Ανασκόπηση: Ολοκληρώθηκε η ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης με την Αττική – Επενδυτικό πλάνο 6,1 δις. ευρώ από τον ΑΔΜΗΕ, με έργα για Βόρειο Αιγαίο, Δωδεκάνησα, Ιταλία

«Παρακαταθήκη» για την συνέχεια τόσο ως προς τα σχεδιαζόμενα έργα όσο και ως προς τον ρόλο του Διαχειριστή ευρύτερα στην αναβάθμιση και λειτουργία του εγχώριου ηλεκτρικού συστήματος, αναγνωρίζεται η ολοκλήρωση της μεγάλης διασύνδεσης Κρήτης-Αττικής «Αριάδνη Interconnection». 

Το καλώδιο βρίσκεται πλέον σε πλήρη λειτουργία με τον ΑΔΜΗΕ να ανακοινώνει ότι σε συνδυασμό με την παραγόμενη καθαρή ενέργεια και την έτερη διασύνδεση Κρήτης-Πελοποννήσου, καλύπτεται το σύνολο της κατανάλωσης του νησιού, θέτοντας «εκτός» τους τοπικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής. 

Οι τελευταίοι θα μείνουν σε λειτουργία για λίγους μήνες ακόμη έως ότου οριστικοποιηθεί το νέο πλαίσιο, βάσει του οποίου θα «περάσουν» σε καθεστώς εφεδρείας για την ασφάλεια του νησιού, αίροντας παράλληλα, και το υβριδικό μοντέλο λειτουργίας του νησιού με την ενσωμάτωση της τοπικής αγοράς στο ευρύτερο «οικοσύστημα» του target model, όπως αυτό λειτουργεί στην ηπειρωτική χώρα. Υπενθυμίζεται ότι το υβριδικό μοντέλο επιλέχθηκε ως λύση-γέφυρα από την έναρξη λειτουργίας της «μικρής» διασύνδεσης και μέχρι την ολοκλήρωση του Κρήτη-Αττική, ενώ η εφαρμογή του κανονικά εξέπνεε στο τέλος του έτους. 

Τα οφέλη από την διασύνδεση της Κρήτης

Αξίζει να σημειωθεί, όπως επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση του Διαχειριστή ότι το σβήσιμο των φουγάρων των τοπικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής που χρησιμοποιούσαν ορυκτά καύσιμα επιτρέπει την καθαρή εξοικονόμηση 400-600 εκατ. ευρώ ετησίως σε βάθος δεκαετίας για όλους τους καταναλωτές λόγω ελάφρυνσης των χρεώσεων ΥΚΩ, λαμβάνοντας υπόψη τα κόστη διατήρησης των μονάδων σε ψυχρή εφεδρεία και τις Χρεώσεις Χρήσης Συστήματος από την λειτουργία των διασυνδέσεων. 

Σε αθροιστικούς όρους, το όφελος εκτιμάται περί τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ μέχρι το 2035, γεγονός που με την σειρά του συνιστά «πιλότο» και για τις υπόλοιπες εγχώριες διασυνδέσεις που προωθεί ο ΑΔΜΗΕ με το όφελος να προκύπτει εξίσου θετικό από την απομείωση των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας και συνολικότερα με τον «παροπλισμό» των ρυπογόνων και ακριβών τοπικών μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. 

Επιπρόσθετα, η ολοκλήρωση της διασύνδεσης της Κρήτης ως ένα έργο «state of the art» σηματοδοτεί ένα νέο «κεφάλαιο» για τον ίδιο τον Διαχειριστή καθώς επισφραγίζει την τεχνογνωσία και την εμπειρία που απέκτησε στην προσπάθεια υλοποίησης ενός απαιτητικού και σύνθετου τεχνικά και οικονομικά έργου. 

«Η διασύνδεση της Κρήτης επιβεβαιώνει έμπρακτα την ικανότητα του Διαχειριστή να επιτελέσει το ρόλο του» ανέφερε χαρακτηριστικά ο αντιπρόεδρος του ΑΔΜΗΕ Γιάννης Μάργαρης, μιλώντας ενώπιον των μηχανικών του ΑΔΜΗΕ στην πρόσφατη 32^η Σύνοδο της ελληνικής επιτροπής CIGRE, πράγμα που αναμένεται να «αποτυπωθεί» και να «σημαδέψει» τις επόμενες κινήσεις του Διαχειριστή εντός και εκτός συνόρων. 

