αμερική αντιμετωπίζει σημαντικά σημεία συμφόρησης με τα κέντρα δεδομένων.

Ο ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες φιλοξενούν την πληθώρα των κέντρων δεδομένων του κόσμου, ωστόσο το γηρασμένο ενεργειακό δίκτυο της Αμερικής βρίσκεται υπό τεράστια πίεση.

 Η ζήτηση ενέργειας στις ΗΠΑ είναι σταθερή εδώ και δύο δεκαετίες και τα ποσοστά κενών θέσεων στα κέντρα δεδομένων πλησιάζουν σε χαμηλά επίπεδα ρεκόρ. Παράλληλα, η έλλειψη γης με ηλεκτρική ενέργεια με τη συνδεσιμότητα που απαιτείται για την υποστήριξη κέντρων δεδομένων μεγάλης κλίμακας, σε συνδυασμό με προκλήσεις της εφοδιαστικής αλυσίδας και μακρά χρονοδιαγράμματα αδειοδότησης για νέες υποδομές παρουσιάζουν προκλήσεις για την υλοποίηση των φιλοδοξιών τεχνητής νοημοσύνης τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα. 

Η Goldman Sachs Research εκτιμά ότι τα κέντρα δεδομένων χρησιμοποιούσαν το 3% της ενέργειας των ΗΠΑ το 2022, αριθμός που θα μπορούσε να φτάσει το 8%  μέχρι το 2030 – εκτιμήσεις ρυθμιστικών και βιομηχανικών ομάδων, καθώς και του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, δείχνουν όλες προς την ίδια κατεύθυνση.

Τα οφέλη από την τεχνητή νοημοσύνη

Η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να λύσει ορισμένα από αυτά τα προβλήματα και η καινοτομία θα μπορούσε να βελτιώσει τις εγχώριες προοπτικές. Θα μπορούσε επίσης να βελτιώσει τον σχεδιασμό του δικτύου, την ανθεκτικότητα του δικτύου και την ανακάλυψη υλικών για τεχνολογίες καθαρής ενέργειας. Η αυξημένη απόδοση των τσιπ, με πυκνότερα κυκλώματα και νέες αρχιτεκτονικές μειώνουν ήδη τις ενεργειακές ανάγκες των ημιαγωγών σε αξιοσημείωτη κλίμακα. Οι ΗΠΑ παράγουν περισσότερο πετρέλαιο από οποιοδήποτε έθνος στην ιστορία, και η παραγωγή φυσικού αερίου έχει αυξηθεί από την επανάσταση του σχιστολιθικού φυσικού αερίου στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Ένα πιο ισχυρό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας που περιλαμβάνει ποικίλους ενεργειακούς πόρους —συμπεριλαμβανομένης της πυρηνικής ενέργειας, των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων και των επαναδραστηριοποιημένων πυρηνικών σταθμών— θα μπορούσε να αλλάξει τους υπολογισμούς της αγοράς προς όφελος της Αμερικής.

Παγκόσμιες συμμαχίες

Αλλά για να κερδίσουν, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να αξιοποιήσουν το ασύμμετρο πλεονέκτημά τους από παγκόσμιες συμμαχίες και συνεργασίες, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. 

Αυτή θα ήταν μια εμπορική στρατηγική και στρατηγική του δημόσιου τομέα για τη διπλωματία των κέντρων δεδομένων—εντοπίζοντας προληπτικά ικανούς, πρόθυμους και αξιόπιστους διεθνείς εταίρους, συγκέντρωση δημόσιου και ιδιωτικού κεφαλαίου, αλλά και τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση των κινδύνων ασφάλειας και ιδιωτικότητας. 

Οι βασικοί παίκτες στο νέο σκηνικό

Καναδάς : Ο κορυφαίος εμπορικός εταίρος των Ηνωμένων Πολιτειών με τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής, δικτυωμένης γης κοντά σε άφθονους φυσικούς πόρους και ενέργεια. Κορυφαίοι παράγοντες του κλάδου ανακοίνωσαν πρόσφατα μεγάλα έργα στον Καναδά συνολικού ύψους δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, συμπεριλαμβανομένων επενδύσεων στην πλούσια σε ενέργεια επαρχία της Αλμπέρτα. Ένας σύμμαχος των ΗΠΑ μέσω του ΝΑΤΟ, της συμμαχίας πληροφοριών Five Eyes και πιθανών μελλοντικών τεχνολογικών συνεργασιών AUKUS.

