Skip to main content
Menu
English edition Live Blog Weekly Issues

Αιολική ενέργεια: Βασικός πυλώνας για την βελτιστοποίηση του μακροπρόθεσμου ενεργειακού σχεδιασμού

Στην δεκαετία του 2000, και ιδιαίτερα μετά το 2008, οι επενδύσεις στην αιολική ενέργεια στην Ελλάδα, από τις πλέον ώριμες τεχνολογίες ΑΠΕ που χρησιμοποιούνται στην ηλεκτροπαραγωγή, καταγράφουν μια αναπτυξιακή δυναμική, με σημαντικά περιθώρια και προοπτικές ανάπτυξης του κλάδου στα επόμενα χρόνια. Στα τέλη του 2014, τo σύνολο της εγκαταστημένης ισχύος από αιολικές μονάδες άγγιξε τα 1.980 MWαυξημένη κατά 115 ΜW από το 2013 (1.865 MW), σημειώνοντας ωστόσο απόκλιση της τάξεως του 50% από τους επιδιωκόμενους ενδιάμεσους εθνικούς στόχους του 2014 για την εγκαταστημένη ισχύ στα αιολικά. Σύμφωνα με το ελληνικό Εθνικό Σχέδιο Δράσης (ΕΣΔ) που κατατέθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2010, σε συνέχεια της κοινοτικής οδηγίας (2009/28/ΕΚ) για τις ΑΠΕ στο πλαίσιο των πολιτικών για το κλίμα και την ενέργεια (επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων «20-20-20»),η εγκατεστημένη ισχύς αιολικών πάρκων το 2014 θα ανερχόταν στα 4.000 MW, και στα 7.500 MW το 2020. H σημαντική αυτή απόκλιση –κάτω από το μισό- του επιδιωκομένου ενδιάμεσου στόχου από την σημερινή πραγματικότητα, υπαγορεύει την επικαιροποίηση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης και κάνει αναγκαία και την εντονότερη υποστήριξη του κλάδου των αιολικών για την επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων «20-20-20» για το περιβάλλον και την ενέργεια.

Αν δούμε την εγκατεστημένη αιολική ισχύ ανά κάτοικο (kWpercitizen) σε διάφορες χώρες της ΕΕ, σύμφωνα με το Wind Energy Barometer/EurObserv’ER, το 2014, στην Ελλάδα ήταν 170kW/κάτοικο, όταν για παράδειγμα στην Δανία ανήλθε σε 862kW/κάτοικο (πρώτη στην κατάταξη), στην Ισπανία 494kW/κάτοικο, στη Σουηδία 562kW/κάτοικο και στην Γερμανία 501kW/κάτοικο. Είναι προφανές ότι οι ευρωπαϊκές χώρες, παρόλο που διαθέτουν πολύ φθηνότερη ηλεκτροπαραγωγή από ανθρακικές, πυρηνικές και υδροηλεκτρικές  μονάδες, έχουν ήδη επενδύσει στο πολλαπλάσιο από εμάς στην αιολική ενέργεια, που είναι ασφαλής, δεν ρυπαίνει και έχει μηδενικό κόστος καυσίμου. 

Η αιολική αποτελεί μια ώριμη, οικονομικά ανταγωνιστική, και συγχρόνως φιλική προς το περιβάλλον μορφή ενέργειας. Συμβάλλει πιο αποτελεσματικά από τις άλλες ΑΠΕ στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, περιορίζοντας τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, συνδράμει στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού με τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης και στην αντιστάθμιση του κινδύνου μεταβολής των τιμών των καυσίμων. Σε οικονομικό επίπεδο, η ανάπτυξη των ΑΠΕ, ενισχύει  το ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών και βέβαια στηρίζει την οικονομία, αξιοποιώντας την τοπική επιχειρηματικότητα, ιδιαίτερα στην διάρκεια της κατασκευής, αλλά και καθ’ όλη την διάρκεια του κύκλου λειτουργίας και συντήρησης.

Όπως έχει γίνει ξεκάθαρο μέσα από την οικονομική κρίση, το ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών μιας χώρας είναι σημαντικότατος παράγοντας για την σταθεροποίηση και την ανάπτυξη της οικονομίας της, άρα και της ευημερίας των πολιτών.

Την περίοδο 2007-2008, το ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών της Ελλάδας είχε βυθιστεί στο -15% του ΑΕΠ, δηλαδή κάθε χρόνο η χώρα έπρεπε να δανείζεται 15% του ΑΕΠ για να συνεχίσει να λειτουργεί. Η προσπάθεια της αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου συνίσταται στην παραγωγή εξαγώγιμων, εμπορεύσιμων αγαθών ή την υποκατάσταση αγαθών που εισάγονται. Η αιολική ενέργεια αποτελεί από μόνη της ένα πολύ ισχυρό παράδειγμα. Με τα στοιχεία του 2014, και δεδομένου ότι η ηλεκτροπαραγωγή από τα αιολικά υποκαθιστά αντίστοιχη ηλεκτροπαραγωγή από εισαγόμενα καύσιμα, η θετική ετήσια ενίσχυση του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών κινείται περί τα € 330 εκατ., όταν η αξία των εξαγωγών στα έλαια και τα λίπη το 2014 ανήλθε στα € 317 εκατ.

