Μετρούν την αγορά οι προμηθευτές μετά την πρεμιέρα των νέων τιμολογίων – Ποιες είναι οι προβλέψεις για τον επόμενο μήνα και τι θα καθορίσει τις κινήσεις των εταιρειών 

Θετική υποδοχή σε μερίδα της πελατειακής τους βάσης είχαν τόσο τα μπλε όσο και τα κίτρινα τιμολόγια των προμηθευτών, χωρίς ωστόσο η απήχηση των δύο αυτών «χρωμάτων» να μπορεί να συγκριθεί με τον αριθμό των νοικοκυριών και των μικρών επιχειρήσεων που μετέπεσαν αυτόματα στα πράσινα τιμολόγια, χωρίς να επιλέξουν ενεργά το προϊόν με το οποίο θα χρεώνονται από  τις αρχές του 2024 για την ηλεκτρική ενέργεια που καταναλώνουν. 

Αυτό επισημαίνουν στελέχη των παρόχων, σημειώνοντας χαρακτηριστικά πως δεν υπάρχει εταιρεία που να μετέπεσε αυτόματα στο ειδικό προϊόν λιγότερο από το 70% της πελατειακής της βάσης. Κάτι που ήταν αναμενόμενο, με δεδομένο ότι σε οποιαδήποτε αγορά οι καταναλωτές χρειάζονται ένα εύλογο χρονικό διάστημα ώστε να εξοικειωθούν με τις αλλαγές, ενώ μάλιστα που η μετάβαση στα νέα τιμολόγια έγινε εν πολλοίς μέσα στην εορταστική περίοδο, όπου η επιλογή τιμολογίου σίγουρα δεν ήταν στις βασικές προτεραιότητες των νοικοκυριών. 

Την ίδια στιγμή, από τις κρούσεις των τηλεφωνικών κέντρων των εταιρειών, φάνηκε πως για μερίδα των καταναλωτών «αντίδοτο» στις αλλαγές φαίνεται να αποτελεί η επιλογή ενός μπλε τιμολογίου, με χρέωση δηλαδή που θα παραμείνει σταθερή για πολλούς μήνες. Μάλιστα, εκτός από τη θωράκιση σε ενδεχόμενο άλμα της χονδρεμπορικής, ένα ακόμη κίνητρο είναι πως δεν θα χρειαστεί να… εντρυφήσουν στα «ψιλά γράμματα» των συμβολαίων των υπόλοιπων χρωμάτων. 

Από την άλλη πλευρά, ένας αριθμός πελατών έδειξε θετική ανταπόκριση στα κίτρινα ex-post τιμολόγια – είτε παραμένοντας στο προϊόν που ήταν ήδη συμβεβλημένο, είτε προχωρώντας σε νέα σύμβαση. Σύμφωνα με στελέχη των εταιρειών, κυριότερη κατηγορία σε αυτή την περίπτωση είναι νοικοκυριά με μικρή κατανάλωση, καθώς δεν κινδυνεύουν με σημαντικές αυξήσεις, στην περίπτωση ανόδου των χονδρεμπορικών τιμών. Επίσης, για τους συγκεκριμένους καταναλωτές, αντικίνητρο για τα πράσινα τιμολόγια αποτελεί το σχετικά υψηλό τους πάγιο. 

Αναπροσαρμογή των «πράσινων» τιμολογίων μέσω των εκπτώσεων 

Όλοι οι εκπρόσωποι των εταιρειών εκτιμούν ότι το περιβάλλον των χαμηλών χονδρεμπορικών τιμών, που διαμορφώνεται τουλάχιστον και για τον Ιανουάριο, ευνοεί επί της ουσίας την παραμονή στο πράσινο τιμολόγιο. Πάντως, όπως επισημαίνουν στελέχη κάποιων παρόχων, ακόμη κι αν μειωθεί η χονδρεμπορική τον Ιανουάριο, σε σχέση με τον Δεκέμβριο, αυτό δεν σημαίνει ότι τον Φεβρουάριο οι χρεώσεις στο ειδικό τιμολόγιο θα είναι επίσης μικρότερες. 