Οι σκανδιναβικές χώρες : Ηγέτες στην πράσινη ενέργεια και πλέον όλες μέλη του ΝΑΤΟ. Έχουν δικές τους εξαιρετικές εταιρείες τεχνολογίας, συμπεριλαμβανομένων των τηλεπικοινωνιακών κολοσσών. Η συνδεσιμότητα, η ενεργειακή βιωσιμότητα και η πρόσβαση στην τροφοδοσία τους, τις έχουν μετατρέψει εδώ και καιρό σε κόμβους κέντρων δεδομένων. Το δροσερό κλίμα τους βοηθά επίσης στην πρόληψη της υπερθέρμανσης στα κέντρα δεδομένων, επιτρέποντας δυνητικά καλύτερα επίπεδα απόδοσης και χαμηλότερο κόστος μακροπρόθεσμα.

Ιαπωνία και Νότια Κορέα: Το σπίτι των κορυφαίων παγκοσμίως τεχνολογικών οικοσυστημάτων. Το Τόκιο επενδύει το 0,71 τοις εκατό του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος του σε ημιαγωγούς έως το 2025 — αριθμός πολύ υψηλότερος από τις περισσότερες βιομηχανικές οικονομίες, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών.

Οι χώρες του Αραβικού Κόλπου της Μέσης Ανατολής: Αυτές οι χώρες στοχεύουν όχι μόνο στην εξαγωγή πετρελαίου, αλλά και στην τεχνητή νοημοσύνη. Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν μερικά από τα υψηλότερα ποσοστά διείσδυσης στο διαδίκτυο παγκοσμίως. Η αγορά τεχνητής νοημοσύνης του Κατάρ έχει αναπτυχθεί σημαντικά και η Ντόχα έχει την ικανότητα για σημαντικές κατασκευές υποδομών, όπως αποδεικνύεται από τις επενδύσεις της στον τομέα της ενέργειας και των μεταφορών. Τα υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του σύγχρονου Διαδικτύου έχουν κρίσιμους κόμβους στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Περσικό Κόλπο, όπου μεταφέρεται το 90 τοις εκατό της κίνησης δεδομένων Ευρώπης-Ασίας. Η περιοχή συνδέει την Ευρώπη με τον παγκόσμιο νότο. Όλοι κινούν τα πετροδολάριά τους προς επενδύσεις στην ενεργειακή μετάβαση και τις εγχώριες βιομηχανίες, από τις βιοεπιστήμες έως τις τηλεπικοινωνίες και τις κατασκευές, και η τεχνητή νοημοσύνη θα επιταχύνει αυτή την τάση. Οι ΗΠΑ έχουν την ευκαιρία να προσελκύσουν αυτές τις χώρες πιο κοντά στο τεχνολογικό τους οικοσύστημα παρά στο οικοσύστημα της Κίνας, αλλά θα πρέπει να κάνουν συνετές εκτιμήσεις κινδύνου καθώς το κάνουν.

Ενεργοβόρα ενέργεια

Κάθε ερώτημα ChatGPT απαιτεί σχεδόν 10 φορές περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια για επεξεργασία από μια αναζήτηση Google. Αυτές οι αναλογίες δεν περιορίζονται σε μία διεπαφή, ωστόσο – τα περισσότερα σύγχρονα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιούν τετράκις δισ. υπολογισμούς ανά δευτερόλεπτο , καθένας από τους οποίους απαιτεί ενέργεια για να τρέξει. 

Αυτή η άνευ προηγουμένου απόδοση υπολογισμού εξυπηρετείται όλο και περισσότερο από μονάδες επεξεργασίας γραφικών υψηλής έντασης ενέργειας (GPU) παρά από κεντρικές μονάδες επεξεργασίας (CPU). Για να υποστηρίξουν τις συνεχώς αυξανόμενες απαιτήσεις για υπολογισμούς, οι σύγχρονες GPU ξεπερνούν τα όρια του πόση ισχύς μπορεί να περάσει από ένα μόνο κομμάτι πυριτίου. Μαζί με αυτήν την ανάπτυξη των GPU, ο πολλαπλασιασμός των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης σηματοδότησε άλλη μια επιτάχυνση στις ενεργειακές απαιτήσεις, με τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις να βασίζονται όλο και περισσότερο στην τεχνητή νοημοσύνη παγκοσμίως.

(φωτογραφία: freepik.com)