«Φοβήθηκε» το λαθρεμπόριο η κυβέρνηση - Μικρή η μείωση του ΕΦΚ - Θολό τοπίο με επίδομα

Σαν ένα ακόμη «ημίμετρο» υποδέχθηκε η αγορά την εξαγγελία Σαμαρά για μείωση κατά 30% του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης, καθώς το όφελος για ένα μέσο νοικοκυριό θα είναι μικρό.

Η εξαγγελία μεταφράζεται σε μια «ανάσα» της τάξης των 200 ευρώ καθ' όλη τη χειμερινή σεζόν για τον μέσο αγοραστή πετρελαίου.

Η ανάσα θα ήταν μεγαλύτερη αν η χώρα είχε θωρακιστεί εγκαίρως απέναντι στον κίνδυνο του λαθρεμπορίου, την έξαρση του οποίου η κυβέρνηση «φοβήθηκε» γι’ αυτό και δεν μείωσε περισσότερο το φόρο.

Συγκεκριμένα, με τη περικοπή που εξήγγειλε ο Πρωθυπουργός, από τα 33 λεπτά το λίτρο που είναι σήμερα ο ΕΦΚ, αυτός υποχωρεί στα 23 λεπτά, και αν συνυπολογιστεί και ο ΦΠΑ (που επιβάλλεται και επί του ΕΦΚ), η τελική μείωση διαμορφώνεται μόνο στα 12 λεπτά το λίτρο.

Δεδομένου ότι υπάρχει πάντα ο κίνδυνος των «στρογγυλοποιήσεων» εκτιμάται ότι η μείωση που θα φτάσει στον καταναλωτή θα είναι 10-12 λεπτά.

Αυτό σημαίνει ότι αν το «θέρμανσης» ξεκινούσε να διατίθεται από σήμερα (σσ: κανονικά η διανομή του αρχίζει στις 15 Οκτωβρίου), τότε η τιμή του θα διαμορφωνόταν στα 1,15-1,17 ευρώ το λίτρο, έναντι 1,25-1,27 ευρώ που θα ήταν αν ο φόρος παρέμενε στα περυσινά επίπεδα.

Δεδομένου ότι ένας καταναλωτής σε γεωγραφική ζώνη με ήπιο κλίμα, καταναλώνει γύρω στα 2.000 λίτρα κατά την περίοδο θέρμανσης, τότε μετά τη μείωση του φόρου θα ξοδέψει 2.300 ευρώ έναντι 2.500 ευρώ αρχικά. Προκύπτει δηλαδή ένα όφελος 200 ευρώ.

Φοβήθηκαν το λαθρεμπόριο

Κυβερνητικά στελέχη προβάλλουν ως αιτία για τη μείωση μόνο κατά 30% του φόρου τα στενά δημοσιονομικά περιθώρια. Ένας άλλος ωστόσο λόγος, που φαίνεται να έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη σχετική απόφαση είναι ότι η κυβέρνηση φοβήθηκε πως αν μείωνε περαιτέρω τον ΕΦΚ, θα άνοιγε και πάλι ορθάνοιχτη πόρτα στο λαθρεμπόριο. Θα επαναλαμβανόταν δηλαδή αυτό που συνέβαινε πριν την εξομοίωση των φόρων το 2011, όταν το «θέρμανσης» πωλούνταν μαζικά ως «κίνησης».

Το οξύμωρο είναι ότι κανονικά η κυβέρνηση δεν θα έπρεπε να ανησυχεί για άνθιση του λαθρεμπορίου: Υποτίθεται πως γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο εγκαταστάθηκαν πανελλαδικά τα συστήματα εισροών - εκροών στα πρατήρια. Στα βενζινάδικα έχουν τοποθετηθεί, στην πράξη ωστόσο είναι άγνωστο αν έχουν διασυνδεθεί με το υπ. Οικονομικών. Δυόμισι χρόνια μετά την ψήφιση του σχετικού νόμου, είναι ασαφές σε τι βαθμό αυτά έχουν ενεργοποιηθεί, με τους πρατηριούχους να καταγγέλλουν την περασμένη εβδομάδα πως με ευθύνη της πολιτείας, μόλις το 30% απ’ όσα έχουν τοποθετηθεί πανελλαδικά, αποστέλλουν στοιχεία στη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων, ώστε να κάνει τις απαιτούμενες διασταυρώσεις.