Ήδη, εάν η χώρα είχε τηρήσει τις δεσμεύσεις της για το ρυθμό εγκατάστασης αιολικών πάρκων, η αντίστοιχη εξοικονόμηση θα ξεπερνούσε τα € 660 εκατ. το χρόνο, βελτιώνοντας σημαντικά το οριακό πλεόνασμα του 2014 που εκτιμάται σε 0,9%.

Σήμερα η ηλεκτροπαραγωγή επιβαρύνεται από τα δικαιώματα του CΟ2  με συνεχή πλέον τάση ανόδου. Μόνο από τα αιολικά, η εξοικονόμηση θα έφθανε τα € 42 εκατ. το χρόνο ενώ σήμερα περιορίζεται στα € 21 εκατ. ετησίως.

Είναι γεγονός ότι τα τελευταία 5 χρόνια η οικονομική κρίση σε συνδυασμό με την πολιτική αβεβαιότητα, πάγωσε το επενδυτικό κλίμα, αυξάνοντας κατακόρυφα τον επενδυτικό κίνδυνο. Εντούτοις, ο χώρος των ΑΠΕ και ιδιαίτερα ο χώρος της αιολικής ενέργειας (δεδομένου ότι τα φωτοβολταϊκά έχουν ήδη φτάσει τον στόχο, σύμφωνα με το εθνικό σχέδιο) αποτελεί τον ασφαλέστερο τομέα από όλες τις άλλες κατηγορίες των ΑΠΕ για επενδύσεις. Στη χώρα υπάρχουν καλές τοποθεσίες για την ανάπτυξη αιολικών μονάδων, οι οποίες θα ενισχύσουν το ποσοστό διείσδυσης της αιολικής ενέργειας, συμβάλλοντας με αυτό τον τρόπο στην γενικότερη ανάπτυξή τους στην Ελλάδα, στο πλαίσιο πάντα των θεσμοθετημένων στόχων σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η ενίσχυση των επενδύσεων σε αιολική ενέργεια πρέπει να γίνει εθνικός στόχος. Μόνο έτσι θα μπορέσουν να δημιουργηθούν ξανά προϋποθέσεις για υλοποίηση επενδύσεων στην πιο ανταγωνιστική ανανεώσιμη πηγή ενέργειας της χώρας. Ειδικότερα:

·         Το νομοθετικό περιβάλλον θα πρέπει να σταθεροποιηθεί και να αρθούν τα προβλήματα από τις αντιφατικές και συνεχείς νομοθετικές ρυθμίσεις,  ώστε να ενισχυθεί η ασφάλεια δικαίου και να μειωθεί η αβεβαιότητα των επενδυτών.

·         Για τα νέα έργα, το σύστημα των εγγυημένων τιμών (feed-intariffs) θα πρέπει να διατηρηθεί για ένα χρονικό διάστημα (μεταβατικό στάδιο) τουλάχιστον μέχρι να ανακτηθεί το χαμένο έδαφος και να καθιερωθεί, από κοινού από τις ελληνικές και ευρωπαϊκές αρμόδιες αρχές, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για τη μετάβαση σε καθεστώς πλήρως απελευθερωμένης αγοράς.

·         Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι υπό διαμόρφωση το καθεστώς ενισχύσεων της αιολικής ενέργειας για μετά το 2017. Η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να διαπραγματευτεί την εξαίρεση της χώρας από το νέο καθεστώς τουλάχιστον μέχρι και το 2020, λόγω ακριβώς της χαμηλής διείσδυσης της αιολικής ενέργειας, πολύ περισσότερο που ένας από τους σημαντικούς λόγους της υστέρησης αυτής είναι η περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, εξ αιτίας της κακής οικονομικής κατάστασης της χώρας.

Οι αρμόδιοι Υπουργοί και Αρχές, σε συνεργασία με τους αρμόδιους εμπλεκόμενους παράγοντες/φορείς, θα πρέπει να εξετάσουν τα προβλήματα της αιολικής ενέργειας εντός του συνολικού πλαισίου της ηλεκτροπαραγωγής στη χώρα, να καθορίσουν τη μεσο-μακροπρόθεσμη στρατηγική αλλά και τα άμεσα βήματα προς την υλοποίηση της στρατηγικής αυτής.

Οι στόχοι θα πρέπει να είναι η ισχυρή, αξιόπιστη, φιλική στο περιβάλλον ηλεκτροπαραγωγική βάση, που παράγει ηλεκτρική ενέργεια σε επαρκή επίπεδα, με αδιάλειπτο τρόπο και σε ανταγωνιστικές τιμές, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ανάπτυξη της χώρας, ενισχύοντας και την μερική απεξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα.

* του Αναστάσιου Καλλιτσάντση, Πρoέδρου Δ.Σ. ΕΛΛΑΚΤΩΡ Α.Ε.

(άρθρο για την ετήσια έκδοση GREEK ENERGY 2015)



ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

-A +A

Σχετικά άρθρα