Παπασταματίου: Θετικό το σχέδιο για ΔΕΗ, ζοφερή η εικόνα για τα αιολικά

Τη στήριξή του στο σχέδιο αναδιάρθρωσης και αποκρατικοποίησης της ΔΕΗ  εκφράζει, μιλώντας στο energypress ο πρόεδρος της ΕΛΕΤΑΕΝ και έμπειρο στέλεχος του ενεργειακού τομέα, Παναγιώτης Παπασταματίου. Παράλληλα δηλώνει ανήσυχος για τη ζοφερή πραγματικότητα που βιώνει σήμερα ο κλάδος της αιολικής ενέργειας στην Ελλάδα. Η συνέντευξη έχει ως εξής:

Ερώτηση: Πώς αξιολογείτε το σχέδιο αναδιάρθρωσης και αποκρατικοποίησης της ΔΕΗ που ανακοίνωσε η Κυβέρνηση;

Παπασταματίου:  Το σχέδιο είναι οπωσδήποτε στην ορθή κατεύθυνση.  Διαπνέεται από λογική εκσυγχρονισμού και αναδιάρθρωσης της αγοράς συνολικά, προς όφελος του ανταγωνισμού και άρα του καταναλωτή, και όχι απλά από μια εισπρακτική λογική. Αυτή πρέπει να είναι η φιλοσοφία των αποκρατικοποιήσεων.

Ερώτηση:  Ο ιδιοκτησιακός διαχωρισμός του δικτύου μεταφοράς θα ωφελήσει την ανάπτυξη των Α.Π.Ε.;

Παπασταματίου:   Ο ιδιοκτησιακός διαχωρισμός του δικτύου μεταφοράς θα ωφελήσει την ανάπτυξη της αγοράς ηλεκτρισμού συνολικά. Διότι θα συμβάλει στην πιο αποδοτική και διαφανή λειτουργία των δικτύων χωρίς να απαιτούνται πολύπλοκα γραφειοκρατικά σχήματα ελέγχου. Νομίζω ότι ο προωθούμενος ιδιοκτησιακός διαχωρισμός είναι μια φυσιολογική εξέλιξη αφού ήταν εξ αρχής σαφές ότι το μοντέλο που υιοθέτησε  η Πολιτεία πριν 2,5 χρόνια είχε πολλά προβλήματα, όπως άλλωστε είχε επισημάνει το σύνολο των φορέων της αγοράς ηλεκτρισμού.

Ερώτηση:  Σας φοβίζει το μοντέλο της Μικρής ΔΕΗ;

Παπασταματίου: Κάθε άλλο. Έχουμε πει πολλές φορές ότι απαραίτητη προϋπόθεση για ουσιαστικό ανταγωνισμό είναι πρώτα η ορθολογική διάρθρωση και η δομή της αγοράς και των παικτών και ακολούθως το ρυθμιστικό πλαίσιο που τη διέπει. Ο στόχος είναι η ύπαρξη πολλών επιχειρήσεων ηλεκτρισμού που να είναι βιώσιμες και να ανταγωνίζονται με διαφανείς κανόνες και ισότιμους όρους. Αυτό επιτυγχάνεται όταν οι επιχειρήσεις έχουν εν πολλοίς καθετοποιημένη δομή και μπορούν να διαχειρίζονται αποτελεσματικά το ρίσκο και το κόστος του κάθε τομέα. Επομένως, η πολιτική επιλογή της δημιουργίας μια νέας εταιρείας είναι θετική. Το στοίχημα για την Κυβέρνηση είναι να τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα που ανακοίνωσε. Απαιτείται πολύ δουλειά.

Ερώτηση: Αναφερθήκατε στο ρυθμιστικό πλαίσιο της αγοράς. Ποια είναι η ενημέρωσή σας για τις επικείμενες εξελίξεις;

Παπασταματίου: Το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο της αγοράς είναι το δεύτερο στοίχημα μετά την ανακοινωθείσα αναδιάρθρωση του τομέα. Είχαμε ζητήσει εγγράφως να μετέχουμε θεσμικά σε μια από τις ομάδες εργασίας που το προετοιμάζει αλλά αυτό δεν έγινε αποδεκτό. Δεν έχουμε επίσημη ενημέρωση και αναμένουμε.

Ερώτηση: Όλα αυτά πώς επηρεάζουν την αιολική ενέργεια;

Παπασταματίου: Προφανώς και την επηρεάζουν. Κάτω από ένα γενικότερο πρίσμα, θα έλεγα ότι όλη η ευρωπαϊκή διαδικασία ολοκλήρωσης της ηλεκτρικής αγοράς επηρεάζει σημαντικά την αποδοτική ενσωμάτωση της αιολικής ενέργειας στα δίκτυα και την αγορά, με τρόπο που θα αξιοποιεί πλήρως τα βασικά πλεονεκτήματά της και ιδιαίτερα το χαμηλό κόστος παραγωγής που προσφέρει. Ως Ευρωπαϊκή  Ένωση Αιολικής Ενέργειας (EWEA) έχουμε παρουσιάσει από το Φθινόπωρο του 2012 ένα συνολικό πλαίσιο πολιτικής για την πορεία προς και μετά το 2014 και για τις απαιτούμενες θεσμικές προσαρμογές ώστε να επιτευχθεί ο στόχος αυτός http://www.eletaen.gr/drupal/sites/default/files/meletes/Internal_energy_market_Sept2013.pdf . Αυτή την περίοδο επεξεργαζόμαστε την ελληνική εξειδίκευσή του, αναλόγως φυσικά και με τις εξελίξεις και ανακοινώσεις της Κυβέρνησης.