«Χειρουργική μείωση»

Προφανώς, οι αρμόδιοι γνωρίζουν την παραπάνω πραγματικότητα, γι' αυτό και η μείωση του ΕΦΚ έγινε με «χειρουργικό» τρόπο, ούτως ώστε αυτά τα 10-12 λεπτά το λίτρο, να μην παρέχουν παρά πολύ μικρό κίνητρο στους λαθρεμπόρους, όπως εξηγούν οι ειδικοί.

Συγκεκριμένα, από τα 33 λεπτά το λίτρο που είναι σήμερα ο ΕΦΚ, με μείωση 30% υποχωρεί στα 23 λεπτά, και αν συνυπολογιστεί και ο ΦΠΑ (που επιβάλλεται και επί του ΕΦΚ), η τελική μείωση διαμορφώνεται στα 12 λεπτά το λίτρο. Ακόμη και αν μετά τις στρογγυλοποιήσεις, περάσουν στον καταναλωτή μόνο 10 λεπτά, το κίνητρο για τους λαθρεμπόρους παραμένει μικρό. Διότι σήμερα, π.χ. μια βιοτεχνία αγοράζει πετρέλαιο κίνησης προς 1,30 ευρώ (σε σημερινές τιμές), αλλά επειδή έχει επιστροφή του ΦΠΑ (δηλαδή του 23%), τελικά της κοστίζει μόνο 1,056 ευρώ. Με άλλα λόγια της κοστίζει φθηνότερα απ’ ότι αγόραζε "θέρμανσης" προς 1,15 ευρώ, προκειμένου να το χρησιμοποιήσει ως "κίνησης".

Θολό τοπίο με επίδομα

Στη περίπτωση που ο καταναλωτής είναι δικαιούχος επιδόματος θέρμανσης, τότε η τιμή αγοράς θα διαμορφωθεί γύρω στα 80 λεπτά το λίτρο έναντι περίπου 90 ευρώ πέρυσι, εφόσον η επιδότηση διατηρηθεί στα ίδια επίπεδα, δηλαδή στα 35 λεπτά το λίτρο.

Αλλά εδώ το τοπίο είναι ακόμη θολό. Το ακριβές όφελος για τους δικαιούχους επιδόματος θα μπορεί να υπολογιστεί μόνο αφού πρώτα διευκρινισθούν ποιά θα είναι τα πλαφόν κατανάλωσης ανά γεωγραφική ζώνη μαζί με τα υπόλοιπα κριτήρια.

Διευκρίνηση απαιτειται επίσης ως προς το αν οι δικαιούχοι του επιδόματος θα ωφεληθούν ολόκληρη τη μείωση κατά 30% του ΕΦΚ ή θα υπάρξει κάποιου είδους συμψηφισμός με το επίδομα των 35 λεπτών.

Σε κάθε περίπτωση, αν ισχύσουν τα περυσινά κριτήρια, οι δικαιούχοι θα πάρουν 35 λεπτών το λίτρο επίδομα (με διαφορετικούς περιορισμούς για την επιδοτούμενη ποσότητα ανάλογα με το εμβαδόν του σπιτιού ή την περιοχή πχ ακίνητο 100 τετραγωνικών στα Γρεβενά παίρνει επίδομα για 2.500 λίτρα ενώ στην Αθήνα για 800 λίτρα).

Το επίδομα θα αφορά τα πρώτα 120 τ.μ. κάθε σπιτιού και δικαιούχοι θα είναι όσοι έχουν εισόδημα ως 30.000 ευρώ και 200.000 ευρώ ακίνητη περιουσία για τους άγαμους και ως 40.000 ευρώ εισόδημα και ακίνητη περιουσία 300.000 ευρώ για τους έγγαμους με προσαύξηση 3.000 ευρώ για κάθε παιδί.

Αντιδράσεις

Επίσημη τοποθέτηση από τις εταιρείες καυσίμων αναμένεται σήμερα, μετά τη συνεδρίαση του ΔΣ του φορέα τους, του Συνδέσμου Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών (ΣΕΕΠΕ). Οσο για τους βενζινοπώλες (ΠΟΠΕΚ, ΟΒΕ), θεωρούν ότι οι εξαγγελίες που έγιναν αποτελούν ημίμετρο. Πηγές του κλάδου επιμένουν ότι πρέπει να υπάρξει μείωση του ΕΦΚ στα επίπεδα του 2011 και να εφαρμοσθεί επιτέλους ο νόμος για την ηλεκτρονική παρακολούθηση της διακίνησης των καυσίμων σε όλα τα στάδια, μέσω του περιβόητου συστήματος εισροών-εκροών.