Πρόγραμμα LIFΕ: Σε αναζήτηση ισορροπημένων ρυθμίσεων

Ο Επίτροπος Potočnik μεταθέτει τις απαντήσεις των ερωτημάτων του ευρωβουλευτή των Οικολόγων Πράσινων Νίκου Χρυσόγελου για το πρόγραμμα LIFE στη συζήτηση που γίνεται με τη συμμετοχή και του Ευρωκοινοβουλίου στο πλαίσιο του γενικού πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για έναν νέο Κανονισμό του προγράμματος LIFE για την περίοδο 2014-2020, παρά τα θετικά της στοιχεία, χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα χαμηλό προϋπολογισμό. Το υποπρόγραμμα για την κλιματική αλλαγή περιορίζεται στο 0,3% επί του συνολικού προϋπολογισμού. Η πρόταση δίνει βάρος σε μεγάλα κυβερνητικά σχέδια και μειώνει κατά το ήμισυ τα πολυάριθμα μικρά, αλλά επιτυχημένα προγράμματα που πραγματοποιούνται κυρίως από Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) σε συνεργασία συνήθως με τοπικές αρχές. Επιπλέον, η κατάργηση της χρηματοδότησης του μη ανακτώμενου ΦΠΑ και η μη επιλεξιμότητα μόνιμων θέσεων εργασίας κάνουν απαγορευτική τη συμμετοχή τοπικών φορέων, μικρών εταιρειών και ΜΚΟ στα προγράμματα LIFE, αν και τα πιο πετυχημένα προγράμματα οφείλονται συνήθως σε αυτούς.

Στην απάντηση της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ισχυρίζεται ότι «αυτό το πρόβλημα θα αντισταθμιστεί από την αύξηση του ποσοστού συγχρηματοδότησης της ΕΕ στο 70% για τα παραδοσιακά προγράμματα και στο 80% για τα ολοκληρωμένα προγράμματα». Όμως οι ρυθμίσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα επιτρέψουν σε τοπικούς φορείς και σε μη κυβερνητικές οργανώσεις να συμμετάσχουν σε προγράμματα, αφού η δική τους συμμετοχή θα πρέπει να είναι στην πράξη πολύ μεγαλύτερη από το 50-60%, αν συνυπολογιστεί το γεγονός ότι το ΦΠΑ (23%) που δεν ανακτάται δεν είναι πλέον επιλέξιμη δαπάνη και το κόστος για μόνιμες θέσεις εργασίας δεν συνυπολογίζεται.

Όπως προκύπτει και από την απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από την έναρξη του προγράμματος LIFE το 1992 έχουν υλοποιηθεί συνολικά 3.503 προγράμματα για την προστασία του περιβάλλοντος, από τα οποία 430 είχαν ως δικαιούχους μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) και 407 τοπικούς φορείς, αναδεικνύοντας το σημαντικό ρόλο των τοπικών φορέων και των περιβαλλοντικών οργάνωσεων στην προστασία του περιβάλλοντος. Η Επιτροπή αναγνωρίζει επίσης, ότι «ορισμένα περιβαλλοντικά προβλήματα μπορούν να επιλυθούν καλύτερα σε περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο».

Σχολιάζοντας τις απαντήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο Νίκος Χρυσόγελος δήλωσε: «Το χρηματοδοτικό εργαλείο LIFE είναι πολύ σημαντικό για την προστασία του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας. Οι κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν είναι ισορροπημένες και είναι πιθανόν ότι θα δημιουργήσουν πολλά προβλήματα τόσο σε τοπικούς φορείς και μη κυβερνητικές οργανώσεις όπως και σε χώρες σαν την Ελλάδα και την Πορτογαλία. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο οι Πράσινοι καταθέτουμε προτάσεις για την βελτίωση της αποτελεσματικότητάς του μοναδικού αυτού εργαλείου και την ενίσχυση των δυνατοτήτων συμμετοχής των τοπικών κοινωνιών όσο και των μη κυβερνητικών οργανώσεων.Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με τη σειρά του καλείται να βελτιώσει τις ρυθμίσεις, στην επικείμενη συζήτηση στο πλαίσιο του γενικού πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.»