Το Toolkit του 2022 «ξεσκονίζει» η κυβέρνηση μετά το πλαφόν στα καύσιμα - Ποια μέτρα βρίσκονται στη φαρέτρα της στο σενάριο που η κρίση παραταθεί - Νέο ράλι για πετρέλαιο, αέριο

12 03 2026 | 07:28

Στη κατάρτιση ενός «Plan B» με μέτρα από το ευρωπαικό Toolkit του 2022, αλλά με περισσότερο εξορθολογισμό και συνυπολογίζοντας τα αναχώματα της Ελλάδας, προχωρά η κυβέρνηση έχοντας πάντα το βλέμμα στις αγορές που παραμένουν επιφυλακτικές όπως υποδηλώνουν τα συνεχή πάνω - κάτω στις τιμές του πετρελαίου.

Το μπρεντ άνοιξε σήμερα στην Ασία ξανά πάνω από τα 100 δολάρια, με άνοδο 9,5%, καθώς οι αγορές δεν φαίνεται να πείστηκαν από τη χθεσινή ανακοίνωση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας ότι θα απελευθερώσει τη ποσότητα ρεκόρ των 400 εκατ βαρελιών αποθεμάτων αργού, εκ των οποίων 172 εκατ θα προέλθουν από τις ΗΠΑ.

Αν και πρόκειται για υπερδιπλάσια ποσότητα εκείνης που είχε ρίξει ο ΙΕΑ το 2022 στο πόλεμο της Ουκρανίας, εντούτοις δεν φαίνεται αρκετή, όπως σχολιάζουν διεθνείς αναλυτές (Oil Prices Surge Despite Record-Breaking Strategic Reserve Release | OilPrice.com), για να εξορθολογίσει τις τιμές, καθώς ισοδυναμεί με τέσσερις μόνο ημέρες παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.

Αντιστοιχεί στον όγκο της ποσότητας του αργού που διέρχεται επί 16 ημέρες από τον Περσικό Κόλπο, γεγονός που σημαίνει ότι ο αντίκτυπος θα είναι περιορισμένος εάν η σύγκρουση συνεχιστεί, όπως φαίνεται ότι προεξοφλούν οι αγορές.

Σήμα ότι τα πάντα είναι ανοικτά και ότι ουδείς μπορεί να αποκλείσει μια νέα εκτόξευση των τιμών, στέλνει και η δήλωση της επικεφαλής της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάινεν ότι εξετάζεται ακόμη και η επιδότηση ή το πλαφόν στις τιμές του φυσικού αερίου εφόσον αυτές παραμείνουν ψηλά.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον υψηλής αβεβαιότητας, η κυβέρνηση «ξεσκονίζει» προληπτικά όλα τα μέτρα που είχαν χρησιμοποιηθεί την περίοδο της ενεργειακής κρίσης του 2022, από το fuel pass στα καύσιμα και τη γνωστή επιδότηση στους λογαριασμούς του ρεύματος, μεχρι τη φορολόγηση στα υπερκέρδη και σε δεύτερο χρόνο τα market pass και το επίδομα ακρίβειας. Τότε ενεργοποιήθηκαν για πρώτη φορά, χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία, και οι κοινές αγορές φυσικού αερίου από την Ευρώπη μέσα από κοινή πλατφόρμα.

Τα μαξιλάρια της Ελλάδας

Στα ενθαρρυντικά στοιχεία και χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχουμε χαμηλές τιμές, είναι ότι προς ώρας η κατάσταση δείχνει διαχειρίσιμη. Το φυσικό αέριο για παράδειγμα, μετά το άλμα στα 68 €/ Μεγαβατώρα, δείχνει να έχει σταθεροποιηθεί τις τελευταίες ημέρες και παρά την σημερινή άνοδο στα 52 €, ακόμη διατηρείται μακριά από τα υψηλά του επίπεδα. Βέβαια στις 27 Φεβρουαρίου βρισκόταν στα 32 €, που σημαίνει ότι σήμερα είναι αυξημένο κατά 62%. Δείγμα εξορθολογισμού της ευρωπαϊκής αγοράς είναι και ότι οι τιμές του ρεύματος στην Ευρώπη δεν έχουν ανέβει.

«Οι ενεργειακές τιμές δεν είναι χαμηλές αλλά δεν συνιστούν και πανικό», λένε πηγές του ΥΠΕΝ υπενθυμίζοντας τα μαξιλάρια που έχει η Ελλάδα.