Ερώτηση:  Αυτά φαντάζουν κάπως πιο μακρινά. Πώς αντιμετωπίζετε την τρέχουσα επικαιρότητα;

Παπασταματίου: Δεν είναι μακρινά. Είναι πάρα πολύ κοντά. Πάντως είναι σωστό ότι σήμερα στην Ελλάδα, η αιολική ενέργεια αντιμετωπίζει μια ζοφερή πολιτική πραγματικότητα. Μετά την αναδρομική εισφορά 10%, την άλογη υποχρέωση εγγυοδοσίας και τη νέα άδικη φορολογία του τέλους κατοχής αδειών, η ανάπτυξη της Αιολικής Ενέργειας αντιμετωπίζει ένα μέγιστο κίνδυνο.

Συγκεκριμένα, το ΥΠΕΚΑ είχε ανακοινώσει πριν το Πάσχα την πρόθεσή του να καταργήσει την νομοθετική κατοχύρωση της τιμής πώλησης η οποία πλέον θα καθορίζεται με απλή υπουργική απόφαση όπως και την πρόθεσή του αυτή η τιμή να «κλειδώνει» μετά την ολοκλήρωση κατασκευής του αιολικού πάρκου και την ηλέκτρισή του. Με την διάταξη αυτή υφίσταται ο κίνδυνος κατά τη διάρκεια της κατασκευής ενός έργου ο Υπουργός να αποφασίσει να μειώσει την τιμή πώλησης, με αποτέλεσμα να ανατραπεί το επιχειρηματικό σχέδιο με βάση το οποίο εγκρίθηκε η χρηματοδότηση.  Το γεγονός αυτό εισάγει αβεβαιότητα που είναι μη διαχειρίσιμη από οποιοδήποτε χρηματοδοτικό οργανισμό, με αποτέλεσμα - οι επενδύσεις Α.Π.Ε. στην Ελλάδα να αποκλείονται από χρηματοδότηση (μη  bankable).

Δεν μπορώ να αντιληφθώ τη σκοπιμότητα της διάταξης αυτής μια και δεν προσφέρει κανένα όφελος σε κανέναν (ούτε στο κράτος, ούτε στον ΛΑΓΗΕ, ούτε στο κόστος παραγωγής) αφού το ίδιο το ΥΠΕΚΑ διατρανώνει ότι η αιολική ενέργεια είναι φθηνή και διαβεβαιώνει ότι δεν πρόκειται να μειωθεί κι άλλο η τιμή της. Ποίος ο λόγος λοιπόν να εισάγεται αυτή η απίθανη αβεβαιότητα για επενδύσεις που έχουν χρόνο ολοκλήρωσης 1-3 έτη τουλάχιστον μετά τη συμφωνία χρηματοδότησης. Νομίζω ότι το Υπουργείο επιχειρεί μια απλή μηχανιστική μεταφορά διατάξεων που ισχύουν στην τεχνολογία των φωτοβολταϊκών αγνοώντας τελείως τα χαρακτηριστικά της κάθε τεχνολογίας και των επενδύσεων.

Επίσης το ΥΠΕΚΑ είχε ανακοινώσει την πρόθεσή του να καταργήσει την ετήσια αναπροσαρμογή της τιμής πώλησης που σήμερα γίνεται με το 50% του πληθωρισμού. Η διάταξη αυτή στερείται οικονομικής λογικής. Οι επενδύσεις Α.Π.Ε. είναι επενδύσεις κεφαλαίου και έχουν υψηλό κεφαλαιουχικό κόστος και χρηματοοικονομικό κόστος κατά τη λειτουργία τους για την εξυπηρέτηση των δανείων τους. Το κόστος αυτό εξαρτάται ευθέως από τον πληθωρισμό, όπως άλλωστε από τον πληθωρισμό εξαρτάται το κόστος της οικονομίας και συνεπακόλουθα όλα τα υπόλοιπα κόστη λειτουργίας των επενδύσεων. Η προτεινόμενη ρύθμιση έχει τιμωρητικό και αναδρομικό χαρακτήρα. Καταλαμβάνει εν λειτουργία επενδύσεις και ανατρέπει τα επιχειρηματικά σχέδια στα οποία βασίστηκε η χρηματοδότησή τους.

Νομίζω ότι οι ανωτέρω ιδέες κινούνται σε εντελώς αντίθετη φιλοσοφία από την λογική της ανάπτυξης και του εκσυγχρονισμού που διέπει, για παράδειγμα το σχέδιο αναδιάρθρωσης και αποκρατικοποίησης της ΔΕΗ. Για αυτό θεωρώ ότι δεν θα γίνουν αποδεκτές από τα κόμματα.