Χάρης Φλουδόπουλος: "Καρέ" ενεργειακής ακρίβειας στην Ελλάδα

Ακριβή βενζίνη, diesel και φυσικό αέριο, διαπιστώνει η έκθεση της ΙΕΑ “Energy Policies of IEA Countries, Greece 2011”, η οποία επιπρόσθετα προτείνει μέτρα που θα οδηγήσουν σε αύξηση των τιμολογίων και στο ηλεκτρικό ρεύμα. Σε κάποιες περιπτώσεις ευθύνονται οι φόροι, ενώ σε κάποιες άλλες για το υψηλό κόστος «στοχοποιείται» η ελλιπής απελευθέρωση της αγοράς. Το βέβαιο, είναι ότι στην Ελλάδα τα ενεργειακά κόστη είναι υψηλά, επιβαρύνοντας τόσο τα νοικοκυριά όσο και τις επιχειρήσεις και τις βιομηχανίες.

Βενζίνη

Η κατάσταση στην αγορά καυσίμων είναι ξεκάθαρη: η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη θέση με τις ακριβότερες τιμές βενζίνης μεταξύ 24 κρατών που παρακολουθούνται από την ΙΕΑ. Μοναδική ακριβότερη χώρα είναι η Τουρκία. Οι υψηλές τιμές στη βενζίνη είναι ξεκάθαρα αποτέλεσμα της φορολογίας καθώς χωρίς τους φόρους η Ελλάδα βρίσκεται κοντά στο μέσο όρο των υπολοίπων 23 χωρών. Χωρίς τους φόρους η Ελλάδα βρίσκεται περίπου στη μέση της λίστας, ενώ η χαμηλότερη τιμή με και χωρίς φόρους υπάρχει στις ΗΠΑ.

Diesel

Στο πετρέλαιο κίνησης, η Ελλάδα έχει την 5η υψηλότερη τιμή μεταξύ των 24 χωρών που μελετά η ΙΕΑ. Και στο diesel η ακριβότερη τιμή εντοπίζεται στη γειτονική Τουρκία, ενώ η σχετικά καλύτερη κατάταξη της χώρας μας, οφείλεται στο γεγονός ότι η φορολογία στο diesel είναι χαμηλότερη συγκριτικά με τη βενζίνη. Σε αντίθεση με τη βενζίνη και το diesel, στο πετρέλαιο θέρμανσης η τιμή στην Ελλάδα είναι η 7η φθηνότερη, μεταξύ των 24 χωρών ενώ η ακριβότερη χώρα είναι η Σουηδία.

Στην έκθεσή της για την αγορά του πετρελαίου και της βενζίνης η ΙΕΑ συστήνει στην ελληνική κυβέρνηση να συνεχίσει να παρακολουθεί στενά και να απελευθερώσει πλήρως την αγορά. Παράλληλα θεωρεί ότι θα πρέπει να δοθούν επιπλέον εξουσίες στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, η οποία έχει εμπειρία και έχει μελετήσει την αγορά καυσίμων.

Φυσικό αέριο

Λίγο καλύτερη, αν και με σημαντικά περιθώρια βελτίωσης είναι η κατάσταση στην αγορά του φυσικού αερίου. Στη βιομηχανία το κόστος του φυσικού αερίου βρίσκεται κοντά στο μέσο όρο, αν και τα στοιχεία που επικαλείται η ΙΕΑ αφορούν την περίοδο πριν την επιβολή του ΕΦΚ στο αέριο. Σε έξι χώρες οι βιομηχανίες αγοράζουν πιο ακριβά φυσικό αέριο, ενώ ακόμη 9 χώρες μαζί με την Ελλάδα εμφανίζουν περίπου τις ίδιες τιμές, με μικρές διαφορές. Στους οικιακούς καταναλωτές, οι τιμές στην Ελλάδα βρίσκονται στην τέταρτη θέση της λίστας. Για την αγορά του αερίου η ΙΕΑ προτείνει μεταξύ άλλων μέτρα τόνωσης του ανταγωνισμού (κυρίως σε θεσμικό επίπεδο για την πρόσβαση τρίτων στα δίκτυα και στο σταθμό της Ρεβυθούσας), διευκόλυνση των επενδύσεων στο κομμάτι των υποδομών και των δικτύων και ενθάρρυνση της δημιουργίας νέων αποθηκευτικών χώρων. 

Ηλεκτρισμός

Εκεί που η Ελλάδα όντως φαίνεται να βρίσκεται σε καλό επίπεδο από πλευράς τιμών, δηλαδή στον ηλεκτρισμό, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα υφιστάμενα τιμολόγια δεν αντανακλούν τα πραγματικά κόστη. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η έκθεση, τα τιμολόγια κάτω του κόστους και οι σταυροειδείς επιδοτήσεις αποτελούν σοβαρά εμπόδια για τον ανταγωνισμό στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας. Έτσι σύμφωνα με την ΙΕΑ οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας για τους οικιακούς καταναλωτές είναι στην 20η θέση της λίστας των 24 χωρών. Οι μόνες χώρες με φθηνότερο κόστος είναι εκείνες που διαθέτουν πυρηνικούς αντιδραστήρες δηλαδή η Γαλλία, οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και η Κορέα, ενώ η χώρα με το ακριβότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας είναι η Δανία. Για τη βιομηχανία το κόστος ρεύματος στην Ελλάδα βρίσκεται στην 17η θέση. Οι προτάσεις της ΙΕΑ, πάντως, «δείχνουν» αυξήσεις, καθώς συστήνεται στην ελληνική κυβέρνηση να προχωρήσει άμεσα σε συνεργασία με τη ΡΑΕ στην κατάρτιση ενός συγκεκριμένου προγράμματος για μετάβαση σε πλήρως ανταγωνιστικά και κοστοβαρή τιμολόγια, με κατάργηση των σταυροειδών επιδοτήσεων.

(Capital, 31/10/2011)