Στη περίπτωση του πετρελαίου, αφορούν την άνοδο του ευρώ έναντι του δολαρίου που απορροφά μέρος των ανατιμήσεων του μαύρου χρυσού, αλλά και τους υψηλούς φόρους (το 70% της τιμής της βενζίνης αφορά τον ΕΦΚ). Στη πράξη αυτό σημαίνει ότι όταν το ποσό που αναλογεί στο φόρο αυξηθεί 10%, η τιμή στην αντλία ανεβαίνει πολύ λιγότερο, μόνο κατά 5%.

Στη περίπτωση πάλι της αγοράς του ρεύματος, τα αναχώματα είναι τα πολύ υψηλά υδάτινα αποθέματα στους ταμιευτήρες και η εκτίναξη της εγκατεστημένης ισχύος των ΑΠΕ που ξεπερνά πλέον τα 17,55 GW, όπως επισημάνθηκε κατά τη χθεσινή παρουσίαση των μέτρων υπό τον αντιπρόεδρο Κωστή Χατζηδάκη (11,9 GW φωτοβολταικά και 5,58 GW αιολικά), έχοντας αυξηθεί πέρυσι κατά 2,8 GW.

Στον αντίποδα, δώδεκα ημέρες από την έναρξη της σύγκρουσης και παρά την εξουδετέρωση ως φαίνεται της αεράμυνας και του ναυτικού του Ιραν, τα αντικρουόμενα μηνύματα Τραμπ - «οι ΗΠΑ έχουν ήδη κερδίσει τον πόλεμο, αλλά δεν έχουν κερδίσει αρκετά», όπως είπε - μαζί με τα νέα πλήγματα πλοίων στα Στενά, συντηρούν την ασάφεια ως προς τους στόχους και τη διάρκεια του πολέμου, και μαζί και τις υψηλές τιμές.

Εκδόθηκε η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου για το πλαφόν

Αυτή ακριβώς η ισορροπία τρόμου είναι που κάνει τη κυβέρνηση να σκανάρει όλα τα πιθανά μέτρα σε περίπτωση που χρειαστεί μια πιο ισχυρή απάντηση, πέραν του τρίμηνου πλαφόν στα καύσιμα (μέχρι τις 30 Ιουνίου), που μπήκε από σήμερα σε ισχύ κατ’ εφαρμογή της χθεσινοβραδυνής Πράξης Νομοθετικού Περιέχομενου (ΠΝΠ).

Στη περίπτωση των καυσίμων, το ανώτατο περιθώριο κέρδους 5 λεπτά το λίτρο στις εταιρείες και 12 λεπτά στα πρατήρια είναι μια καθαρά αποτρεπτική κίνηση και με το βλέμμα ειδικά στα νησιά, προκειμένου να συγκρατηθούν οι τιμές τουλάχιστον στα τωρινά επίπεδα ενόψει του Πάσχα αλλά και της έναρξης της τουριστικής περιόδου.

Στο πρώτο δεκαήμερο του πόλεμου η μέση πανελλαδική τιμή της βενζίνης διαμορφώθηκε στα 1,87 ευρώ μετά από αύξηση 7%, του ντίζελ στα 1,84 ευρώ (αύξηση 17%) και του πετρελαίου θέρμανσης στα 1,42 ευρώ (συν 20%). Στις Κυκλάδες ωστόσο και τα Δώδεκανησα οι ούτως ή άλλως υψηλές τιμές εκτινάχθηκαν κατά το ίδιο διάστημα όχι μόνο κοντά στα 2 ευρώ, αλλά και πολύ υψηλότερα, όπως δείχνουν οι τελευταίες τιμολοψίες. Οι αποκλίσεις από τον μέσο όρο χώρας φτάνουν ή και ξεπερνούν τα 20 λεπτά / λίτρο.

Το περιθώριο των εταιρειών για τα νησιά θα προσαυξηθεί με ένα επιπλέον ποσό λόγω των υψηλών μεταφορικών, σύμφωνα με κοινή υπουργική απόφαση των υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας Στ.Παπασταύρου και Τ.Θεοδωρικάκου που θα εκδοθεί σήμερα.

Στο ερώτημα γιατί το πλαφόν δεν αφορά τα διυλιστήρια, κυβερνητικές πηγές εξηγούσαν χθες ότι αφενός το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στις διυλιστηριακές τιμές, αφετέρου οι εταιρείες εμπορίας είναι στη συντριπτική τους πλειοψηφία θυγατρικές των δύο μεγάλων ελληνικών πετρελαϊκών ομίλων. Υπό αυτή την έννοια, το μέτρο αγγίζει εμμέσως και τα δυιλιστήρια.