Επενδυτικό πρόγραμμα 6,1 δις ευρώ μέχρι το 2031

Χρειάζεται να σημειωθεί ότι η ολοκλήρωση της μεγάλης ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου επενδυτικού σχεδίου συνολικού ύψους 6,1 δισεκατομμυρίων ευρώ με ορίζοντα το 2031 με τα σχετικά έργα να αποτυπώνονται στο νέο Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Διαχειριστή για την περίοδο 2025-2034 (δείτε εδώ, εδώ, εδώ, εδώ και εδώ)

Σύμφωνα με το CAPEX της περιόδου 2025 – 2031 τα έργα ύψους 6,1 δισ. ευρώ είναι:

1. Η ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων ύψους 2 δισ. ευρώ. Ο ορίζοντας ολοκλήρωσης και λειτουργίας του καλωδίου είναι το 2029.  Mε την ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων η Κως, η Ρόδος και η Κάρπαθος θα διασυνδεθούν με το ηπειρωτικό σύστημα, μέσω Κορίνθου, σε δύο φάσεις.
2. Η ηλεκτρική διασύνδεση των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου ύψους 1,2 δισ. ευρώ. Το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2030. Η διασύνδεση του βορειανατολικού Αιγαίου θα περιλαμβάνει τα νησιά Λήμνο, Λέσβο, Σκύρο, Χίο και Σάμο, και θα υλοποιηθεί σε τρεις φάσεις.
3. Η δεύτερη φάση της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης (Ariadne Interconnection) ύψους 141 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για το καλώδιο Κρήτης – Αττικής, το οποίο θα τεθεί σε εμπορική λειτουργία το 2025.
4.  Η τέταρτη φάση της ηλεκτρικής διασύνδεσης των Κυκλάδων ύψους 164,5 εκατ. ευρώ. Η τέταρτη και τελευταία φάση της ηλεκτρικής διασύνδεσης των Κυκλάδων αφορά στη διασύνδεση της Σαντορίνης, της Φολεγάνδρου, της Μήλου και της Σερίφου. Το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2026.
5. Ανατολικός Διάδρομος Πελοποννήσου. Πρόκειται για το έργο που θα συνδέει το ΚΥΤ Κορίνθου με το ΚΥΤ Κουμουνδούρου. Η λειτουργία του αναμένεται το 2026.
6. Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Ιταλίας. Απαιτούνται 603 εκατ. ευρώ με το έργο να ολοκληρώνεται το 2031. Νεότερες πληροφορίες θέλουν οι δύο Διαχειριστές να έχουν καταλήξει στο βασικό οδικό χάρτη και να προχωρούν τα επόμενα βήματα για την ωρίμανση του έργου. 
7. Άλλες ηλεκτρικές διασυνδέσεις της περιόδου 2025-2031 ύψους 1,8 δισ. ευρώ.

Σχέδια για Τεχνητή Νοημοσύνη

Αν και δεν αποτυπώνονται στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ, ωστόσο χρήζουν ειδικής επισήμανσης τα σχέδια για επέκταση των δραστηριοτήτων του στο κομμάτι της Τεχνητής Νοημοσύνης με την βασική στόχευση να αφορά την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών για την καλύτερη λειτουργία και διαχείριση του συστήματος. 

Ειδικότερα, με τη δραστηριοποίηση στην Τεχνητή Νοημοσύνη, ο ΑΔΜΗΕ θέλει κατ’ αρχάς να αναπτύξει πλατφόρμες AI για ίδιες ανάγκες, με σκοπό δηλαδή να βελτιστοποιηθεί η λειτουργία του συστήματος. 

Σε δεύτερο χρόνο, στόχος είναι τα εργαλεία που θα αναπτυχθούν να διατεθούν εμπορικά, με υποψήφιους «πελάτες» άλλους Διαχειριστές οι οποίοι θα τα αξιοποιήσουν προς την ίδια κατεύθυνση. 

Απαραίτητη προϋπόθεση η ΑΜΚ

Τα σχέδια του ΑΔΜΗΕ «περνούν» υποχρεωτικά από την κατάληξη που θα έχει το εγχείρημα Αύξησης του Μετοχικού Κεφαλαίου του Διαχειριστή προς άντληση των απαραίτητων κεφαλαίων προκειμένου να μπορέσουν να συνεχίσουν τα εν λόγω έργα. 

Ως γνωστόν, οι σχετικές συζητήσεις βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη με το βασικό σενάριο μέχρι στιγμής να «φωτογραφίζει» εν τέλει ευτυχή κατάληξη (δείτε εδώ και εδώ), σε άδηλο ωστόσο χρόνο και με άγνωστες τις βασικές λεπτομέρειες του σχεδίου που θα προκριθεί. 

Σε κάθε περίπτωση, ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ Μάνος Μανουσάκης έχει απευθύνει κάλεσμα (δείτε εδώ, εδώ, εδώ και εδώ) στην διεθνή επενδυτική κοινότητα να στρέψει το «βλέμμα» στον κλάδο της μεταφοράς ενέργειας, όταν όλα τα βασικά σενάρια για την πορεία της ενεργειακής μετάβασης αναγνωρίζουν ότι «there is no transition without transmission». 

Με άλλα λόγια, η διασύνδεση των επιμέρους αγορών τόσο εντός όσο και εκτός συνόρων αναδεικνύονται σε κρίσιμη παράμετρο για την «επόμενη μέρα» της ενεργειακής μετάβασης με το θέμα να μην περιορίζεται μονάχα στην διείσδυση των ΑΠΕ αλλά πλέον να λαμβάνει διαστάσεις ασφάλειας και λειτουργίας του ηλεκτρικού συστήματος όπως αποδείχθηκε με το πρόσφατο παράδειγμα του μπλακάουτ στην Ιβηρική Χερσόνησο. 

Το άρθρο περιλαμβάνεται στην ανασκόπηση του energypress με τις 10 σημαντικότερες εξελίξεις του 2025