Παραμένει επί ξυρού ακμής η διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις – Η λύση που βρίσκεται στο τραπέζι για να αποφευχθεί το ναυάγιο

Με λίγες ώρες να απομένουν πριν εκπνεύσει το τελεσίγραφο της Nexans -το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε επ΄ αόριστον αναστολή της κατασκευής του υποβρύχιου καλωδίου- συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις σε πολιτικό και ρυθμιστικό επίπεδο σε Ελλάδα και Κύπρο, ώστε να επιλυθούν οι ρυθμιστικές αβεβαιότητες που δημιουργεί η απόφαση της ΡΑΕΚ, για τη μεθοδολογία επιτρεπόμενου εσόδου για το Great Sea Interconnector. 

Υπενθυμίζεται ότι τα βασικά ρυθμιστικά «αγκάθια» είναι δύο, ξεκινώντας από το γεγονός ότι η απόφαση της κυπριακής Ρυθμιστικής Αρχής δεν προβλέπει την ανάκτηση εσόδου κατά την περίοδο κατασκευής του έργου, και πιο συγκεκριμένα από τις αρχές του 2025. Έτερη πηγή αβεβαιότητας αποτελεί το γεωπολιτικό ρίσκο διακοπής ή μακροχρόνιας καθυστέρησης υλοποίησης της διασύνδεσης για εξωγενείς λόγους (βλ. τουρκική παρέμβαση), για το οποίο η ΡΑΕΚ δεν «θωρακίζει» τον ΑΔΜΗΕ ως φορέα υλοποίησης του έργου. Αξίζει να σημειωθεί ότι η αντίστοιχη απόφαση της ελληνικής ρυθμιστικής αρχής κινείται προς τη θετική κατεύθυνση και ως προς τα δύο ζητήματα.   

Σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές που μίλησαν στο energypress, οι εν εξελίξει διαπραγματεύσεις επικεντρώνονται αποκλειστικά στην πρώτη εκκρεμότητα, δηλαδή στην ανάκτηση εσόδου κατά την περίοδο κατασκευής, καθώς πρόκειται για ένα θέμα με άμεσες αρνητικές συνέπειες στην υλοποίηση του έργου. Όπως είναι γνωστό, το κυπριακό «όχι» στην εμπροσθοβαρή ανάκτηση εσόδου δημιουργεί αρνητική παρούσα αξία άνω των 100 εκατ. ευρώ για το πρότζεκτ και οδηγεί ντε φάκτο στο «πάγωμά» του.

Με βάση τις ίδιες πληροφορίες, για το θέμα υπάρχει πλέον επί της αρχής σύγκλιση Ελλάδας - Κύπρου, κάτι που σημαίνει ότι δικαιώνεται η θέση του ΑΔΜΗΕ για το γεγονός ότι το έργο είναι μη βιώσιμο οικονομικά, αν δεν υπάρχει ανάκτηση εσόδου και στις δύο χώρες, ήδη από την κατασκευαστική περίοδο. Όπως επισημαίνουν χαρακτηριστικά οι ευρωπαϊκές πηγές, η θετική αυτή εξέλιξη πιστώνεται στην άψογη συνεργασία του ΥΠΕΝ με τον ΑΔΜΗΕ, καθώς όπως είναι φυσικό την πολιτική ευθύνη της διαπραγμάτευσης έχει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τον Διαχειριστή να συνδράμει εποικοδομητικά στο τεχνικό σκέλος των διαβουλεύσεων, προτείνοντας συγκεκριμένες λύσεις. 

Εκτιμάται ότι αν βρεθεί μία κοινή αποδεκτή λύση στο συγκεκριμένο ζήτημα -δηλαδή πλέον στις συγκεκριμένες παραμέτρους με τις οποίες θα υπάρξει εμπροσθοβαρής ανάκτηση εσόδου και στην Κύπρο- τότε θα μπορέσει να αποτραπεί το «πάγωμα» του πρότζεκτ, παραπέμποντας σε δεύτερο χρόνο την επίλυση και της εκκρεμότητας αναφορικά με το γεωπολιτικό ρίσκο. Το δεύτερο αυτό θέμα είναι καθαρά πολιτικό -όπως έχει άλλωστε διαφανεί και από τις τοποθετήσεις της ΡΑΕΚ στις τηλεδιασκέψεις που έχουν προηγηθεί για τη διασύνδεση- κάτι που σημαίνει πως η όποια λύση θα αναζητηθεί αμιγώς σε πολιτικό επίπεδο.  

Αν και δεν έχουν γίνει γνωστές λεπτομέρειες σχετικά με τη φόρμουλα που βρίσκεται στο τραπέζι για την ανάκτηση εσόδου, αυτό που είναι ξεκάθαρο είναι ότι δεν πρόκειται για τον μηχανισμό για οικονομική ενίσχυση GSI  μέσω της Ε.Ε., που διέρρευσε το Σάββατο στο ΚΥΠΕ. Κι αυτό γιατί, σύμφωνα με πληροφορίες του energypress, η εν λόγω πρόταση απορρίφθηκε ήδη την ίδια ημέρα από την Κομισιόν. 

Αντίθετα η νέα λύση -που προέκυψε στις ώρες που μεσολάβησαν και η οποία βρίσκεται αυτή τη στιγμή υπό διαπραγμάτευση- διαφαίνεται ότι μπορεί να παίξει όντως τον ρόλο «χρυσής τομής», ώστε να αρθεί το αδιέξοδο. Ωστόσο, ούτε αυτό έχει συμβεί μέχρι στιγμής, ούτε μπορεί να προδικαστεί πως μέσα στις επόμενες ώρες θα υπάρξει τελικά λευκός καπνός. 

Σύμφωνα πάντως με μία άλλη γραμμή πληροφόρησης, στην περίπτωση που διαφανεί σήμερα ότι δεν υπάρχουν αγεφύρωτες διαφωνίες στις παραμέτρους της φόρμουλας, μένει ανοικτό να παραταθεί κατά μία εβδομάδα (δηλαδή μέχρι τη Δευτέρα, 9 Σεπτεμβρίου) η προθεσμία που θα κρίνει αν θα μπει ή όχι «στον πάγο» επ΄ αόριστον το καλώδιο.