Δημήτρης Δελεβέγκος: Κάτω από το... χαλί κρύβει τα σκουπίδια το ΥΠΕΚΑ

(Άνιση) μάχη με το χρόνο δίνει (για άλλη μία φορά) το υπουργείο Περιβάλλοντος, καθώς έως τα τέλη του Δεκέμβρη θα πρέπει να έχει προετοιμάσει «έκθεση προόδου» -αναφορικά με τις παράνομες χωματερές- την οποία θα υποβάλλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σήμερα σε όλη την χώρα παραμένουν ακόμη σε λειτουργία τουλάχιστον 250 ανεξέλεγκτες χωματερές, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να απειλείται με πρόστιμα – μαμούθ ύψους αρκετών δισεκατομμυρίων ευρώ.

Κατά την προγραμματική ομιλία τον Οκτώβριο του 2009, η υπουργός Περιβάλλοντος Τίνα Μπιρμπίλη σημείωνε (αναφερόμενη στο πρόβλημα των ανεξέλεγκτων χωματερών) ότι «θα αναγκαστούμε ως κοινωνία να δίνουμε δισ. σε πρόστιμα, αντί να χτίζουμε σχολεία και νοσοκομεία. Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο. Χρειάζονται άμεσα μέτρα που θα αντιμετωπίσουν συνολικά το πρόβλημα και στην Αττική, αλλά και σε όλη την Ελλάδα, νέα έργα που θα μας επιτρέψουν να απορροφήσουμε πόρους και να αποφύγουμε τα πρόστιμα που θα κληθούμε να πληρώσουμε».

Έκτοτε πέρασαν 14 μήνες, τα έργα διαχείρισης απορριμμάτων είναι ανύπαρκτα και η επιβολή υπέρογκων προστίμων για τους χώρους ανεξέλεγκτης διάθεσης αποβλήτων (ΧΑΔΑ) είναι περισσότερο από ποτέ ορατά. Εν μέσω όλων αυτών και μία γκάφα ολκής -την οποία είχε αποκαλύψει από τα τέλη Ιουλίου η εφημερίδα «Κεφάλαιο»- που φέρει την υπογραφή της κυρίας Μπιρμπίλη και του υπουργού Εσωτερικών Γιάννη Ραγκούση.

Η εγκύκλιος

Με μία εγκύκλιο προς τις περιφέρειες της χώρας τα συναρμόδια υπουργεία Περιβάλλοντος και Εσωτερικών ζητούν μεν το κλείσιμο των παράνομων χωματερών, επιτρέπουν δε την «ελεγχόμενη» λειτουργία 1-2 περιβαλλοντικών «βομβών» (ΧΑΔΑ) ανά νομό.

«Σε περίπτωση μη ολοκλήρωσης των έργων υποδομής που είναι απαραίτητα για τη διαχείριση των απορριμμάτων και το κλείσιμο όλων των ΧΑΔΑ να εξεταστούν και να εφαρμοστούν προσωρινές λύσεις μικρής χρονικής διάρκειας, όπως ο τερματισμός της λειτουργίας των περισσότερων ΧΑΔΑ και η ΄ελεγχόμενη΄ λειτουργία 1-2 ΧΑΔΑ ανά νομό, όπου αυτό είναι εφικτό» σημειώνεται στο έγγραφο της 13ης Απριλίου 2010.

Και βέβαια η συγκεκριμένη επιστολή φαίνεται ότι κατέληξε στον κάλαθο των αχρήστων των αποδεκτών, καθώς οι παράνομες χωματερές παραμένουν μέχρι σήμερα ενεργές. Εγείρονται επίσης και σοβαρά ερωτήματα αναφορικά με το κατά πόσο ορθό είναι το υπουργείο Περιβάλλοντος να δίνει το πράσινο φως για τη λειτουργία, έστω και μικρού αριθμού, ανεξέλεγκτων χωματερών, η οποία προκαλεί ανεξέλεγκτες περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

«Με την εν λόγω επιστολή επιδιώξαμε το τμηματικό κλείσιμο των ανεξέλεγκτων χωματερών. Για παράδειγμα, στην Πελοπόννησο υπάρχουν σήμερα περίπου 16 εν λειτουργία ΧΑΔΑ ανά νομό. Θα ήταν προτιμότερο οι ανεξέλεγκτες χωματερές να μειώνονταν κατ’ αρχάς σε δύο για κάθε νομό» υποστηρίζουν στελέχη του ΥΠΕΚΑ που επιθυμούν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους.

Ακόμη όμως και εάν έκλεινε ένας μεγάλος αριθμός των χωματερών, το πρόβλημα θα εξακολουθούσε να υφίσταται. Και αυτό παρ΄ ό,τι η χώρα μας έχει δεσμευθεί ότι θα καταργήσει όλες τις «χαβούζες»... έως το 2008, αλλά και παρά τις συστάσεις του Συνηγόρου του Πολίτη για άμεσο κλείσιμο όλων των ΧΑΔΑ.

Τα πρόστιμα

Η Κομισιόν εντός δύο μηνών από την παραλαβή της «έκθεσης προόδου» θα αποφανθεί σχετικά με το εάν οι επιδόσεις της Ελλάδας στην «υπόθεση ανεξέλεγκτες χωματερές» είναι καλές. Σε αντίθετη περίπτωση, η χώρα μας θα οδηγηθεί στο Ευρωδικαστήριο (σε διάστημα δέκα περίπου μηνών από τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής) και θα κληθεί να καταβάλει πρόστιμα ύψους 34.000 ευρώ ανά ημέρα για καθεμία παράνομη χωματερή. Ποσό το οποίο διαμορφώνεται στα 8,5 εκατ. ευρώ την ημέρα για το σύνολο των 250 ενεργών ΧΑΔΑ, το οποίο θα καταβάλλεται για διάστημα ενός έτους...

Στην Ευρώπη

Κι ενώ στην Ελλάδα προσπαθούμε τρόπω τινά να κρύψουμε τα σκουπίδια κάτω από το χαλί, το πρόβλημα των ανεξέλεγκτων χωματερών όχι μόνο έχει λυθεί στην υπόλοιπη Ευρώπη εδώ και πολλά χρόνια, αλλά αποτελεί και κλάδο επιχειρηματικής δραστηριοποίησης.

Έτσι, σύμφωνα με την Eurostat, στην Ελλάδα το μεγαλύτερο μέρος των σκουπιδιών καταλήγει στις χωματερές, την ώρα που στη Δανία, την Ολλανδία, τη Σουηδία, την Αυστρία, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και τη Γαλλία το μεγαλύτερο μέρος των απορριμμάτων είτε ανακυκλώνεται είτε επεξεργάζεται θερμικά.

(Capital, 7/12/2010)