Σύγκρουση Gazprom - Rosneft για τις εξαγωγές αερίου

Η Rosneft, η εταιρεία που βρίσκεται στην πρώτη θέση στην παραγωγή πετρελαίου στη Ρωσία, επιδιώκει να σπάσει το μονοπώλιο μιας άλλης κρατικής σημαντικής επιχείρησης του τομέα της ενέργειας, της Gazprom, ώστε να μπορεί και αυτή να εξάγει φυσικό αέριο μέσω αγωγών, σύμφωνα με συγκλίνουσες πηγές οι οποίες μίλησαν στο Reuters, κάτι το οποίο εντάσσεται σε μια υπόγεια σύγκρουση ανάμεσα σε ισχυρά οικονομικά συμφέροντα.

Ο Ίγκορ Σέτσιν, επί σειρά ετών σύμμαχος του Βλαντίμιρ Πούτιν, μεταμόρφωσε τη Rosneft στη μεγαλύτερη εισηγμένη πετρελαιοπαραγωγική επιχείρηση του κόσμου προχωρώντας στην εξαγορά, έναντι τιμήματος 50 δισ. δολαρίων, της αγγλορωσικής TNK-BP πέρυσι.

Σε μια ένδειξη της αυξανόμενης ισχύος κι επιρροής του Σέτσιν, η Rosneft και η Novatek, έχουν ήδη εξασφαλίσει το δικαίωμα να εξάγουν διά θαλάσσης υγροποιημένο φυσικό αέριο, επιτυγχάνοντας την ακύρωση ενός νόμου του 2006 ο οποίος εκχωρούσε στη Gazprom το μονοπώλιο στις εξαγωγές φυσικού αερίου από τη Ρωσία.

Η Gazprom πάντως διατηρεί ακόμη το αποκλειστικό δικαίωμα να εξάγει φυσικό αέριο στο εξωτερικό μέσω αγωγών, οι οποίοι συνδέουν τα τεράστια κοιτάσματα της Σιβηρίας με τους πελάτες της στην Ευρώπη. Η εταιρεία αυτή καλύπτει το 30% της ζήτησης αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Rosneft θέλει να της παραχωρηθεί πρόσβαση στον αγωγό Sila Sibiri της Gazprom, που σχεδιάστηκε για να μεταφέρει αέριο στην Κίνα, και η δυναμικότητά του ανέρχεται σε 38 δισ. κυβικά μέτρα το χρόνο.

Η Gazprom δεν έχει ακόμη υπογράψει οριστική συμφωνία με την Κίνα σχετικά με τον αγωγό αυτό, ενώ έχει ανακοινώσει ότι η έναρξη της λειτουργίας του αναβάλλεται για το 2020, από το 2018 που είχε προγραμματιστεί.

«Είναι άδικο το ότι ο αγωγός έχει εκχωρηθεί μόνο σε μία εταιρεία», ανέφερε μια πηγή στη Rosneft.

Στο πλαίσιο της σύγκρουσής της με τη Gazprom, η Rosneft προσέλαβε τον Ιανουάριο τον τηλεοπτικό παρουσιαστή Μιχαήλ Λεοντίγεφ -ο οποίος είχε αποκαλέσει στο παρελθόν «πανικόβλητο μανιακό» τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Gazprom διότι υποβάθμιζε τη σημασία του φυσικού αερίου που εξορύσσεται από σχιστολιθικά πετρώματα στις ΗΠΑ με τη μέθοδο της υδραυλικής ρωγμάτωσης- και του ανέθεσε να διευθύνει το Γραφείο Τύπου και Δημοσίων Σχέσεών της.

«Πιστεύουμε ότι υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες οι οποίοι περιορίζουν την πραγμάτωση των δυνατοτήτων του τομέα του αερίου στη Ρωσία. (...) Λόγω του εντεινόμενου ανταγωνισμού από μεγάλες ξένες επιχειρήσεις, απαιτείται οι νόμοι (που διέπουν τη λειτουργία του τομέα) να εκσυγχρονιστούν», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Rosneft χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες.

Η Gazprom απέφυγε να σχολιάσει το ζήτημα.

Η Ροσνέφτ έχει βασίσει πολλά στην ανάπτυξη των δραστηριοτήτων της στον τομέα του αερίου. Αφού ανέλαβε το πηδάλιό της ο Σέτσιν τον Μάιο του 2011, αγόρασε την ανεξάρτητη εταιρεία του κάδου Itera, ενώ απέκτησε δικαιώματα για την ανάπτυξη μεγάλων κοιτασμάτων στη ρωσική επικράτεια. Σχεδιάζει να υπερδιπλασιάσει την παραγωγή της ως το τέλος της δεκαετίας, για να αξιοποιήσει τη σταδιακή απελευθέρωση της αγοράς στη Ρωσία.

Χάρη στις εξαγορές της η Ροσνέφτ έχει υπερτριπλασιάσει την παραγωγή της μέσα σε ένα χρόνο στα 42 δισ. κυβικά μέτρα, ποσότητα επαρκή για να καλύψει τη ζήτηση σε μια αγορά του μεγέθους της Γαλλίας για παράδειγμα.

"Έπαθλο" η αγορά της Κίνας

Η Gazprom βρίσκεται σε μια δύσκολη διαπραγμάτευση επί 10 χρόνια σχετικά με την διάθεση αερίου στην αγορά της Κίνας, με το μεγαλύτερο πρόβλημα να είναι ο καθορισμός της τιμής. Η εταιρεία ελπίζει ότι θα καταλήξει σε μια οριστική συμφωνία τον Μάιο, κατά την διάρκεια της προγραμματισμένης επίσκεψης του Πούτιν στην Κίνα. Ο Μίλερ θεωρείται μέλος του στενού κύκλου του προέδρου Πούτιν.

Ο πρόεδρος έχει καλέσει τις εταιρείες του τομέα της ενέργειας να αποκαταστήσουν στενές σχέσεις με την πάντα πεινασμένη για ενέργεια Κίνα αφού η Ευρώπη, ψυχροπολεμικός αντίπαλος της Ρωσίας, προσπαθεί να διαφοροποιήσει τις πηγές από όπου αγοράζει αέριο και να μειώσει την εξάρτησή της από τη Μόσχα.

Αντίθετα με τη Gazprom ο Σέτσιν έχει επιτύχει να κλείσει συμφωνίες για να αυξήσει τις ποσότητες αερίου που διαθέτει στην αγορά της Κίνας. Εκτιμάται ότι οι εξαγωγές της Ροσνέφτ στη γειτονική χώρα της Ρωσίας θα τριπλασιαστούν μέσα σε αυτήν την δεκαετία.

Μία πηγή στη Ροσνέφτ ανέφερε ότι η εταιρεία προσβλέπει στην εκμετάλλευση κοιτασμάτων φυσικού αερίου για εξαγωγές στην Κίνα και ότι στην Ανατολική Σιβηρία είναι διαθέσιμα σε αυτή κοιτάσματα με συνολικό όγκο 1 τρισ. κυβικών μέτρων.

Μια κυβερνητική πηγή επιβεβαίωσε ότι η Ροσνέφτ ασκεί έντονες παρασκηνιακές πιέσεις για να της δοθεί άδεια να εξάγει αέριο μέσω αγωγών στην Κίνα. «Έχουν στείλει διάφορες επιστολές και εκκλήσεις στην κυβέρνηση... Νομίζω ότι θα κάνουν μια δημόσια τοποθέτηση σύντομα» για το ζήτημα των εξαγωγών, είπε η πηγή αυτή.

(ΑΠΕ-ΜΠΕ)