Μονοκαλλιέργεια φωτοβολταϊκών και στα έργα ΑΠΕ με όρους σύνδεσης – Για ηλιακά πάρκα τα 11,2 από τα 15 Γιγαβάτ του δεσμευμένου ηλεκτρικού «χώρου»

Διεύρυνση της επικράτησης των φωτοβολταϊκών πάρκων στο ενεργειακό μίγμα προεξοφλεί η κατανομή ανά τεχνολογία του χαρτοφυλακίου ΑΠΕ που έως τώρα έχει δεσμεύσει ηλεκτρικό «χώρο». Έτσι, τη στιγμή που το μερίδιο των ηλιακών πάρκων στα εν λειτουργία έργα αγγίζει το 61% (με όρους ισχύος), σε νέα υποψήφια φωτοβολταϊκά ανήκει το 70% του ηλεκτρικού «χώρου» που έχει δεσμευθεί ήδη για την ανάπτυξη καινούριων ανανεώσιμων μονάδων. 

Πιο συγκεκριμένα, με βάση τα δημοσιευμένα στοιχεία των Διαχειριστών, μέχρι τον Απρίλιο του 2025, το σύνολο του δεσμευμένου ηλεκτρικού «χώρου» ανερχόταν σε 15,15 Γιγαβάτ σε σύστημα μεταφοράς και δίκτυο διανομής. Από αυτή τη δυναμικότητα, τα 11,2 Γιγαβάτ αφορούν νέα ηλιακά πάρκα, τα οποία επομένως αντιστοιχούν στο 74% του υπό ανάπτυξη χαρτοφυλακίου. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι η συντριπτική πλειονότητα των νέων φωτοβολταϊκών προορίζεται για εγκατάσταση στο ΕΣΜΗΕ, όπου έχουν δεσμεύσει ηλεκτρικό χώρο 10,5 Γιγαβάτ. Στην περίπτωση του ΕΔΔΗΕ, τα υποψήφια ηλιακά πάρκα είναι υποπολλαπλάσια (μόλις 700 Μεγαβάτ). Βασικοί λόγοι είναι ότι δεν υπάρχει πλέον η δυνατότητα ανάπτυξης «μικρών» φωτοβολταϊκών με διοικητικά οριζόμενες ταρίφες, ενώ επίσης ο ΔΕΔΔΗΕ έχει σταματήσει από το 2022 να δέχεται νέες αιτήσεις σύνδεσης (εκτός από συστήματα αυτοπαραγωγής). 

Μάλιστα, σύμφωνα με παράγοντες του κλάδου, μία μεγάλη μερίδα από τα φωτοβολταϊκά 10,5 Γιγαβάτ στο ΕΣΜΗΕ αφορούν έργα καθετοποιημένων Ομίλων και fund, δηλαδή επενδυτών που διαθέτουν τη δυνατότητα να υλοποιούν έργα χωρίς λειτουργική ενίσχυση, ακόμη και σε ένα περιβάλλον ολοένα πιο συχνών μηδενικών – αρνητικών τιμών στην DAM. Επομένως, εκτιμούν ότι εντός του 2025 και την επόμενη διετία θα υλοποιηθεί ένα φωτοβολταϊκό χαρτοφυλάκιο περί τα 7 Γιγαβάτ, καθώς πρόκειται για πάρκα για τα οποία τα οικονομικά «σήματα» από την αγορά Επόμενης Ημέρας δεν θα λειτουργήσουν αποτρεπτικά ως προς την υλοποίησή τους. 

Όσον αφορά τα εν λειτουργία έργα, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς άγγιζε τα 15 Γιγαβάτ περίπου τον Απρίλιο του 2025. Από αυτήν, τα 9,22 Γιγαβάτ αφορούσαν φωτοβολταϊκά και τα 5,38 Γιγαβάτ αιολικά πάρκα.  

Μία νέα «επέλαση» των ηλιακών θα σήμαινε κατ΄αρχάς ότι μέχρι να αναπτυχθεί ένα επαρκές χαρτοφυλάκιο μπαταριών, θα «πυκνώσουν» έτι περαιτέρω οι μηδενικές – αρνητικές τιμές στην DAM. Κατά συνέπεια, για τα αμέσως επόμενα χρόνια, τα φωτοβολταϊκά με συμβάσεις ΣΕΔΠ αναμένεται να «δουν» τα έσοδά τους να μειώνονται ακόμη περισσότερο, ενώ όπως είναι φυσικό θα επιδεινωθούν οι χρηματοροές των μονάδων και όλων των υπόλοιπων τεχνολογιών που έχουν επίσης συμβάσεις FiP. 

Από την άλλη, η προοπτική υλοποίησης ενός νέου μαζικού «κύματος» ηλιακών πάρκων αναμένεται να δημιουργήσει οικονομικά κίνητρα για την εγκατάσταση ακόμη περισσότερων μπαταριών, από όσες προβλέπει το ΕΣΕΚ για το τέλος της τρέχουσας 10ετίας. Ως αποτέλεσμα, η πρόσκληση του ΥΠΕΝ για standalone μπαταρίες, και οι μονάδες αποθήκευσης των τριών διαγωνισμών, είναι πιθανό να μην επαρκούν για να καλυφθούν οι ανάγκες ετεροχρονισμού «πράσινης» παραγωγής. 

Εν λειτουργία και ώριμα φωτοβολταϊκά αγγίζουν ήδη τα 20,4 Γιγαβάτ. Επομένως, ξεπερνούν κατά πολύ τον στόχο του ΕΣΕΚ για το 2030, ο οποίος έχει τεθεί στα 13,5  Γιγαβάτ. 

Στον αντίποδα, από το χαρτοφυλάκιο που έχει λάβει όρους σύνδεσης, τα υποψήφια αιολικά αντιστοιχούν σε μία συνολικά δεσμευμένη ισχύ 3,1 Γιγαβάτ – πρακτικά, στο σύνολό της στο ΕΣΜΗΕ. Αν προστεθούν στα εν λειτουργία αιολικά μέχρι τον Απρίλιο του 2025 (5,38 Γιγαβάτ), προκύπτει ένα ώριμο αιολικό portfolio 8,5 Γιγαβάτ. Επομένως, με τα έως τώρα δεδομένα δεν επιτυγχάνεται ο στόχος του ΕΣΕΚ για εν λειτουργία αιολική ισχύ το 2030 – ο οποίος είναι 8,9 Γιγαβάτ.