Πόσο θα κόστιζε για την Ευρώπη και τη Ρωσία μια κρίση στο αέριο

Η σχέση αλληλεξάρτησης μεταξύ της Ρωσίας και της Ε.Ε. στο κομμάτι της ενέργειας είναι δεδομένη και υπαρκτή. Η Ρωσία εξάγει το 65% του αερίου της στην Ευρώπη, ενώ οι ρωσικές εισαγωγές στην ΕΕ αντιστοιχούν περίπου στο ένα τρίτο των καταναλωτικών αναγκών.

Σε περίπτωση λοιπόν που η ένταση στην Ουκρανία δημιουργούσε προβλήματα στην ομαλή ροή του αερίου προς την Ευρώπη, τόσο η Ρωσία θα μετρούσε τις απώλειές της από τη διακοπή των πωλήσεων προς τον «καλύτερο πελάτη της», όσο και η Ευρώπη θα πλήρωνε ακριβότερα για να καλύψει τις ενεργειακές της ανάγκες.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ειδικών, σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα η ΕΕ θα μπορούσε να υποκαταστήσει μέρος των ρωσικών εισαγωγών από τέσσερις κυρίως πηγές: την Αλγερία, το Ιράν, τη Νορβηγία και το Κατάρ. Για όλες τις πηγές αυτές ωστόσο θα χρειαζόταν να καταβάλει υψηλότερες τιμές, με δεδομένο ότι οι παραγγελίες εκτός μακροπρόθεσμων συμβάσεων ή οι παραγγελίες από τη spot αγορά αερίου είναι ακριβότερες από το κόστος του αερίου σε μακροπρόθεσμες συμβάσεις.

Σύμφωνα με το ινστιτούτο Bruegel ακόμη και σε περίπτωση που υπήρχε πλήρης διακοπή της ροής του ρωσικού αερίου υπάρχει η δυνατότητα για υποκατάστασή του με ένα κόστος για την Ευρώπη που κυμαίνεται από 3 δισ. έως 15 δισ. ευρώ. Ως άμεσες λύσεις λοιπόν σε πιθανή έξαρση της κρίσης προβάλουν οι εξής:

• Αύξηση των εισαγωγών από τη Νορβηγία και τη Β. Αφρική. Η εφικτή αύξηση είναι 25 δισ. κυβικά μέτρα, ενώ το επιπλέον κόστος για την ΕΕ υπολογίζεται στα 189 εκατ. ευρώ. Η απώλεια για τη Ρωσία υπολογίζεται στα 6,629 δισ. ευρώ

• Αύξηση των εισαγωγών spot LNG κατά 3 δισ. κυβικά μέτρα. Το κόστος για την Ε.Ε. εκτιμάται στα 4,01 δισ. ευρώ ενώ η απώλεια για τη Ρωσία 7,995 δισ. ευρώ. 

• Αύξηση των εισαγωγών LNGμε τιμές εισαγωγής Ασίας, που θα μπορούσε να φέρει περισσότερα από 60 δισ. κυβικά μέτρα αερίου κοστίζοντας στην Ε.Ε. 12,273 δισ. ευρώ επιπλέον. Η απώλεια για τη Ρωσία υπολογίζεται στα 15,909 δισ. ευρώ

• Αύξηση της παραγωγής αερίου στην Ολλανδία από το depot του Groningen κατά 20 δισ. κυβικά μέτρα, χωρίς επιπλέον κόστος για την Ε.Ε. και 5,303 δισ. κόστος για τη Ρωσία. 

• Αλλαγή του ενεργειακού μείγματος στη βιομηχανία και μείωση της οικιακής χρήσης αερίου θα μείωνε τις ανάγκες για αέριο κατά 75 δις κυβικά μέτρα και θα κόστιζε 303 εκατ. ευρώ. Ο τζίρος που θα έχανε η Ρωσία φτάνει τα 19,886 δις ευρώ

• Αλλαγή του καυσίμου για θέρμανση από αέριο σε πετρέλαιο, θα μείωνε τις ανάγκες κατά 10 δις κυβικά μέτρα και θα κόστιζε 3,03 δις ευρώ. Η Ρωσία θα έχανε 2,652 δις ευρώ. 

• Ο περιορισμός της κατανάλωσης είναι επίσης μια ακόμη οδυνηρή και αναπόφευκτη επιλογή, βραχυπρόθεσμα. Τα νοικοκυριά μπορεί να αναγκαστούν να θερμαίνονται σε χαμηλότερη θερμοκρασία και βιομηχανίες μπορεί να αναγκαστούν να σταματήσουν τη λειτουργία τους οδηγώντας σε μείωση της κατανάλωσης κατά 35 δισ. κυβικά μέτρα.

Στη χειρότερη περίπτωση, δηλαδή να χρησιμοποιηθεί LNG και πετρέλαιο, η ΕΕ θα έπρεπε να πληρώσει 15 δισ. επιπλέον και θα διατηρούσε εισαγωγές 68 δισ. κυβικά μέτρα από τη Ρωσία.

Στο καλύτερο σενάριο με εισαγωγές από Νορβηγία και Β. Αφρική, μείωση οικιακής και βιομηχανικής κατανάλωσης , εισαγωγές spot LNG, αυξημένη παραγωγή από την Ολλανδία, μετατροπές στο ηλεκτροπαραγωγικό μείγμα, τη βιομηχανία και μείωση της οικιακής κατανάλωσης το κόστος για την Ε.Ε. θα μπορούσε να περιοριστεί στα 3 δις ευρώ. 

Βεβαίως την ίδια στιγμή το κόστος για τη Ρωσία από μια τέτοια εξέλιξη είναι πολλαπλάσιο και υπολογίζεται ότι μπορεί να ξεπερνά ακόμη και τα 60 δις ευρώ. 

Γίνεται αντιληπτό δηλαδή ότι μια πιθανή κρίση στο αέριο αποτελεί μια κατάσταση που θα δημιουργήσει μόνο χαμένους, τόσο από την πλευρά της Ευρώπης που θα ρισκάρει ακόμη και την οικονομική της ανάκαμψη όσο και από την πλευρά της Ρωσίας η οποία θα χάσει την κύρια πηγή των εισοδημάτων της και τον πελάτη με τα μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους, που δεν είναι άλλος από τις ευρωπαϊκές χώρες.

(capital.gr)