Ποιος είπε ότι στην πολιτική συμβαίνουν τα λογικά πράγματα;

Η κυβέρνηση πέρασε τις δύο κρίσιμες κοινοβουλευτικές μάχες, για το φόρο ακινήτων και  τους πλειστηριασμούς, με τις ελάχιστες απώλειες. Με τις ψηφοφορίες αυτές έκλεισε στην πραγματικότητα το 2013, ένας χρόνος που είχε δύο βασικά χαρακτηριστικά:  Πρώτον, στην κοινωνία βάθυνε μια πρωτοφανής και δραματική κρίση, με τη φτώχεια να επεκτείνεται και την ανεργία να φτάνει σε μη διαχειρίσιμα ποσοστά. Δεύτερον, στα δημόσια οικονομικά καταγράφηκε μια σημαντική βελτίωση και η χώρα δείχνει να έχει αποφύγει τον κίνδυνο ενός μεγα- ατυχήματος που θα την έβγαζε από το παιχνίδι των ευρωπαϊκών εξελίξεων.

Η επόμενη περίοδος θα καθορίσει στην πραγματικότητα τα πάντα. Υπό όρους και προϋποθέσεις, θα μπορούσε να είναι η αρχή για να αλλάξει η φορά των πραγμάτων και να ξεκινήσει δειλά - δειλά μια ανοδική πορεία. Η κυβέρνηση έχει καταρχάς εξασφαλίσει ένα είδος μορατόριουμ που προκύπτει από το γεγονός ότι ασκεί την προεδρία της Ε.Ε. Δεν αποτελεί ελιξίριο «για πάσαν νόσον», αλλά είναι μια μετρήσιμη παράμετρος. Ταυτόχρονα η επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος βάζει στην ατζέντα ζητήματα με θετικό πρόσημο, τόσο επί της ουσίας όσο και επικοινωνιακά. Ο λόγος για την δοκιμαστική έξοδο της χώρας στις αγορές μετά από πέντε χρόνια αποκλεισμού της, και την διαπραγμάτευση με Κομισιόν, ΔΝΤ και ΕΚΤ για τη λήψη μέτρων που θα κάνουν βιώσιμο το χρέος. Για κάποιου είδους ελάφρυνση, δηλαδή, του βάρους που δεν αφήνει τη χώρα να ανασάνει.

Θα πρέπει να προηγηθεί συμφωνία με την τρόικα για το δημοσιονομικό κενό και το χρηματοδοτικό κενό της διετίας 2014 - 2015. Για το πρώτο, για να κλείσουμε δηλαδή τους προϋπολογισμούς των δύο αυτών χρόνων υπολογίζεται ότι χρειάζονται μέτρα αύξησης εσόδων ή περιορισμού δαπανών κατά 1,2 δισ. ευρώ. Για τις συμπληρωματικές χρηματοδοτικές μας ανάγκες στην ίδια περίοδο, υπολογίζεται ότι θα χρειαστούν περίπου 13 - 14 δισ. ευρώ.

Για το δημοσιονομικό κενό η κυβέρνηση δείχνει αυτοπεποίθηση ενώ δεν πρέπει να παραγνωρίζεται ο τρόπος με τον οποίο προχώρησαν τις τελευταίες ημέρες ο κ. Σαμαράς και ο κ. Στουρνάρας στην αντιμετώπιση των ανοιχτών θεμάτων με την τρόικα: Έφεραν και ψήφισαν μονομερώς τον προϋπολογισμό, διατήρησαν τον ΦΠΑ στην εστίαση στο 13% παρά τις αντιρρήσεις των δανειστών, επέκτειναν την προστασία της πρώτης κατοικίας από πλειστηριασμούς και μάλιστα με απρόσμενα θετικούς όρους, και έδωσαν παράταση ζωής στα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα παρά τις πιέσεις για λουκέτο.

Για το χρηματοδοτικό κενό η κυβέρνηση θέλει να αποφύγει πάση θυσία ένα νέο δανειακό πρόγραμμα και συνεπώς μια νέα δέσμη υποχρεώσεων. Το αν θα το καταφέρει είναι ένα θέμα τεράστιας σημασίας, αλλά τα κέντρα που καθορίζουν αυτού του τύπου της αποφάσεις (Κομισιόν, ΔΝΤ, ΕΚΤ κ.λ.π.) είναι πολλά, ισχυρά, και έχουν αντιτιθέμενα μεταξύ τους συμφέροντα και επιδιώξεις.

Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση έχει επιχειρήματα για να υποστηρίξει ότι τα δύσκολα βρίσκονται πίσω και ότι το ρίσκο μιας πολιτικής ανατροπής σήμερα είναι δυσανάλογα μεγάλο σε σχέση με το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. Με λίγα λόγια, όταν επί τόσα χρόνια έχεις υποστεί τέτοιου εύρους κοινωνικές συνέπειες λόγω της περιοριστικής πολιτικής εξυγίανσης, δεν είναι λογικό να παίρνεις ένα νέο ρίσκο τη στιγμή που δημιουργούνται προϋποθέσεις απόδοσης της επώδυνης προσαρμογής. Αλλά ποιος είπε ότι στην πολιτική προκύπτουν τα «λογικά» πράγματα; Τα δημοσκοπικά δεδομένα των τελευταίων ημερών είναι χαρακτηριστικά, όπως επίσης η διαφαινόμενη κόπωση των κοινοβουλευτικών ομάδων της πλειοψηφίας. Με το ΠΑΣΟΚ μάλιστα να παραμένει σε πλήρη αστάθεια, κανείς δεν μπορεί να στοιχηματίσει ότι την Άνοιξη δεν θα πάμε σε τριπλές (και όχι απλώς διπλές) εκλογές. Με ότι αυτό μπορεί να σημάνει για τη χώρα…