Skip to main content
Menu
English edition

Εξόρυξη υδρογονανθράκων με βιώσιμο τρόπο

Το Νοέμβριο του 2010, ένα μήνα πριν αυτοπυρποληθεί ένας Τυνήσιος πλανόδιος πωλητής και ξεκινήσει την Αραβική Άνοιξη, είχα δημοσιεύσει ένα άρθρο στο blog του ΕΛΙΑΜΕΠ με τίτλο «Ένα εφιαλτικό σενάριο για τις Ελληνικές ακτές», [1]. Σε εκείνο το άρθρο είχα θέσει ένα πρωταρχικό ερώτημα: «Τι θα συνέβαινε αν μια τεράστια οικολογική καταστροφή, όμοια με αυτή που προκάλεσε η ΒΡ στον Κόλπο του Μεξικού, επαναλαμβανόταν στη Μεσόγειο;» Στη συνέχεια καθόρισα πως «...η περιβαλλοντική καταστροφή που προξενήθηκε στον κόλπο του Μεξικού δεν προκλήθηκε από τη μη εφαρμογή περιβαλλοντικών κανονισμών: η συγκεκριμένη καταστροφή προκλήθηκε ξεκάθαρα από τη μη τήρηση κανονισμών/διαδικασιών ασφάλειας (safety regulations/procedures)...». Τέτοιας πολυπλοκότητας projects εμπλέκουν πλήθος διεθνών κανονισμών ασφάλειας οι οποίοι αρκετές φορές αλληλοαναιρούνται μεταξύ τους οδηγώντας σε δυσλειτουργίες, καθυστερήσεις, μη ορθή λήψη αποφάσεων, και τελικώς, αύξηση της πιθανότητας ατυχημάτων και μεγάλων περιβαλλοντικών καταστροφών.

Τί έχει όμως αλλάξει από το 2010;

Καταρχήν άλλαξε ολόκληρο το γεωπολιτικό status της περιοχής μας. Ηγέτες οι οποίοι μεσουρανούσαν για δεκαετίες ολόκληρες σήεμρα δεν βρίσκονται καν στο προσκήνιο.

Άλλαξε επίσης η καθολική σχεδόν αντίληψη στο εσωτερικό της χώρας πως η Ελλάδα ποτέ δεν θα έψαχνε να ανακαλύψει και να αξιοποιήσει τους δικούς της πλουτοπαραγωγικούς πόρους.

Άλλαξε ακόμη και η αντίληψη της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την ασφάλεια εξόρυξης των υδρογονανθράκων. Έτσι δημιουργήθηκε, με σχετική ταχύτητα, ένας νέος Ευρωπαϊκός κανονισμός.

Οι Έλληνες συνειδητοποίησαν πως ο πλουτοπαραγωγικός πλούτος μπορεί να θεωρηθεί ως ευχή ή κατάρα για μία χώρα. Τί σημαίνει όμως πραγματικά η φράση «Ευχή ή Κατάρα;» όταν αναφερόμαστε στις πλουτοπαραγωγικές πηγές μίας χώρας;

Μία χώρα πάσχει από την κατάρα των πλουτοπαραγωγικών πηγών εφόσον αποδεδειγμένα διαθέτει πλουτοπαραγωγικές πηγές και ταυτόχρονα πληρεί και τα τρία κάτωθι κριτήρια:

1. το πολιτικό της προσωπικό είναι διεφθαρμένο,

2. οι θεσμοί της είναι ασθενείς λόγω της διαφθοράς, και

3. το πολιτικό της σύστημα είναι πελατειακό (clientelism)

Στην ακαδημαϊκή βιβλιογραφία αναφέρεται ως Resource Curse. Προσοχή: μη τη μπερδεύουν οι αναγνώστες σας με την έννοια την Ολλανδικής Ασθένειας (Dutch Disease). Είναι δύο ξεχωριστά πράγματα. Έτσι, χώρες όπως η Νιγηρία και αρκετές άλλες Αφρικανικές χώρες, θεωρούνται πως πάσχουν πράγματι από την κατάρα των πλουτοπαραγωγικών τους πηγών.

