Μεταρρύθμιση αγοράς ηλεκτρισμού: Δομικό στοιχείο πλέον οι Μηχανισμοί Διαθεσιμότητας Ισχύος – Άμεση προετοιμασία σχήματος στήριξης στην Ελλάδα ζητά η αγορά

«Εργαλείο» της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας είναι από χθες οι Μηχανισμοί Διαθεσιμότητας Ισχύος, μετά την έγκριση της μεταρρύθμισης του σχεδιασμού του Target Model. Έτσι, πλέον οι συγκεκριμένοι μηχανισμοί παύουν να αποτελούν παροδικά μέτρα «τελευταίου καταφυγίου», στα οποία μπορεί να προσφύγει ένα κράτος-μέλος όταν αποδεδειγμένα η συμμετοχή στην αγορά δεν μπορεί να εξασφαλίσει την οικονομική βιωσιμότητα ηλεκτροπαραγωγικού δυναμικού το οποίο είναι απαραίτητο για την ενεργειακή ασφάλεια. 

Σχολιάζοντας την «αναβάθμιση» των μηχανισμών, στο πλαίσιο του Target Model, άνθρωποι της αγοράς επισημαίνουν στο energypress πως θα πρέπει να αποτελέσει έναυσμα ώστε να επιταχυνθούν στη χώρα μας οι διαδικασίες για τη θέσπιση του μέτρου. Κι αυτό γιατί αποτελεί μονόδρομο ώστε να εξασφαλιστεί η οικονομική βιωσιμότητα υποδομών που μπορούν να λειτουργήσουν σαν μονάδες βάσης -όπως οι σταθμοί φυσικού αερίου- οι οποίες είναι απαραίτητες για τη «θωράκιση» της ασφάλειας τροφοδοσίας, αποτελώντας αντίδοτο στη στοχαστικότητα των ΑΠΕ. 

Μάλιστα, ως προς την αναγκαιότητα του μέτρου φέρνουν σαν παράδειγμα την πρόσφατη μελέτη των τεσσάρων Διαχειριστών του ηλεκτρικού συστήματος της Γερμανίας, η οποία κατέδειξε πως η χώρα θα πρέπει να ενισχύσει το ανάλογο σχήμα στήριξης που έχει στα σκαριά, ώστε να προωθηθεί η κατασκευή νέων μονάδων συνολικής ισχύος 20-25 Γιγαβάτ, από 10,5 Γιγαβάτ που προβλεπόταν αρχικά. 

Με σκοπό και τη σταδιακή απόσυρση των μονάδων άνθρακα, η στρατηγική που είχε καταστρώσει η Γερμανία προέβλεπε στήριξη, μέσω Μηχανισμού Διαθεσιμότητας Ισχύος, για την κινητροδότηση κατασκευής νέων μονάδων αερίου συνολικής ισχύος 10,5 Γιγαβάτ. Ωστόσο, η ανάλυση των τεσσάρων Διαχειριστών ανέδειξε πως για τη διασφάλιση της επάρκειας τροφοδοσίας θα χρειαστεί τελικά ενισχυμένο παραγωγικό δυναμικό, προσαυξημένο κατά 9,5-14,5 Γιγαβάτ. 

Την ίδια στιγμή, όμως, το υφιστάμενο περιβάλλον της γερμανικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας είναι σαφές ότι δεν παρέχει επαρκή κίνητρα για την ανάπτυξη των επιπλέον μονάδων. Επομένως, καθίσταται μονόδρομος η διεύρυνση του «στόλου» μονάδων αερίου που θα ενταχθούν στον γερμανικό Μηχανισμό. 

Η στήριξη της ολοένα μεγαλύτερης διείσδυσης ΑΠΕ, σε συνδυασμό με την απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων μέσα στην τρέχουσα 10ετία, αποτελούν δύο αναγκαιότητες και για την ελληνική αγορά. Αναγκαιότητες που, όπως έχει γράψει το energypress, δημιουργούν όμως παράλληλα δεδομένα τα οποία προεξοφλούν πως καμία μονάδα αερίου στη χώρα μας δεν θα είναι βιώσιμη μέχρι το 2030 – με load factor το οποίο θα περιορίζεται στο 8-10%. 

Το ποσοστό αυτό προκύπτει από τον «οδικό χάρτη» του ΕΣΕΚ, σύμφωνα με τον οποίο οι σταθμοί φυσικού αερίου θα αθροίζουν το 2030 συνολική ισχύ 8  Γιγαβάτ. Ωστόσο, η «επέλαση» των ανανεώσιμων πηγών αναπόφευκτα θα περιορίσει τη συμμετοχή τους. Έτσι, το μερίδιο του αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή πρόκειται να μειωθεί κατά 72% σε σχέση με το 2022, υποχωρώντας στις 5,4 Τεραβατώρες το 2030, από τις 19 Τεραβατώρες που ήταν πριν από μία διετία. 

Μάλιστα, σύμφωνα με παράγοντες του κλάδου, τα οικονομικά δεδομένα λειτουργίας των μονάδων πρόκειται να γυρίσουν σε «αρνητικό πρόσημο» αρκετά χρόνια νωρίτερα – ήδη από το 2026. Επομένως, όπως εκτιμούν, θα πρέπει να ξεκινήσει άμεσα η προετοιμασία του Μηχανισμού Διαθεσιμότητας Ισχύος, ώστε από τα τέλη του 2025 να είναι έτοιμος να τεθεί σε εφαρμογή.