Ο λόγος είναι πως αρκετές εταιρείες ακολούθησαν επιθετική πολιτική στον καθορισμό των τιμολογίων τους κατά την «πρεμιέρα» του ειδικού προϊόντος. Επομένως, ενδεχομένως θα χρειαστεί τον επόμενο μήνα να μειώσουν την έκθεσή τους. 

Εργαλείο για αυτό μπορούν να αποτελέσουν οι εκπτώσεις, οι οποίες μπορούν να αυξομειώνονται κάθε μήνα χωρίς περιορισμούς. Εξάλλου, υπήρξαν εταιρείες οι οποίες τον Ιανουάριο «κούρεψαν» τις τελικές τιμές του ειδικού τιμολογίου κατά 35% ή 40%, χάρις σε γενναία discount – μέσω εκπτώσεων συνέπειας, εκτός από τον δεσπόζοντα προμηθευτή, ο οποίος προχώρησε σε έκπτωση χωρίς προϋποθέσεις. 

Προώθηση ex-post προϊόντων

Βασική προτεραιότητα αρκετών εταιρειών είναι να προωθήσουν τα κίτρινα ex-post τιμολόγια -είτε σε υφιστάμενους πελάτες τους που «γύρισαν» στο ειδικό προϊόν, είτε σε νέους καταναλωτές. Όπως υποστηρίζουν, χάρις στο μειωμένο ρίσκο, τα εν λόγω προϊόντα είναι μακροπρόθεσμα τα πιο οικονομικά. Επίσης, ο μηχανισμός διακύμανσης του ειδικού τιμολογίου μπορεί να προκαλέσει απότομα σκαμπανεβάσματα στις τελικές τιμές. 

Μία χαρακτηριστική περίπτωση, είναι ένα τρίμηνο ανοδικό σερί της DAM, που θα προκαλούσε άλμα στα ειδικά προϊόντα. Αντίθετα, καθώς στα ex-post συμβόλαια οι χρεώσεις «ταυτοχρονίζονται» περισσότερο με τη χονδρεμπορική τιμή του μήνα εφαρμογής, έχουν πιο ήπιες διακυμάνσεις. 

Πάντως, οι εταιρείες εκτιμούν πως το «κλείδωμα» των τιμών των περισσότερων ex-post προϊόντων, στις αρχές Φεβρουαρίου, δεν είναι σε καμία περίπτωση αρκετό δείγμα, για να αναδειχθούν τα παραπάνω πλεονεκτήματα. Επομένως, υποστηρίζουν πως τουλάχιστον το πρώτο τρίμηνο του 2024 θα αποτελέσει περίοδο προσαρμογής των καταναλωτών, ώστε να σχηματίσουν εικόνα για το προφίλ κάθε «χρώματος» τιμολογίου, αλλά και για την εμπορική πολιτική κάθε εταιρείας. 

Την ίδια στιγμή, πηγές των εταιρειών υποστηρίζουν πως η άρση των παρεμβάσεων στη χονδρεμπορική υπό κανονικές συνθήκες ανοίγει τον δρόμο και για καινοτόμα νέα προϊόντα. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελούν τα μικτά τιμολόγια (σταθερά έως μία κατανάλωση και κυμαινόμενα για τις υπόλοιπες κιλοβατώρες), όπως και σταθερά συμβόλαιο ενός έτους, τα οποία θα παραμένουν σταθερά για τον περισσότερο χρόνο (π.χ. για 9μηνο) και θα γίνονται για το υπόλοιπα διάστημα κυμαινόμενα (ex-post). 

Μάλιστα, με τα υφιστάμενα δεδομένα χονδρεμπορικών τιμών ρεύματος, ένα τέτοιο «υβριδικό» προϊόν θα μπορούσε να ξεκινήσει με σταθερή χρέωση ακόμη και κάτω από 12 λεπτά ανά κιλοβατώρα, για τους πρώτους 9 μήνες. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, προϋπόθεση είναι το ρυθμιστικό πλαίσιο να μην μπλοκάρει τέτοιες καινοτομίες. Για παράδειγμα, στο σταθερό επί 9μηνο συμβόλαιο είναι αναγκαίο να μπορεί να συμπεριληφθεί ρήτρα πρόωρης αποχώρησης για όλο το έτος διάρκειας της σύμβασης. Επίσης, αν καταχωρισθεί στα κίτρινα τιμολόγια, τότε θα έχει σημαντικό χάντικαπ.