Από την πλευρά μου, πέραν της πολιτικής χροιάς του φανομένου αυτού, θα ήθελα να σταθώ αποκλειστικά το κομμάτι της ασφαλούς εξόρυξης των υδρογονανθράκων. Όπως εξελίσσονται τα πράγματα, στα επόμενα 10 χρόνια η περιοχή μας ίσως αποτελεί ενεργειακό κέντρο. Η Μεσόγειος είναι μία μικρή γειτονιά. Ένα κλειστό οικολογικό σύστημα. Τα προβλήματα του γείτονα θα γίνουν, σύντομα (τί είναι δέκα χρόνια;)  και δικά μας προβλήματα. Αν πληγώσουμε τη Μεσόγειο, τη θάλασσα που μας ενώνει, αυτή θα μας εκδικηθεί. Αν θέλουμε να έχουμε βιώσιμη ανάπτυξη οφείλουμε να προστατέψουμε τη Μεσόγειο. Το οφείλουμε στις επόμενες γενιές. Οι υδρογονάνθρακες πρέπει να βγουν. Αυτό είναι αδιαμφησβήτητο γεγονός. Για να εξασφαλιστεί η επιβίωση του έθνους μας. Αλλά με βιώσιμο τρόπο. Οι προκλήσεις είναι πολλές. Είμαστε όμως έτοιμοι σε μέσα, εξοπλισμό, οργάνωση και εκπαίδευση για τη διαχείριση μίας παρόμοιας κρίσης; Κρίση η οποία θα μπορούσε να λάβει μεγάλες οικονομικές διαστάσεις. Μία από τις βασικότερες αιτίες των περιβαλλοντικών καταστροφών είναι η μη ορθή τήρηση μέτρων ασφάλειας. Οπότε, κάθε συζήτηση για βιώσιμη ανάπτυξη και αλλαγή του παγκόσμιου κλίματος δεν μπορεί παρά να συμπεριλαμβάνει την Υγιεινή και Ασφάλεια Εργασίας και τη σωστή Διαχείριση Κρίσεων. Τα ατυχήματα έχουν άμεσες αρνητικές επιπτώσεις στα πραγματικά κέρδη των μετόχων και των υψηλών στελεχών των εταιρειών. Η Υγιεινή και Ασφάλεια Εργασίας σε συνδυασμό με τη σωστή Διαχείριση Κρίσεων είναι χρήμα. Είναι κομμάτι του ταμείου μίας επιχείρησης και κάθε οργανισμού. Δημόσιου ή ιδιωτικού. Είναι επιστροφή της επένδυσης (ROI).

1.      http://blogs.eliamep.gr/sotiris/ena-efialtiko-senario-gia-tis-ellinikes-aktes/

(*) O Σωτήρης Ν. Καμενόπουλος είναι Διπλωματούχος Μηχανικός Παραγωγής και Διοίκησης Πολυτεχνείου Κρήτης. Υποψήφιος Διδάκτωρ Πολυτεχνείου Κρήτης, Τμήμα Μηχανικών Ορυκτών Πόρων. Κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης Μηχανικού Παραγωγής από το Πολυτεχνείο Κρήτης και κάτοχος “Postgraduate Specialized Diploma” in Agricultural Management & Marketing, Department of Economics and Rural Development, Mediterranean Agronomic Institute of Chania (MAICh). Μοναδικός κάτοχος στην Ελλάδα του “Diploma in Executive Safety Management” της Αμερικανικής Ένωσης Μηχανικών Ασφαλείας (American Society of Safety Engineers-ASSE). Μέλος Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας και Επαγγελματικό Μέλος (Professional Member) της ASSE. Κατέχει πλήθος διαπιστεύσεων σε θέματα Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας από Αμερικανικούς Οργανισμούς.



ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

-A +A

Σχετικά άρθρα