Σενάρια για επαναφορά του λιθάνθρακα στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας

Παρά το γεγονός ότι τα αρμόδια κυβερνητικά στελέχη διεβεβαιώνουν ότι ισχύει η πολιτική απαγόρευσης του λιθάνθρακα όπως έχει επιβληθεί επί Χατζηδάκη και έχει επαναβεβαιωθεί ακόμα και από τα χείλη του πρωθυπουργού και βεβαίως με επανειλημένες δηλώσεις της αρμόδιας υπουργού ΠΕΚΑ, το θέμα "λιθάνθρακας" φαίνεται ότι επανέρχεται στο τραπέζι της συζήτησης μέσω Βρυξελλών.

Η ανακίνηση των σεναρίων για ανατροπή στην πολιτική παγώματος του λιθάνθρακα συνδέεται ευθέως με την απαίτηση της Κομισιόν για πώληση λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ. Σύμφωνα με τα συγκεκριμένα σενάρια ο λιθάνθρακας αποτελεί ισοδύναμη λύση αποδεκτή από την Κομισιόν, που θα μπορούσε να αποτρέψει τη συγκεκριμένη εξέλιξη.

Να θυμίσουμε ότι η πρώτη νύξη περί πώλησης λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ δεν έγινε το καλοκαίρι όταν ήρθαν οι εκπρόσωποι της τρόικας. Η πρώτη αναφορά έγινε στην περίφημη απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ανταγωνισμού (Ν. Κρόες) για τους λιγνίτες που διαπίστωνε μονοπώληση της αγοράς ηλεκτρισμού από τη ΔΕΗ και υπαγόρευε είτε την παραχώρηση του 40% των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ ή την εκχώρηση του 40% της λιγνιτικής ισχύος σε ανεξάρτητους παραγωγούς. Είναι γνωστό ότι το 2008 επήλθε συμβιβασμός στον οποίο επίσης περιλαμβανόταν ένα πακέτο ισοδύναμων μέτρων: η Ελλάδα αντί για πώληση μονάδων είχε δεσμευτεί να εκχωρήσει σε ιδιώτες τα κοιτάσματα της Βεύης, της Ελασσόνας, της Δράμας και της Βεγόρας. Το πρόβλημα βεβαίως είναι ότι το συγκεκριμένο ισοδύναμο πακέτο όχι μόνο δεν εφαρμόστηκε μέχρι σήμερα αλλά ούτε πρόκειται να εφαρμοστεί και στο μέλλον. Η υπόθεση της Βεύης προχωρά, κάτι που δεν ισχύει για τις περιπτώσεις της Ελασσόνας και της Δράμας λόγω τοπικών αντιδράσεων (το κοίτασμα της Βεγόρας είναι ασήμαντο). Ακόμη και για την περίπτωση της Βεύης εξαιτίας των καθυστερήσεων, ιδιωτική μονάδα λιγνίτη δεν μπορεί να υπάρξει πριν από το 2017-18. Δηλαδή ο αντίκτυπος του διαγωνισμού στην απελευθέρωση της αγοράς θα έρθει πολύ πιο αργά από ό,τι ορισμένοι πιστεύουν.

Την ίδια στιγμή, είναι πολύ δύσκολο για την ελληνική πλευρά να εξηγήσει στις Βρυξέλλες, γιατί υπάρχει απαγόρευση στο λιθάνθρακα, όταν πχ για το CO2 οι εκπομπές μιας σύγχρονης ανθρακικής μονάδας είναι 750kg/MWh, μιας σύγχρονης λιγνιτiκής σαν αυτή που σχεδιάζει η ΔΕΗ στην Πτολεμαΐδα είναι 950kg/MWh, ενώ οι μέσες εκπομπές των παλιών λιγνιτικών της ΔΕΗ είναι 1390kg/MWh. Οι ίδιες ή ακόμη και μεγαλύτερες διαφορές υπάρχουν και για τις εκπομπές διοξειδίου του θείου SO2, οξειδίων του αζώτου NOx και σωματιδίων. Δηλαδή δεν υπάρχει καμία επιστημονική ή περιβαλλοντική λογική στην απαγόρευση του λιθάνθρακα και τη συνέχιση της χρήσης του λιγνίτη.

Μια σημαντική παράμετρος του θέματος αφορά στο ότι η άρση της απαγόρευσης του λιθάνθρακα συνιστά ένα επί της ουσίας αναίμακτο ισοδύναμο μέτρο με επενδυτικό ενδιαφέρον για τους παίκτες της αγοράς. «Το ερώτημα που πρέπει να τεθεί είναι όχι εάν θέλουμε να επιτρέψουμε το λιθάνθρακα, αλλά εάν θέλουμε να αρθεί η απαγόρευση ή να πουληθούν λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ» σημειώνει χαρακτηριστικά στέλεχος της αγοράς.

Όλο και περισσότεροι παράγοντες του ενεργειακού χώρου συντάσσονται με την άποψη ότι πρέπει να υπάρξει αναθεώρηση της πολιτικής απέναντι στον άνθρακα. Παράδειγμα η πρόταση για τη δημιουργία μιας λιθανθρακικής μονάδας σε τοποθεσία που θα επιλεγεί από την κυβέρνηση με συναίνεση της τοπικής κοινωνίας, με χρήση καθαρής τεχνολογίας διακράτησης και αποθήκευσης των εκπομπών CO2 (CCS) και στην οποία θα μπορούσαν να συμμετάσχουν οι ανεξάρτητοι ηλεκτροπαραγωγοί με ένα μετοχικό μερίδιο. Σύμφωνα με όσους την υποστηρίζουν, η συγκεκριμένη πρόταση θα μπορούσε να αποτελέσει ίσως το πλέον ενδεδειγμένο ισοδύναμο μέτρο απέναντι στην πρόταση για πώληση λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ.

Εν κατακλείδι, η πολιτική απαγόρευσης του λιθάνθρακα βρίσκεται σε ισχύ σήμερα. Για το αύριο κανείς δεν μπορεί να βάλει το χέρι του στη φωτιά…